An toàn giao thông

Xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt

Chủ Nhật, 29/03/2020, 00:28:01
Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án bảo đảm trật tự hành lang an toàn giao thông (ATGT) và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt. Với tổng kinh phí dự kiến lên tới gần 7.400 tỷ đồng, mục tiêu của Đề án là đến hết năm 2025, sẽ xóa bỏ các lối đi tự mở trên toàn mạng lưới đường sắt quốc gia.
Xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt

Một vụ tai nạn giao thông xảy ra tại đường ngang đường sắt.

Tồn tại hàng nghìn lối đi tự mở

Trên địa bàn Hà Nội, dọc theo tuyến đường sắt bắc - nam đoạn từ chùa Tứ Kỳ (ngõ 8, đường Ngọc Hồi) đến ga Thường Tín, đang tồn tại rất nhiều lối đi tự mở. Gần như nhà nào cũng trổ một lối đi qua đường sắt ra quốc lộ. Dù khoảng đất lưu không trước mặt khá rộng, nhưng không nhà nào làm đường gom, ai cũng tự “thiết kế” lối băng qua đường sắt cho… tiện. Chỉ riêng địa bàn thị trấn Văn Điển, thống kê sơ bộ có gần 60 lối đi tự mở. Còn trên toàn TP Hà Nội, đang có 363 lối đi tự mở và 252 vị trí vi phạm về bảo vệ công trình thông tin tín hiệu, 883 vị trí vi phạm kết cấu hạ tầng đường sắt. Thực trạng đáng lo ngại này không chỉ xảy ra ở Hà Nội mà còn phổ biến ở nhiều tỉnh, thành phố có đường sắt đi qua. Theo thống kê của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), hiện nay trên mạng lưới đường sắt Việt Nam có hơn 4.000 lối đi tự mở (đường ngang dân sinh), ngoài ra, còn có khoảng 15 nghìn vị trí vi phạm hành lang ATGT đường sắt. Điều đáng nói ở đây là số vụ tai nạn giao thông (TNGT) đường sắt xảy ra tại các lối đi tự mở chiếm tới hơn 70%. Mặc dù VNR đã rà soát, thống kê, phân loại lối đi tự mở, đồng thời triển khai nhiều giải pháp cụ thể rào kín hay xóa bỏ lối đi dân sinh, cắm biển cảnh báo, cảnh giới tại các đường ngang, tuy nhiên trên thực tế, rất khó để thay đổi nhận thức về việc bảo đảm ATGT. “Luật Đường sắt năm 2005 đã quy định rõ trách nhiệm của địa phương trong việc quản lý lối đi tự mở; giữa Bộ Giao thông vận tải (GTVT) và các tỉnh, thành phố cũng có quy chế phối hợp bảo đảm ATGT đường sắt, nhưng một số địa phương vẫn còn tình trạng ở trên thì quyết liệt chỉ đạo, nhưng bên dưới chưa thực hiện”, Trưởng ban An ninh quốc phòng - ATGT đường sắt (VNR) Phạm Nguyễn Chiến cho hay.

Để xử lý dứt điểm thực trạng này, Bộ GTVT đã xây dựng Đề án bảo đảm trật tự hành lang ATGT và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt. Theo đó, khái toán kinh phí thực hiện dự kiến hơn 7.380 tỷ đồng; trong đó, xử lý lối đi tự mở hơn 6.669 tỷ đồng (năm 2020, bố trí 364 tỷ đồng, đến 2025 hơn 6.304 tỷ đồng),… Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt giữa tháng 3 vừa qua với lộ trình và các mục tiêu cụ thể. Đến hết năm 2020, tập trung xóa bỏ lối đi tự mở qua đường sắt trên địa bàn khu vực đông dân cư thuộc các khu đoạn đường sắt có tốc độ và mật độ chạy tàu cao, các vị trí nguy hiểm đối với ATGT đường sắt. Đến hết năm 2025, xóa bỏ toàn bộ các lối đi tự mở còn lại trên các tuyến, hoàn thành việc xóa bỏ vị trí đường sắt chuyên dùng giao cắt với đường sắt quốc gia. Hết năm 2020, xây dựng gần 30 km đường gom, hàng rào ngăn cách và tám đường ngang; giai đoạn 2021 - 2025, xây 646 km đường gom, hàng rào ngăn cách, 297 đường ngang, 149 hầm chui, hai cầu vượt và một cầu đường sắt vượt đường sắt; tổng kinh phí thực hiện dự kiến hơn 7.380 tỷ đồng.

