Từng bước loại trừ nguyên nhân gây cá chết hàng loạt

Thứ Hai, 25-04-2016, 14:09

NDĐT - Ngay sau khi nhận được thông tin về cá chết hàng loạt tại các tỉnh ven biển miền trung (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế) Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã cử tổ công tác gồm các nhà khoa học của các viện: Hóa học, Vật lý Địa cầu, Cơ học, Tài nguyên và Môi trường Biển, Địa chất và Địa vật lý Biển, Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Công nghệ Vũ trụ, Công nghệ Môi trường vào hiện trường khảo sát, nghiên cứu, tìm hiểu nguyên nhân.

Theo đó, tổ công tác đã tiến hành khảo sát tại hiện trường từ ngày 19 đến ngày 24-4 tại các điểm từ Vũng Áng - Hà Tĩnh đến Lăng Cô - Thừa Thiên Huế. Tổ công tác đã tiến hành đo đạc các thông số tại hiện trường và tiến hành lấy 200 mẫu nước và trầm tích biển; 200 mẫu cá chết tại các điểm Vũng Áng, Đèo Ngang, Cửa Nhật Lệ, Cồn Cỏ, Cửa Tùng, Cửa Việt, Chân Mây và Lăng Cô.

Tổ công tác đã tiến hành thu ảnh khu vực nghiên cứu thông qua vệ tinh VNREDSat-1 và ghi nhận lại các hoạt động địa chấn tại khu vực nghiên cứu và các khu vực liên quan; tìm hiểu các đặc trưng khí tượng, thủy-hải văn, động lực biển tại khu vực nghiên cứu.
Kết quả phân tích ảnh vệ tinhVNREDSat-1 và các ảnh vệ tinh khác cho thấy, trong khoảng thời gian từ ngày 6-4 đến ngày 24-4-2016 chưa phát hiện các vụ tràn dầu lớn tại khu vực nghiên cứu, cho nên nguyên nhân cá chết do tràn dầu đã được loại bỏ.

Các trạm địa chấn đặt tại các tỉnh Nghệ An, Quảng Bình và Thừa Thiên - Huế thuộc mạng lưới đài trạm địa chấn Quốc gia do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam quản lý không ghi nhận được trận động đất nào có độ lớn trên 5 độ richte xảy ra tại khu vực ngoài khơi miền trung Việt Nam. Do vậy, hiện tượng sốc nhiệt do phá hủy bề mặt, bên trong vỏ hoặc những biến đổi địa tầng trong vỏ đại dương đã được loại trừ. Ảnh hưởng của hai trận động đất tại Nhật Bản vào ngày 14 và 16-4 vừa qua cũng được ghi nhận, tuy nhiên hai trận động đất này không gây ra ảnh hưởng đối với khu vực nghiên cứu.

Về ảnh hưởng của dòng chảy ven bờ khu vực biển miền trung, theo đánh giá của Viện Địa chất và Địa vật lý Biển, vào thời gian này dòng chảy ven bờ có đặc trưng của thời kỳ gió mùa đông bắc, dòng chảy ven bờ có hướng từ bắc xuống nam. Tốc độ dòng chảy ven bờ thường mạnh nhất vào tháng 1, vận tốc khoảng 0,75m/s đến 0,85m/s có khi đạt đến 1m/s. Vận tốc dòng chảy ven bờ giảm dần vào tháng 4 và tháng 5, đến tháng 7 khi có tác động mạnh của gió mùa tây nam thì vận tốc dòng ven bờ giảm xuống khoảng 0,25m/s.Các thông số môi trường và các độc tố trong nước, trầm tích tại mặt cắt ngang 25 km từ Cửa Tùng ra đảo Cồn Cỏ cũng được tổ công tác lấy mẫu và phân tích.

Để nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến nguyên nhân cá chết hàng loạt, tổ công tác đang khẩn trương xác định tảo độc và phân tích các độc chất trong nước, trầm tích và các mẫu cá (mang, ruột, dạ dày, gan) đã thu thập tại hiện trường.

MINH HOÀNG