Tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam

Thứ Hai, 07/01/2019, 22:21:29
 Font Size:     |        Print
 

Đoàn lãnh đạo Ban Tuyên giáo Thành ủy TP Hồ Chí Minh viếng , dâng hương tại Khu tưởng niệm Liệt sĩ TNXP huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh. Ảnh: LONG HỒ

Nhằm ghi nhớ công lao và sự hy sinh của cán bộ, đội viên Thanh niên xung phong (TNXP) trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, năm 2014, Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh và Thường trực Tỉnh ủy Tây Ninh đã khánh thành Khu Tưởng niệm Liệt sĩ TNXP thành phố Hồ Chí Minh tại xã Long Phước, huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh, nằm ngay trên tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia.

Trong hồi ức của mình, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Trung tướng Võ Viết Thanh, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, nguyên Chỉ huy trưởng TNXP thành phố Hồ Chí Minh còn nhớ rõ, ngay khi quân Pôn Pốt tiến công biên giới Tây Nam nước ta, tàn sát người già, trẻ con, học sinh, giáo viên..., dù đang lao động sản xuất, khắc phục hậu quả chiến tranh, nhưng với lòng căm thù giặc, hàng nghìn TNXP ở TP Hồ Chí Minh đã viết đơn tình nguyện bằng máu để xin được ra chiến trường. Tháng 9-1977, lực lượng đã điều động 3.600 TNXP lên đường phục vụ chiến đấu sau khi trải qua lớp huấn luyện chính trị và quân sự ngắn ngày. Những đơn vị đầu tiên được giao nhiệm phối hợp lực lượng công binh Quân khu 7 trên các mặt trận biên giới Long An, Sông Bé, Tây Ninh với các nhiệm vụ mở đường, tải đạn, tiếp lương, chuyển thương binh; làm đường, làm ngầm cho xe cơ giới và xe tăng của ta ra chiến trường; chuyển đạn dược, vũ khí và xây dựng công sự phòng thủ, cùng bộ đội cầm súng trực tiếp đánh địch. Đầu năm 1978, UBND thành phố đã ra Quyết định số 141/QĐ-UB về việc thành lập “Tổng đội TNXP phục vụ chiến đấu ở khu vực biên giới Tây Ninh - Tổng đội 3” nhằm phối hợp tốt các đơn vị tại biên giới.

Vì sao TNXP thành phố Hồ Chí Minh lại được chọn đến Tây Ninh? Câu hỏi này được Đại tá Nguyễn Hoàng Sa, nguyên Chính ủy Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) tỉnh Tây Ninh trả lời: “Vì qua công tác tình báo, Cục Trinh sát, Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang lúc đó đã nắm được chủ trương của Thường vụ Trung ương Pôn Pốt mà chủ yếu là “kế hoạch ba bước” gồm: Dùng lực lượng đủ sức đánh lấn tạo biên giới có lợi dọc kênh Vĩnh Tế (An Giang), Tây sông Vàm Cỏ (Long An, Tây Ninh), Tây sông Sa Thầy (Gia Lai); dùng lực lượng quy mô chiếm sâu lãnh thổ Việt Nam, tạo hành lang phòng thủ từ xa, chiếm thị xã Châu Đốc (An Giang), thị trấn Hồng Ngự (Đồng Tháp), khu vực Buphơrăng (Đác Nông); kết hợp vũ trang với phong trào nổi dậy, xây dựng Mặt trận Đoàn kết Khmer hạ, đánh chiếm Tây Ninh, uy hiếp TP Hồ Chí Minh. Chúng tôi khi ấy đã thấm nhuần lời dạy của Bác, rằng “Giúp bạn là tự giúp mình” cho nên Tây Ninh và TP Hồ Chí Minh phối hợp rất nhuần nhuyễn. Trên chiến trường ác liệt chống quân Pôn Pốt diệt chủng ở mặt trận Tây Ninh - Svây Riêng (Cam-pu-chia), đã có 99 cán bộ, đội viên TNXP hy sinh và gần 200 đồng chí mất đi một phần thân thể. TNXP thành phố đã chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế với tất cả trái tim của tuổi trẻ”.

