Căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng

Thứ Bảy, 20/07/2019, 03:29:25

Theo Reuters, TTXVN và tin nước ngoài, Tổng thống Mỹ D.Trump ngày 18-7 thông báo, một tàu Hải quân Mỹ đã bắn hạ một máy bay không người lái của Iran tại eo biển Hormuz. Phát biểu tại Nhà trắng, Tổng thống Trump cho biết, tàu tiến công đổ bộ USS Boxer của Mỹ phải thực hiện "hành động tự vệ", chống lại một máy bay không người lái của Iran tiến gần và không dừng lại, bất chấp phía Mỹ yêu cầu. Tổng thống Trump đồng thời lên án các động thái gần đây của Tehran; kêu gọi các nước hợp tác với Mỹ để bảo đảm an toàn cho tàu thuyền tại vùng Vịnh.

★ Trong khi đó, phát biểu trước cuộc gặp Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) A.Guterres tại trụ sở LHQ, Bộ trưởng Ngoại giao Iran G.Zarif cho biết, Tehran chưa nhận được thông tin nào về việc máy bay không người lái của Iran bị bắn hạ. Ngày 19-7, trên Twitter, Thứ trưởng Ngoại giao Iran A.Araghchi phủ nhận thông báo từ phía Mỹ; nêu rõ Tehran không thất lạc bất kỳ máy bay không người lái nào trên eo biển Hormuz, hay nơi nào khác.

★ Ngày 18-7, Lực lượng vệ binh cách mạng Iran thông báo đã bắt giữ một tàu buôn lậu chở khoảng một triệu lít dầu, ở khu vực vịnh Persian. Ngay lập tức, Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu Tehran thả chiếc tàu này và toàn bộ thuyền viên. Một quan chức Lầu năm góc cho biết, Mỹ sẽ hành động mạnh nhằm bảo đảm an toàn cho các tàu đi qua eo biển Hormuz. Giá dầu thô thế giới ngày 18-7 tăng khoảng 1%, sau thông báo nêu trên của Tehran.

★ Cùng ngày, Bộ trưởng Ngoại giao Iran G.Zarif cho biết, Tehran có thể ngay lập tức phê chuẩn Nghị định thư bổ sung, cho phép thanh tra sâu rộng hơn chương trình hạt nhân, nếu Washington dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt về kinh tế. Theo Tehran, văn kiện nêu trên cung cấp thêm công cụ cho các thanh sát viên từ Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) để xác định chương trình hạt nhân của Tehran nhằm mục đích hòa bình.

★ Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp E.Macron, Tổng thống Iran H.Rouhani nêu rõ, Tehran "để ngỏ mọi khả năng" nhằm cứu thỏa thuận hạt nhân và châu Âu cũng cần đẩy nhanh nỗ lực này. Ông Rouhani cảnh báo rằng, "các cơ hội bị bỏ lỡ" sẽ dẫn tới việc Iran buộc phải từ bỏ thêm các cam kết theo thỏa thuận.

★ Tổng thống Nga V.Putin và người đồng cấp Pháp E.Macron nhất trí tăng cường các nỗ lực nhằm cứu thỏa thuận hạt nhân Iran; đánh giá thỏa thuận này là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm an ninh ở Trung Ðông và duy trì quy chế không phổ biến vũ khí hạt nhân. Bên lề Diễn đàn Petersburg năm 2019 tại Ðức, Bộ trưởng Ngoại giao Ðức H.Maas cũng thảo luận với người đồng cấp Nga S.Lavrov về nỗ lực duy trì bản thỏa thuận lịch sử.

★ Bộ Tài chính Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một mạng lưới các công ty ở Iran, Bỉ và Trung Quốc mà Washington cho là có liên quan việc cung ứng các nguyên vật liệu cho chương trình hạt nhân Iran. Theo TASS, năm công dân Iran và bảy công ty bị Mỹ đưa vào "danh sách đen".