Kỳ vọng tạo ra cơ chế kiểm soát nguyên liệu hạt nhân hiệu quả

Chủ Nhật, 23/03/2014, 13:19:44

NDĐT - Ngày mai, các nhà lãnh đạo của 53 quốc gia và các tổ chức quốc tế sẽ bắt đầu Hội nghị thượng đỉnh hạt nhân thế giới tại Hague, Hà Lan. Cuộc họp thượng đỉnh kéo dài hai ngày lần thứ 3 này được kỳ vọng sẽ tạo ra được một cơ chế hiệu quả trong việc kiểm soát các nguyên liệu hạt nhân.

Kỳ vọng tạo ra cơ chế kiểm soát nguyên liệu hạt nhân hiệu quả

Theo ban tổ chức, có ba vấn đề chính sẽ được thảo luận tại Hội nghị lần này là: giảm số lượng các nguyên liệu hạt nhân nguy hiểm trên thế giới, tăng cường an ninh đối với các nguyên liệu hạt nhân, và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong vấn đề hạt nhân.

Giám đốc cao cấp của chương trình Hạt nhân và An ninh vũ khí sinh học và Tổ chức sáng kiến giải quyết mối đe doạ hạt nhân Deepi Choubey cho hay, có rất nhiều nước đã có nhiều đóng góp giá trị và cam kết đối với an ninh hạt nhân trong bốn năm qua. Song, những nỗ lực này vẫn chưa đủ để thiết lập một cơ chế kiểm soát và quản lý hiệu quả trong vấn đề an ninh đối với các nguyên liệu hạt nhân.

“Nguyên liệu mà chúng ta đang nói đến là loại uranium và plutonium có độ làm giàu cao”, ông Piet de Kler, trưởng đoàn đàm phán Hội nghị thượng đỉnh hạt nhân, giải thích.

Các nguyên liệu này có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân, đều có thể phân tách và phân chia ra nhiều nguyên tử và tạo nên phản ứng dây chuyền, mà người ta thường gọi là vụ nổ hạt nhân.

“Plutonium rất nguy hiểm nếu bị đưa vào cơ thể”, ông Piet de Kler cho biết thêm. “Người ta có thể dễ dàng bảo vệ trước bức xạ, tuy nhiên một lượng nhỏ plutonium hoặc polonium có trong cơ thể cũng có thể gây nên thương tổn không thể chữa được.”

Theo ông Dick Schoof, trưởng đoàn Điều phối quốc gia Hà Lan về an ninh và chống khủng bố, mặc cho sự nguy hiểm của nguyên liệu hạt nhân, việc chế tạo bom hạt nhân thực sự rất phức tạp,

Mặc dù vậy, đáng tiếc là “mối nguy ngại nằm ở tất cả các dạng nguyên liệu phóng xạ. Nếu bạn kết hợp đủ các nguyên liệu này vào những chất nổ thông thường, bạn vẫn không thể chế tạo được bom hạt nhân, nhưng bạn có thể chế ra “bom bẩn” và có thể gây nhiễm phóng xạ ở diện rộng. Đây hiện là một nguy cơ rất cao”, ông Dick cảnh báo.

Các chuyên gia trong lĩnh vực này cho biết, “Bất kỳ một vụ đánh mất, hoặc trộm cắp các nguyên liệu uranium, plutonium có độ làm giàu cao, hoặc các nguồn phóng xạ ở nhiều dạng khác nhau là mối nguy hiểm tiềm ẩn, bởi các nhóm phiến quân như Al Qaeda thường tìm cách sử dụng chúng để chế tạo ra các thiết bị hạt nhân thô, hay còn gọi là “bom bẩn”.

Ông Denis Flory, Phó Chủ tịch Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết: hầu hết các trường hợp nguyên liệu hạt nhân bị mất cắp hoặc sử dụng sai mục đích được báo cáo thường liên quan đến một số lượng nhỏ các nguyên liệu hạt nhân.

Theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), khoảng 100 lần/năm là con số nguyên liệu hạt nhân và phóng xạ bị đánh mất, trộm cắp, và xuất hiện ở đâu đó trên thế giới.

Trong khoảng thời gian từ năm 1993 đến 2012, đã có khoảng 2.331 báo cáo về các vụ việc này. IAEA cho rằng con số thực tế các vụ việc còn lớn hơn so với báo cáo thường dựa trên cơ sở tự nguyện của các quốc gia.

Bởi vậy, điều cấp thiết là phải giảm số lượng các nguyên liệu hạt nhân nguy hiểm đó trên thế giới và cải thiện an ninh đối với các nguyên liệu hiện có.

Ông Piet de Klerk cho rằng “mỗi quốc gia phải chịu trách nhiệm về nguyên liệu hạt nhân trên lãnh thổ của mình”, và kêu gọi hợp tác quốc tế nhằm bảo đảm an toàn đối với nguyên liệu hạt nhân.

Đề cập đến những trông đợi tại Hội nghị thượng đỉnh lần này, bà Choubey đề xuất các tiêu chuẩn thống nhất và các biện pháp tối ưu phải được áp dụng ở phạm vi toàn cầu, và tất cả các quốc gia cần tăng cường giám sát các nguyên liệu hạt nhân để giảm thiểu nguy cơ.

Hội nghị thượng đỉnh hạt nhân, một sáng kiến của Tổng thống Mỹ Barack Obama, đã được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2010 tại Washington, với mục đích ngăn chặn khủng bố hạt nhân trên toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới vẫn còn nhiều điểm nóng bất ổn như hiện nay, thì việc các nhà lãnh đạo thế giới đạt được đồng thuận và ra một tuyên bố chung về việc kiểm soát nguyên liệu hạt nhân là điều thực sự cần thiết với an ninh nhân loại.

T.T

TheoTổng hợp