Ông Phùng Quang Thắng - Chủ tịch Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGREEN:

Lịch sử - nền móng xây dựng sản phẩm du lịch bền vững

Thứ Bảy, 06-03-2021, 14:38

Là người khởi xướng và dành trọn tâm huyết phát triển mô hình sản phẩm du lịch kết hợp với lịch sử - văn hóa, ông Phùng Quang Thắng (ảnh nhỏ) - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Lữ hành Việt Nam, Chủ tịch câu lạc bộ (CLB) VGREEN, Giám đốc Công ty Lữ hành Hanoitourist tự tin khẳng định: “Du lịch bền vững là cơ hội để các doanh nghiệp tạo sự khác biệt, vốn là yếu tố quan trọng sống còn trong bối cảnh đại dịch bùng phát đã phá vỡ chuỗi cung ứng giá trị du lịch toàn cầu. Tiềm năng của loại hình này là vô tận, là thế mạnh mà chúng ta cần tận dụng khai thác tối đa”.

Chọn giá trị nhân văn làm điểm tựa vững chắc 

- Xuất phát điểm nào đã khiến ông quyết định chọn những giá trị nhân văn, trong đó có lịch sử làm điểm tựa vững chắc để xây dựng hàng loạt sản phẩm du lịch bền vững ngay trong thời gian đại dịch hoành hành? 

- Ông Zurab Pololikashvili - Tổng Thư ký Tổ chức Du lịch thế giới từng nói: “Hiện nay, tính bền vững không còn đơn thuần là một yêu cầu thích hợp mà phải là tiêu chuẩn mới cho mọi bộ phận trong lĩnh vực du lịch”. Tôi nghĩ, nguồn tài nguyên du lịch bao gồm giá trị tự nhiên và giá trị nhân văn. Đó cũng là thỏi nam châm cốt lõi tỏa ra lực hút lôi kéo du khách phương xa đến với mỗi địa phương. Tiếp nhận và cảm thụ những món quà được thiên nhiên ban tặng cho mỗi địa danh rất đơn giản, ai cũng có thể nhận biết vẻ đẹp giang sơn gấm vóc mà không cần kèm theo bất cứ điều kiện nào. Nhưng để khám phá, tìm hiểu và cảm nhận những tinh hoa văn hóa - nghệ thuật - lịch sử của từng miền đất thì rất cần trình độ hiểu biết cùng phông nền kiến thức dày dặn.

Khai thác tài nguyên thiên nhiên sẵn có luôn rất dễ dàng, dễ chiều chuộng nhu cầu du lịch của số đông. Nhưng lượng du khách ngày một lớn qua từng năm ồ ạt đổ tới các điểm đến cũng gây ra tác động tiêu cực không nhỏ tới môi trường sinh thái cũng như nơi chốn mà các cộng đồng dân cư bản địa đang sinh sống. Đó là hệ quả không mong muốn đang gây đau đầu cho nhiều ngành, nhiều địa phương, không riêng gì du lịch.

Gạn lọc những tinh hoa văn hóa xã hội cùng những nét văn hóa bản địa đặc sắc, riêng có là loại hình vốn xưa nay được du khách quốc tế đặc biệt thích thú. Với khách nội địa, khi kinh tế, mặt bằng nhận thức cùng mức sống đang ngày một nâng lên, người ta bắt đầu hướng về những giá trị nhân văn hơn, có độ lùi thời gian hơn như truyền thống tổ tiên hay cội nguồn dân tộc, như khám phá kho tàng di sản vật thể cũng như phi vật thể mà ông cha bao đời tích lũy, trao truyền cho hậu thế. Đây là hướng đi bền vững giúp doanh nghiệp (DN) vượt qua đại dịch, khi du lịch nội địa trở thành thị trường duy nhất, khi du lịch quốc tế vẫn là bài toán mở chưa thể tìm ra lời giải trong một sớm một chiều. 