Cựu TNXP Trang Thành Tâm ngày ấy chỉ 24 tuổi. Như bao thanh niên tràn đầy nhiệt huyết khác, ông viết đơn bằng máu xin ra biên giới. Ông kể: Hôm ấy, tôi đang lao động ở nông trường Lê Minh Xuân (Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh) thì cấp trên thông báo: “Chuẩn bị, vài ngày nữa lên biên giới”. Tôi mừng muốn rớt nước mắt vì mấy ngày rồi, tin dữ từ biên giới về làm ai cũng sôi sục... dù chưa ai từng cầm súng. Trong lực lượng chỉ có các anh chị làm việc trong chế độ cũ, sau thời gian học tập cải tạo, xin gia nhập lực lượng, lại trở thành những người hướng dẫn tác chiến với cánh TNXP trẻ.

Theo ông Tâm, đỉnh điểm là ngày 14-6-1978, Liên đội 5 (Tổng đội 3) được lệnh ra biên giới Tây Nam với 500 đội viên. Họ quyết định chọn địa điểm dừng chân là Rừng Nhum thuộc xã Long Phước, huyện Bến Cầu, Tây Ninh. Riêng Đại đội 3 thuộc Liên đội 5 được giao nhiệm vụ phối hợp một tiểu đoàn công binh làm nhiệm vụ sửa đường cho các loại xe pháo vào trận địa từ ngã ba Ta Ei đến xã Koky Som trên đất Svây Riêng, giáp Tây Ninh. “Khuya 22-7-1978, các TNXP đang ngủ thì quân của Pôn Pốt ập vào. Các anh chị chỉ có cuốc xẻng, vài khẩu súng cho nên bắn cầm chừng nhưng rồi cũng hết đạn. Giặc lao vào bắn giết, đốt lán… Chỉ có 2 người sống sót”, ông Tâm kể lại. Thương binh hạng 4/4 Nguyễn Văn Tuấn là người may mắn sống sót sau trận chiến không cân sức ấy. Ông Tuấn kể: “Sau loạt đạn đầu thì Đại đội trưởng Ngô Đức Minh đã hy sinh. Khi bộ đội Sư đoàn 7 tới, các anh lần lượt đưa 24 thi thể của anh chị em TNXP ra. Hài cốt đồng đội tôi được đưa về Bến Cầu, Tây Ninh (sau này đã cải táng về Nghĩa trang liệt sĩ TP Hồ Chí Minh, là Khu tưởng niệm Liệt sĩ TNXP thành phố Hồ Chí Minh bây giờ”.

Trên thực tế, trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, Lực lượng TNXP đã huy động hàng nghìn lượt thanh niên tham gia phục vụ chiến đấu và chiến đấu. Qua đó, đã xuất hiện nhiều tấm gương TNXP tiêu biểu như: Lương Việt Huân, Nguyễn Hữu Dũng, Phan Hoàng Trang thường xuyên mang trên lưng 50 kg đạn, đi xa từ 2 km đến 8 km dưới tầm pháo và có lúc phải đánh địch phục kích; Nguyễn Văn Bảy, một mình bắt sống bốn tên địch có vũ khí đang phục kích xe ta; Lương Thị Mỹ Khanh, Trần Thị Thời, Huỳnh Thị Khương Loan, Nguyễn Thị Hoa cùng đơn vị hiến 4.100 cc máu cứu thương binh; Trần Đình Hoàng, mới 17 tuổi, vượt hàng chục ki-lô-mét đường rừng giao liên an toàn, một mình vừa đi vừa đánh địch, hoàn thành nhiệm vụ; Kiến Hoàng, Nguyễn Thị Thuận, Phạm Thị Lan… mỗi ngày chuyển được hàng trăm bao gạo ra tiền tuyến;…

Đồng chí Nguyễn Minh Tân, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Tây Ninh nhấn mạnh: “Giai đoạn 1977-1979 có hơn 3.000 lượt TNXP tham gia xây dựng các đồn, trạm và tuyến phòng thủ biên giới. Tây Ninh luôn khắc ghi hình ảnh những chàng trai, cô gái tuổi 18, đôi mươi từ đô thị Sài Gòn đã tình nguyện ra tuyến đầu hỗ trợ bộ đội chiến đấu. Họ đã cùng các lực lượng tại chỗ góp phần làm nên chiến thắng 7-1-1979 của Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Cam-pu-chia”.

DƯƠNG MINH ANH