Rà soát, xóa bỏ lối đi tự mở

Theo Thứ trưởng GTVT Lê Đình Thọ, việc để tồn tại tới hơn 4.000 lối đi tự mở phát sinh dọc tuyến đường sắt có trách nhiệm từ vấn đề buông lỏng quy hoạch, hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền các cấp có đường sắt đi qua. “Trên thực tế, đường sắt đã có từ hàng trăm năm nay rồi, tại sao trước đây không phát sinh đường ngang mà bây giờ lại phát sinh nhiều thế? Người dân xây nhà, chỉ cần đổ vật liệu xây dựng ra buổi sáng, đến chiều đã có lực lượng đến nhắc nhở. Tại sao nhiều đường ngang phát sinh như vậy mà chính quyền địa phương không có ý kiến gì? Có những vị trí thường xuyên xảy ra TNGT đường sắt mà địa phương không hề có biện pháp nào xử lý, ngăn chặn?”, Thứ trưởng Lê Đình Thọ bức xúc. Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT quốc gia Khuất Việt Hùng cũng thẳng thắn nhìn nhận, thời gian vừa qua, sự phối hợp giữa các địa phương và ngành đường sắt trong việc rà soát, xóa bỏ lối đi tự mở chưa được thực hiện chặt chẽ. Để phát sinh lối đi cắt ngang đường sắt, chính quyền xã, thị trấn phải chịu trách nhiệm, thậm chí phải truy xét trách nhiệm của người đứng đầu địa phương.

Theo đánh giá của các chuyên gia đường sắt, điểm mới của đề án lần này đã phân định vốn cho từng nội dung công việc, lộ trình thực hiện và nhất là phân định cụ thể kinh phí cho từng địa phương có đường sắt đi qua cho từng giai đoạn thuộc trách nhiệm địa phương phải thực hiện. Việc phân định cụ thể nhằm buộc các địa phương phải có trách nhiệm lập kế hoạch bố trí vốn triển khai, có thể từ ngân sách địa phương. Mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã yêu cầu các đơn vị liên quan thực hiện nghiêm Quyết định số 358/QĐ-TTg ngày 10-3-2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án bảo đảm trật tự hành lang ATGT và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt. TP Hà Nội yêu cầu các địa bàn có đường sắt đi qua tiến hành rà soát toàn bộ diện tích đất trong hành lang ATGT đường sắt đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức, cá nhân và có biện pháp thu hồi diện tích đất đã cấp. Chỉ đạo kiểm tra, đôn đốc các cơ quan, đơn vị trực thuộc phối hợp các cơ quan quản lý đường sắt rà soát, thống kê, phân loại các công trình vi phạm. Đồng thời, phê duyệt phương án cắm mốc, công bố công khai phạm vi bảo vệ công trình, hành lang đã được phê duyệt; thực hiện các biện pháp bảo vệ, chống lấn chiếm hành lang đường sắt. Chấn chỉnh việc giao, cho thuê đất và sử dụng đất đai vi phạm quy định bảo vệ hành lang ATGT đường sắt, có hình thức xử lý nghiêm đối với các tổ chức, cá nhân để xảy ra tình trạng lấn chiếm hoặc tái lấn chiếm trái phép đất.

Nhằm kéo giảm số vụ TNGT và bảo đảm trật tự ATGT đường sắt, VNR kiến nghị Ủy ban ATGT quốc gia nghiên cứu, phát động xã hội hóa công tác bảo đảm trật tự ATGT tại các lối đi tự mở qua đường sắt nhằm kêu gọi, thu hút sự góp sức của cộng đồng thực hiện các giải pháp bảo đảm an toàn tại các vị trí giao cắt. Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm soát, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về ATGT đường sắt, trong đó có hành vi lấn chiếm hành lang đường sắt, chạy quá tốc độ, chở quá tải khi đi qua đường ngang,... UBND các địa phương có đường sắt đi qua tiếp tục thực hiện quyết liệt quy chế phối hợp bảo đảm an toàn tại các vị trí giao cắt, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương. Hàng nghìn đường ngang, lối đi tự mở lâu nay luôn tiềm ẩn nguy cơ TNGT và tử thần có thể “gọi tên” bất cứ lúc nào nếu chính quyền địa phương không vào cuộc quyết liệt và ý thức người dân chưa được nâng cao. Nâng cao ATGT đường sắt không thể chỉ trông chờ vào chiếc hàng rào thủ công hằng ngày vẫn được nhân viên đường sắt đều đặn đẩy ra, kéo vào khi có tàu đi qua mà còn cả ở ý thức của chính quyền và mỗi người dân.

MINH TRANG