Đại dịch khiến số đông thay đổi nhận thức về tác hại khôn lường mà con người phải nhận lại, khi chạy theo hướng khai thác kém bền vững và không trân trọng môi sinh. Bởi thế, những DN cung cấp sản phẩm bền vững sẽ nhận được sự hưởng ứng đặc biệt của du khách. Bản thân nội hàm của lịch sử - văn hóa đã mang tính bền vững nên hoạt động kinh doanh du lịch dựa trên nền móng này luôn theo hướng bền vững. 

Đặc biệt, khi “khác biệt hay là chết” trở thành vấn đề sống còn, tính khác biệt độc đáo của những sản phẩm loại này giúp DN có thể vững vàng cạnh tranh và đối mặt, giảm tác động tiêu cực trước mọi biến cố. 

Cách kể chuyện sẽ quyết định sự thành công 

- Dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm ngoái, hành trình “Đêm thiêng liêng - Sáng ngời tinh thần Việt” của ông đã mang lại một diện mạo mới đầy xúc động cho di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò. Đã tích cực triển khai một loạt sản phẩm sau đó, dù chưa thể khai thác đại trà vì yếu tố khó lường của đại dịch, những bài học kinh nghiệm mà ông nhận được là gì? 

- Sau Đêm thiêng liêng…, tôi có Giải mã Hoàng thành Thăng Long và Đêm trước dời đô. Cũng giống như Nhà tù Hỏa Lò, Hoàng thành Thăng Long cùng cố đô Hoa Lư - Ninh Bình đã trở thành điểm đến thu hút rất đông du khách trong và ngoài nước. Nhưng nhờ lấy lịch sử làm xương sống cho hành trình, nhờ sáng tạo những phương thức kể chuyện mới lạ, những sản phẩm này đã nhận được phản hồi tương đối tích cực.

Chỉ vỏn vẹn 45 phút cho hành trình ngược dòng thời gian, để trải nghiệm không gian giam cầm bức bối tối tăm, để gặp lại những câu chuyện xúc động năm xưa được trợ giúp bởi công nghệ âm thanh - ánh sáng hiện đại, du khách như được đồng hành cùng những người cộng sản kiên trung giữa lao tù đế quốc. 

Chỉ gần một giờ giải mã Di sản văn hóa thế giới Hoàng thành - nơi mỗi tầng đất cất giấu trong mình lịch sử cả một triều đại, nơi hơn mười thế kỷ chồng xếp lên nhau tại cùng một vị trí, du khách sẽ có được những lát cắt tri thức ban đầu, về một bảo tàng đồ sộ khối lượng cổ vật cả trên mặt đất và dưới lòng đất. 

Khai mở từ nội dung của Chiếu dời đô, lộ trình khám phá cố đô Hoa Lư giúp du khách vừa được thưởng lãm phong cảnh sơn thủy hữu tình vừa được đắm mình trong những câu chuyện lịch sử nghìn năm về trước. Vòng thành Hoa Lư, Đền vua Đinh - vua Lê, bến sông Sào Khê - nơi vua tôi nhà Lý lên thuyền dời đô về thành Đại La trở nên lung linh, cuốn hút hơn nhờ ánh sáng lịch sử soi rọi. 

Giữa tháng này, VGREEN triển khai một loạt hành trình caravan, di chuyển bằng xe tự lái. Không chỉ hướng tới cái đích du lịch an toàn trong mùa dịch, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia được chọn làm điểm xuất phát của tất cả các tuyến. Sau hơn một giờ tìm hiểu những kiến thức lịch sử liên quan mật thiết tới lộ trình trải nghiệm, các du khách sẽ lên đường. Từ Tây Bắc - Mùa hoa ban nở tới Trở về cội nguồn, khách ưa khám phá không chỉ được mãn nhãn với phong cảnh hữu tình tuyệt đẹp mà còn được tìm hiểu về cái nôi văn hóa của người Việt cổ cùng dấu ấn nền văn hóa Hòa Bình rực rỡ, được về với Đất tổ Hùng Vương linh thiêng nguồn cội nơi Tín ngưỡng thờ cúng vua Hùng đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. 

