Đề xuất 2 phương án phân vùng giai đoạn 2021-2030

Thứ Năm, 04-06-2020, 22:39
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng phát biểu tại cuộc họp về phương án phân vùng giai đoạn 2021-2030. Ảnh: NHẬT BẮC.

NDĐT- Theo hai phương án phân vùng giai đoạn 2021-2030 do Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ, cả nước sẽ chia thành bảy vùng kinh tế - xã hội căn cứ trên những yếu tố địa lý, tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hóa, dân tộc… nhằm phát huy tiềm năng lợi thế, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Ngày 4-6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chủ trì cuộc họp về Phương án phân vùng giai đoạn 2021-2030 để triển khai thực hiện Luật Quy hoạch. Tham dự cuộc họp có đại diện các Bộ, ngành Trung ương, các chuyên gia quy hoạch, nhà khoa học ở nhiều lĩnh vực kinh tế - văn hoá - xã hội.

Hai phương án phân vùng

Hiện nay, nước ta được phân thành sáu vùng kinh tế - xã hội gồm: Vùng trung du và miền núi phía bắc (14 tỉnh); Vùng đồng bằng sông Hồng (11 tỉnh, thành phố); Vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền trung (14 tỉnh, thành phố); Vùng Tây Nguyên (05 tỉnh); Vùng Đông Nam Bộ (06 tỉnh, thành phố) và Vùng đồng bằng sông Cửu Long (13 tỉnh, thành phố).

Triển khai Luật Quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chủ động nghiên cứu, xây dựng bộ tiêu chí và đề xuất các phương án phân vùng giai đoạn 2021 – 2030. Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng và ý kiến các Bộ, ngành về phương án phân vùng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã trình Chính phủ hai phương án phân vùng.

Cụ thể, Phương án 1 sẽ giữ nguyên hai Vùng: Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long; tách Vùng trung du và miền núi phía bắc hiện tại thành Vùng Đông Bắc và Tây Bắc; tách Vùng duyên hải miền trung hiện tại thành Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ (tỉnh Thừa Thiên Huế đưa vào vùng Nam Trung Bộ), điều chỉnh một tỉnh (Bình Thuận) sang Vùng Đông Nam Bộ và gộp bốn tỉnh Tây Nguyên (Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông) vào Vùng Nam Trung Bộ. Vùng Đông Nam Bộ mới được hình thành trên cơ sở vùng Đông Nam Bộ hiện nay và bổ sung thêm hai tỉnh là Lâm Đồng và Bình Thuận.

Minh hoạ phân vùng theo Phương án 1.

Trong khi đó, Phương án 2 được đa số các Bộ, ngành địa phương đồng thuận, đó là tách Vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền trung thành hai vùng: Vùng Bắc Trung Bộ và Vùng Nam Trung Bộ (tỉnh Thừa Thiên Huế thuộc Vùng Bắc Trung Bộ); mở rộng Vùng đồng bằng sông Hồng thêm các tỉnh Hòa Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Giang để trở thành Vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ.

Nếu phân vùng theo Phương án 2, Vùng miền núi phía bắc gồm 10 tỉnh; Vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ gồm 15 tỉnh (mở rộng thêm bốn tỉnh: Hòa Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang); Vùng Bắc Trung Bộ gồm năm tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế; Vùng Nam Trung Bộ gồm tám tỉnh từ Đà Nẵng đến Bình Thuận; các Vùng: Tây Nguyên (năm tỉnh), Đông Nam Bộ (sáu tỉnh, thành phố) và Vùng đồng bằng sông Cửu Long (13 tỉnh, thành phố) vẫn giữ nguyên như hiện nay.

