Sớm có phương án về giá thuê đất tại các chợ truyền thống

Chủ Nhật, 23/02/2020, 02:00:32

Sau ba năm chuyển từ thu phí chợ sang cơ chế thu giá dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng theo quy định của Luật Phí và lệ phí và Luật Giá, các chợ truyền thống ở TP Hồ Chí Minh vẫn lúng túng trong thu tiền dịch vụ, do chưa có hướng dẫn rõ ràng của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phương án thu tiền sử dụng đất (tiền thuê đất).

Sớm có phương án về giá thuê đất tại các chợ truyền thống

Chợ Bình Tây (quận 6) vẫn đang chờ hướng dẫn phương án thu giá.

Theo thống kê của Sở Công thương TP Hồ Chí Minh, trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 239 chợ truyền thống các loại với nhiều nguồn gốc, hồ sơ pháp lý khác nhau. Dù mạng lưới bán lẻ hiện đại ngày càng phát triển nhưng chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng, là một phần không thể thiếu của người dân thành phố, cung cấp hơn 50% nhu cầu thực phẩm thiết yếu của người dân,… Tuy nhiên, đến thời điểm này, sau ba năm chuyển từ thu phí chợ sang cơ chế thu giá dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng theo quy định của Luật Phí và lệ phí và Luật Giá, các chợ truyền thống ở TP Hồ Chí Minh vẫn lúng túng, do chưa có hướng dẫn rõ ràng của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phương án thu tiền sử dụng đất (tiền thuê đất). Ông Vũ Dương Lâm, Phó Trưởng ban Quản lý Trung tâm thương mại - dịch vụ An Đông (quận 5, TP Hồ Chí Minh) cho biết: Do chưa có hướng dẫn về việc thu tiền thuê đất cho nên chúng tôi mới chỉ tạm thu giá dịch vụ với mức 200 nghìn đồng/sạp/tháng (mỗi sạp khoảng 2 m2) từ đầu năm nay, còn hai năm trước đó (2017 và 2018) thì không thu đồng nào. Theo ông Lâm, mức thu này là thu theo quy định đã thực hiện từ trước năm 2017 và đây là thu giá dịch vụ chứ không phải tiền thuê sạp, do Nhà nước không cho thuê sạp ở chợ An Đông mà giao sạp cho tiểu thương sử dụng để kinh doanh. Theo UBND quận 5, trên địa bàn quận có 11 ban quản lý chợ và trung tâm thương mại, trong đó có 10 đơn vị sự nghiệp công lập đã tự bảo đảm chi thường xuyên. Cùng với đó, có sáu chợ đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo hình thức Nhà nước không thu tiền sử dụng đất,…

Trước tình hình này, UBND quận 5 đã kiến nghị miễn thu tiền thuê đất đối với một số chợ, chỉ tính tiền thuê đất từ năm 2019 vì mỗi năm các ban quản lý chợ đều thực hiện báo cáo quyết toán tài chính trong tổng quyết toán ngân sách nhà nước. Hơn nữa, việc thu tiền thuê đất sẽ khiến tiền thu giá dịch vụ tại chợ tăng rất cao. Tương tự, bà Lê Thị Sang, Trưởng ban Quản lý chợ Bình Tây (quận 6) cũng cho biết: Chúng tôi đang thấp thỏm vì mới chỉ bảo đảm chi thường xuyên chứ chưa tự chủ được về đầu tư và trước kia chợ Bình Tây cũng được giao đất không tính tiền thuê đất. Do đó, để tránh phản ứng tiêu cực của tiểu thương, UBND quận 6 đã kiến nghị UBND thành phố cho phép chợ Bình Tây được thu giá không có tiền thuê đất với mức trung bình 283 nghìn đồng/m2/tháng, trong thời hạn 10 năm như đã phê duyệt khi thực hiện dự án nâng cấp, sửa chữa toàn diện chợ Bình Tây. Sau thời hạn này, tiền thuê đất sẽ được bổ sung vào phương án thu giá dịch vụ mới.

Thực tế cho thấy, trong phương thức thu giá dịch vụ ở các chợ truyền thống, vướng mắc chính là có hay không thu tiền thuê đất đối với những chợ là tài sản công (thuộc sở hữu nhà nước, do Nhà nước cấp 100% vốn ngân sách để đầu tư…), đất chợ được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất. Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) TP Hồ Chí Minh cũng cho rằng, nếu đất chợ là đất sử dụng vào mục đích công cộng (có mục đích kinh doanh) thì đối tượng được giao quản lý phải thuê đất và nộp tiền thuê đất. Tương tự, với đất xây dựng công trình sự nghiệp, nếu đối tượng được giao quản lý đã tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (tự chủ tài chính hoàn toàn) thì cũng phải thuê đất và nộp tiền thuê đất. Trong khi đó, phần lớn các tổ chức đang quản lý, khai thác và kinh doanh chợ truyền thống (là tài sản công) là các ban quản lý (là đơn vị sự nghiệp công lập do UBND cấp huyện thành lập) lại có mức độ tự chủ tài chính không giống nhau. Chính vì vậy, từ tháng 3-2019, Sở TN-MT thành phố đã có công văn gửi Bộ TN-MT và Bộ Tài chính để xin ý kiến về việc có áp dụng hình thức thuê đất và nộp tiền thuê đất đối với các đơn vị sự nghiệp công lập chưa tự chủ tài chính hoàn toàn (mới chỉ tự bảo đảm chi thường xuyên, chưa bảo đảm chi đầu tư…) hay không. Tuy nhiên, đến hết năm 2019, Sở TN-MT thành phố vẫn chưa nhận được bất cứ hướng dẫn, trả lời gì của Bộ TN-MT và Bộ Tài chính.

Trong lúc chờ hồi âm của Bộ TN-MT và Bộ Tài chính, để ổn định phần nào hoạt động của các chợ truyền thống là tài sản công, trên cơ sở ý kiến của Sở TN-MT, mới đây UBND thành phố đã có văn bản hướng dẫn bước đầu việc thu tiền thuê đất ở các chợ truyền thống. Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chức năng liên quan khẩn trương lập hồ sơ đăng ký biến động đất đai, hoặc lập hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; sau đó xem xét, giải quyết việc ký hợp đồng thuê đất đối với các đơn vị sự nghiệp công lập đã tự chủ tài chính hoàn toàn, chuyển danh sách các đơn vị này đến Cục Thuế thành phố để xác định đơn giá thuê đất và thu, nộp tiền thuê đất vào ngân sách. Hiện tại, tiểu thương cũng như ban quản lý các chợ truyền thống trên địa bàn thành phố đều đang rất nóng ruột, mong muốn thấy được phương án thu giá dịch vụ, thu tiền thuê đất rõ ràng, hợp lý từ các cơ quan chức năng. Vì vậy, các bộ, ngành Trung ương, nhất là Bộ TN-MT và Bộ Tài chính nên sớm có hướng dẫn cụ thể về trường hợp thu tiền thuê đất đối với các chợ truyền thống là tài sản công để giúp hoạt động của chợ truyền thống đi vào ổn định, bền vững hơn. Hơn nữa, việc sớm có hướng dẫn này cũng sẽ góp phần quan trọng giúp thành phố cũng như các địa phương khác thực hiện tốt việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công theo quy định của Chính phủ.

Bài và ảnh: HOÀNG LIÊM