Từ những sản phẩm ban đầu, tôi nhận thấy không nên ôm đồm chuyển tải quá nhiều nội dung thông tin trong một thời gian ngắn khiến khách dễ bị lẫn lộn, khó nhớ. Mỗi điểm đến được chia ra thành nhiều chuyên đề, mỗi chuyên đề lại phân ra thành nhiều giai đoạn. Ở nơi mạch chuyện kết thúc, chúng tôi chọn cách khéo léo gợi mở một câu chuyện mới, một góc nhìn mới để chuẩn bị một hành trình trải nghiệm mới nhằm thu hút du khách trở lại, để làm giàu vốn hiểu biết của bản thân. 

- Có vẻ như hình thức chuyển tải nội dung hấp dẫn chính là chìa khóa quyết định thành công cho sản phẩm. Đó có phải là lý do khiến VGREEN quyết định chọn Bảo tàng Lịch sử Quốc gia làm đối tác đầu tiên trong chuỗi hoạt động mở màn của mình? 

- Cách kể chuyện là yếu tố tiên quyết nhằm tạo sự hấp dẫn cho mỗi tour. Mạch chuyện được dẫn dắt logic, cách trải nghiệm tạo sự bất ngờ, cảm xúc của du khách sẽ được đẩy dần lên tới cao trào theo suốt dọc hành trình để rồi lắng lại ở những khoảnh khắc tưởng nhớ và tri ân, khi họ cùng thành kính hướng về những chiến sĩ cách mạng đã vượt qua cả đòn thù, máy chém là chất keo kết dính giúp Đêm linh thiêng… rất được quan tâm. Một tấm thẻ với tám ô trống chờ du khách tích vào sau lộ trình giải mã Hoàng thành. Nếu có đủ tám con dấu khắc hình di vật được đóng vào cho câu trả lời đúng, khách sẽ nhận được dấu triện lá đề cùng lời chúc may mắn như một món quà kỷ niệm. Thành viên của đoàn caravan sẽ được tham gia cuộc thi Thời trang thời tiền sử tại hang Xóm Trại (Lạc Sơn, Hòa Bình) - ngôi nhà cổ nhất có niên đại cách nay 17 nghìn năm, được hóa thân thành những dân công hỏa tuyến trên đèo Pha Đin… 

Trong cái bắt tay giữa hai đơn vị, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia chịu trách nhiệm về nội dung và kiến thức sao cho độc đáo và bảo đảm tính chính xác tuyệt đối, phía lữ hành lo chuyển tải sao cho hấp dẫn. Với sự chung tay của Bảo tàng, chúng tôi sẽ có những sản phẩm hàm chứa nội dung sâu sắc, bổ ích khiến du khách yêu thích những giá trị nhân văn có thể hài lòng.
 
- Trân trọng cảm ơn ông!

12_1-1615014273085.jpg
 Một hoạt động trong tour du lịch “Đêm thiêng liêng - Sáng ngời tinh thần Việt”.

“Đêm thiêng liêng - Sáng ngời tinh thần Việt”, “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, “Đêm trước dời đô” hay “Trở về cội nguồn”… là những chuyến du hành cuốn hút giúp du khách có cơ hội bóc tách từng lớp trong vỉa trầm tích lịch sử bốn nghìn năm dựng nước và giữ nước của người Việt. Lấy lịch sử làm điểm khởi đầu, biến lịch sử trở thành sợi dây xuyên suốt hành trình khám phá, cái bắt tay đầy hứa hẹn giữa CLB VGreen và Bảo tàng Lịch sử Quốc gia nhằm cho ra đời những sản phẩm du lịch khác biệt, đặt yếu tố bền vững lên hàng đầu này đã cho thấy nỗ lực “linh hoạt - thích ứng và hiệu quả vượt bão Covid-19” của các doanh nghiệp lữ hành Hà Nội.

PHƯƠNG HỒ (thực hiện)