Pakistan và Iran đẩy mạnh hợp tác an ninh và kinh tế

Thứ Tư, 09/07/2014, 03:52:42

NDĐT - Sau chuyến thăm Iran của Thủ tướng Pakistan Nawaz Sharif vừa qua, hai bên đang xúc tiến các thỏa thuận hợp tác đạt được trong chuyến thăm lịch sử này nhằm tăng cường hợp tác kinh tế và an ninh song phương.

Pakistan và Iran đẩy mạnh hợp tác an ninh và kinh tế

Dự án đường ống dẫn khí đốt được xây dựng ở biên giới hai nước.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cho rằng, cấp độ hợp tác kinh tế giữa hai nước hiện vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Ông cho rằng, hai nước cần nắm bắt mọi cơ hội để tăng cường quan hệ song phương, trong đó có việc khởi động lại các dự án hợp tác kinh tế trọng điểm như dự án đường ống dẫn khí đốt Iran - Pakistan. Lãnh đạo hai nước nhất trí sẽ nỗ lực đưa kim ngạch hợp tác kinh tế song phương từ mức một tỷ USD hiện nay lên ba tỷ USD trong thời gian tới, cũng như xúc tiến tái khởi động dự án đường ống dẫn khí đốt mà hai bên đã ký hồi năm ngoái. Hai bên chú trọng việc tìm phương thức phá vỡ những rào cản, cũng như các biện pháp thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương, nhất là hợp tác kinh tế tư nhân. Nhân chuyến thăm này, hai bên ký chín Bản ghi nhớ (MOU) nhằm tăng cường quan hệ hợp tác song phương và nhất trí sẽ lập một ủy ban chung về các vấn đề biên giới, thúc đẩy hợp tác chống khủng bố, buôn bán ma-túy và rửa tiền.

Cựu Đặc phái viên Iran tại Pakistan nói rằng, Pakistan rất cần nguồn khí tự nhiên từ Iran để thỏa mãn “cơn khát” nhiên liệu trầm trọng hiện nay. Không ít thành phố lớn của Pakistan phải chịu cảnh mất điện kéo dài và nghiêm trọng, làm đảo lộn sinh hoạt của người dân và giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế của đất nước. Chính vì vậy, Islamabad kỳ vọng, việc bắt tay hợp tác trong lĩnh vực năng lượng với Tehran có thể giúp Pakistan không những giải quyết được nhu cầu cấp bách về năng lượng hiện nay, mà còn mang lại lợi ích lâu dài cho Pakistan. Năm ngoái, hai nước đã khởi công một dự án đường ống dẫn khí đốt, kéo dài từ biên giới hai nước tới khu vực Nawasa của Pakistan, có tổng chiều dài hơn 1.880 km sau gần hai thập kỷ đàm phán khó khăn, chủ yếu do vấn đề kinh phí và bị Mỹ phản đối. Dự án với tổng giá trị đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD này khi đi vào hoạt động có thể chuyển mỗi ngày khoảng 21,5 triệu m3 khí đốt từ Iran sang Pakistan.

Theo thỏa thuận, Tehran cam kết chi 500 triệu USD giúp Pakistan xây dựng đoạn đường ống nằm trên phần lãnh thổ nước này, số tiền một tỷ USD còn lại Islamabad dự tính một phần sẽ tìm nguồn vay từ nước ngoài và một phần kêu gọi người dân Pakistan đóng góp. Hiện Iran đã xây dựng được 900 km trên lãnh thổ nước này. Tuy nhiên, do vẫn chưa tìm đủ nguồn kinh phí và vẫn chịu sự chi phối của lệnh cấm vận Mỹ áp đặt đối với Iran vì chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran nên Pakistan chưa thể thực hiện được dự án đầy tham vọng với Iran. Để “giành giật” đồng minh Pakistan khỏi Iran trong “ván cờ dầu mỏ”, năm ngoái, Mỹ cam kết cho Pakistan vay 95 triệu USD giúp xây dựng một nhà máy phong điện công suất 50 MG, đồng thời cam kết giúp xây dựng một đường ống dẫu dầu tới Pakistan đi qua lãnh thổ Turkmenistan. Theo giới quan sát, Pakistan vẫn là đồng minh thân cận của Mỹ trong trò chơi chính trị giữa Iran và Washington, song, vì lợi ích lâu dài của quốc gia, Pakistan vẫn bắt tay hợp tác chặt chẽ với Iran nhằm thoát khỏi sự “sai bảo” lâu nay bị Washington áp đặt.

Tăng cường hợp tác an ninh song phương cũng là một chủ đề được hai nước quan tâm thúc đẩy. Các vụ tiến công khủng bố liên tiếp diễn ra những năm gần đây tại khu vực biên giới chung giữa hai nước gây ảnh hưởng quan hệ song phương. Tổng thống Iran Hassan Rouhani nhận định, chủ nghĩa khủng bố là một vấn đề lớn và nghiêm trọng ở khu vực và cho rằng, bằng cách đề nghị các quốc gia trong khu vực tăng cường hoạt động tình báo, an ninh và hợp tác hành động, Iran và Pakistan có thể đánh bật chủ nghĩa khủng bố và bạo lực. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc siết chặt an ninh tại các vùng biên giới. Về phần mình, Thủ tướng Sharif nêu rõ, chủ nghĩa khủng bố là “cái gai khó chịu” cần phải nhổ bỏ. Nó không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng nền kinh tế của Pakistan, mà còn gây phương hại mối quan hệ tốt đẹp giữa Pakistan và Iran.

Thủ tướng Nawaz Sharif nhấn mạnh, chuyến thăm của ông mở “một chương mới” trong quan hệ giữa hai quốc gia Hồi giáo láng giềng có mối quan hệ truyền thống lâu đời, gắn bó với nhau. Giới chức Islamabad từng nói, để tự cứu mình, giữ vững độc lập, chủ quyền đất nước, Pakistan phải mạnh về kinh tế, vững về an ninh. Từ những thành công trong chuyến thăm Iran của Thủ tướng Sharif, hai nước đều tích cực triển khai các dự án đạt được, góp phần mở rộng và phát triển quan hệ giữa Pakistan và Iran, phục vụ lợi ích lâu dài của mỗi nước.

VŨ ANH