Phải có cơ chế quản lý, liên kết vùng hiệu quả

Tại cuộc họp, đa số chuyên gia ủng hộ Phương án 2 với nhiều yếu tố hợp lý hơn, đồng thời góp ý điều chỉnh một số nội dung và kiến nghị nhiều vấn đề về phân vùng, quy hoạch.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quang Thái, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội khoa học kinh tế Việt Nam cho rằng, trước khi nghiên cứu các phương án phân vùng thì phải đặt câu hỏi phân vùng để làm gì, vì trước đây chúng ta đã có nhiều quy hoạch, nhưng vấn đề phát triển vùng, liên kết vùng còn nhiều hạn chế. Vấn đề cần đặt ra là cần thể chế về chính sách, pháp luật để quy hoạch gắn kết các tỉnh, thành phố, gắn kết nguồn lực, tránh việc phân vùng, quy hoạch kiểu cộng dồn các địa phương.

Minh hoạ phân vùng theo Phương án 2, được đa số Bộ, ngành, địa phương và chuyên gia ủng hộ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Trọng Hanh, nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Kiến trúc Hà Nội cho rằng, chúng ta đã có những quy hoạch, nhưng thiếu ba vấn đề về thể chế rất lớn, đó là: cơ quan điều phối vùng, chính sách tài khóa vùng, và chính sách liên kết vùng. Trong đó, cơ quan điều phối vùng, chính sách tài khóa vùng thì không hiện diện trong các văn bản pháp luật; còn vấn đề liên kết vùng được đề cập đến nhiều, nhưng việc thực hiện còn mờ nhạt trên thực tiễn. Do đó, kiến nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần nghiên cứu phân vùng kỹ càng hơn, có căn cứ khoa học, tính tối ưu; nghiên cứu các thể chế phát triển vùng; thành lập hội đồng vùng, có chính sách tài khóa vùng, liên kết vùng giữa nhà nước, thị trường và dân sự.

Tiến sĩ Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội quy hoạch Hà Nội cho rằng, bên cạnh việc phân định các vùng, cần tạo các vùng kinh tế trọng điểm, vùng đặc thù để tạo ra động lực cho phát triển; kiến nghị vùng Thủ đô và vùng Thành phố Hồ Chí Minh là hai vùng đặc thù. Theo TS Đào Ngọc Nghiêm, khi đã có phân vùng thì phải xây dựng quy chế hợp tác trong nội vùng, để khắc phục hạn chế hiện nay là các địa phương phải tự xúc tiến hợp tác với nhau. Do đó, đề xuất cần có quỹ hợp tác vùng, do Chính phủ quyết định nhằm đẩy mạnh hợp tác.

Hoàn thiện phương án trình Chính phủ quyết định

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đánh giá cao Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chủ động nghiên cứu, xây dựng và đề xuất các phương án phân vùng; đề nghị Bộ tiếp thu các ý kiến góp ý để hoàn thiện phương án.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, quy hoạch vùng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong hệ thống quy hoạch quốc gia, là quy hoạch có tính tích hợp đa ngành, nhằm đưa ra phương hướng phát triển tổng thể, đồng bộ của toàn vùng. Quy hoạch vùng làm nổi bật lên những đặc trưng, tạo ra không gian kết nối, hỗ trợ và phát huy tối đa các tiềm năng, lợi thế của các địa phương trong vùng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, tinh thần, bảo vệ môi trường hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: NHẬT BẮC.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng lưu ý những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện như: mục tiêu của phân vùng; cơ chế hợp tác, liên kết vùng; những tác động về chính sách thông qua kết cấu hạ tầng, thu hút nguồn vốn đầu tư, không gian phát triển của vùng...

Theo Phó Thủ tướng, phân vùng phải tính đến sự tương đồng về yếu tố địa lý, tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hóa, dân tộc...; phát huy tiềm năng lợi thế của vùng, các địa phương để phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời ứng phó với các thách thức; phát huy sự gắn kết trong nội vùng; ngoài các vùng kinh tế còn cần các vùng đặc thù để tạo động lực phát triển.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp các ý kiến tại cuộc họp để hoàn thiện Báo cáo trình Chính phủ quyết định về phương án phân vùng ngay trong tháng 6-2020.

Theo tổng hợp ý kiến của Bộ Kế hoạch Đầu tư, tính đến ngày 4-6, Phương án 1 được một Bộ và bốn địa phương ủng hộ; Phương án 2 được 10/14 Bộ, ngành và 49/59 địa phương ủng hộ.

NGUYÊN MINH