Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam:

Cuộc thi lần này là cái mốc phát triển tiểu thuyết

HÀ DƯƠNG (Thực hiện)
Thứ Sáu, 25-09-2020, 15:37

Cuộc thi tiểu thuyết lần thứ năm (2015 - 2019) do Hội Nhà văn tổ chức đã có sự tham dự của hơn 200 đầu sách. Trước thềm công bố và trao giải, nhà thơ Hữu Thỉnh -  Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Trưởng Ban tổ chức chia sẻ về cuộc thi lần này.

Phóng viên (PV): Thưa Chủ tịch Hội, đề nghị ông có một số đánh giá về chất lượng tác phẩm tham dự cuộc thi?

Nhà thơ Hữu Thỉnh (HT): Theo đánh giá của Ban giám khảo, chúng ta có một mùa bội thu về tiểu thuyết. Các cuộc thi lần trước, chúng ta đã có được những cuốn sách chất lượng, được đông đảo người yêu văn chương đón nhận. Lần này theo đánh giá của tôi thì có nhiều tiểu thuyết rất đáng để công chúng chờ đợi vì chất lượng rất cao. Đặc biệt là những tác phẩm phản ánh về đề tài lịch sử dựng nước và giữ nước của quân và dân ta. Những tác phẩm khai thác về cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc ta trong thời đại Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó còn có những tác phẩm đi vào vấn đề đạo đức xã hội hôm nay với cách viết sắc sảo, nhạy bén. 

PV: Theo ông, đâu là những điểm nhấn đáng chú ý của sự vươn tới về chất lượng như ông vừa nói?

HT: Khía cạnh thứ nhất tạo nên sự thành công của cuộc thi là trên một cái nền rất cao. Nền chuyên nghiệp có sự tích lũy từ nhiều năm của các nhà văn khi đi sâu khai thác những vấn đề trung tâm nhất của xã hội hiện nay, đó là đạo đức xã hội. Thứ hai là có sự cách tân về tiểu thuyết. Các nhà văn đã xây dựng nhân vật, cốt truyện xúc động, lớp lang rất công phu. Nhiều tác phẩm đã lấp được khoảng trống về lịch sử. Và để làm tốt điều này thì tôi vẫn muốn nhấn mạnh tới yếu tố cốt lõi, đó là nền tiểu thuyết của chúng ta đang ở mức rất cao. 

Cuộc thi lần này là cái mốc phát triển tiểu thuyết -0
Một cuộc tọa đàm về tiểu thuyết do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. 

PV: Vậy tài năng, tâm huyết của người cầm bút được xem là yếu tố quan trọng, quyết định đến chất lượng của các tác phẩm dự thi thưa ông?

HT: Trên một nguồn sử liệu vô cùng phong phú mà các nhà văn có thể tích lũy được thì yếu tố quan trọng nhất, mang tính sống còn của tiểu thuyết đó là xây dựng nhân vật. Bởi xây dựng nhân vật là một thử thách cao nhất và cũng đòi hỏi cao nhất. Vì nhân vật trong tiểu thuyết được xem là hình tượng nghệ thuật. Xây dựng nhân vật cốt cách, có một đời sống nội tâm phong phú là điều không hề dễ dàng. Đây được xem là thử thách rất lớn đối với người cầm bút chuyên nghiệp. Cuộc thi tiểu thuyết lần này chúng tôi xem là cái mốc của sự phát triển tiểu thuyết Việt Nam hiện đại.

PV: Chúng ta đã có nhiều cuốn tiểu thuyết thành công phản ánh về các lĩnh vực trong đời sống xã hội. Hiện tại, phải chăng trong cuộc sống đương đại, trong sự chuyển mình của đất nước thì các nhà văn cũng đã nắm bắt được điều đó để đưa vào tác phẩm?

HT: Tôi nhận thấy các nhà văn đã suy nghĩ được một vấn đề, đó là họ nắm bắt được một tâm lý quan trọng là con người càng tiến về phía trước thì càng có nhu cầu chiêm nghiệm về những bài học ở phía sau. Dù phản ánh về lịch sử hay các vấn đề của chiến tranh hoặc các vấn đề của xã hội đương đại thì các nhà văn luôn đem đến cho bạn đọc những kinh nghiệm sống, sự từng trải của họ để xây dựng thành hình tượng nhân vật cụ thể. Các nhà văn viết về con người ngày hôm nay, cung cấp cho con người ngày hôm nay những bài học kinh nghiệm về lịch sử trong quá khứ để chúng ta có thể xử lý tốt mọi diễn biến trong đời sống đương đại hôm nay.

Đất nước chúng ta đang trên đà phát triển. Tầm vóc của người Việt Nam ngày hôm nay đang vươn lên làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh, làm chủ thời cơ… Đấy là những vấn đề rất lớn đặt ra cho các nhà văn. Đặc biệt là vấn đề đạo đức xã hội, đó đang là một vấn đề kêu gọi các nhà văn của chúng ta phải tham gia một cách tích cực.

PV: Xin cảm ơn nhà thơ Hữu Thỉnh!

Nhà thơ Hữu Thỉnh: Hội Nhà văn Việt Nam đang chuẩn bị tổng kết cuộc thi và tiến tới Đại hội lần thứ X. Hội luôn chủ trương động viên các nhà văn luôn gắn bó, đồng hành với dân tộc, gắn bó sâu sắc với số phận, cuộc sống của nhân dân để có được những tiểu thuyết xứng đáng, xứng tầm sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

.