An ninh biển - Điểm nhấn trong đối thoại quốc phòng Việt-Nhật

Thứ Bảy, 16/11/2013, 21:50:32

ND ĐT- Trong thời gian chưa đầy một năm kể từ tháng 11 năm ngoái, Việt Nam và Nhật Bản đã tiến hành hai phiên đối thoại chiến lược quốc phòng cấp thứ trưởng. Phiên thứ nhất được tiến hành ngày 26/11/2012, tại Hà Nội và phiên thứ hai ngày 9/8/2013, tại Tokyo. Thông qua đối thoại, Bộ Quốc phòng hai nước đã thảo luận nhiều vấn đề quốc phòng an ninh mà hai bên cùng quan tâm và đã đạt được những đồng thuận quan trọng, nhất là vấn đề bảo đảm an ninh biển.

Lòng tin là động lực để hợp tác hiệu quả

Tại các cuộc đối thoại, hai bên đều nhất trí cho rằng, thời gian qua mối quan hệ giữa Việt Nam-Nhật Bản đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đi vào chiều sâu trên tất cả các lĩnh vực, trong đó hợp tác quốc phòng tiếp tục phát triển tích cực, phù hợp với quan hệ đối tác chiến lược mà lãnh đạo cấp cao hai nước đã thỏa thuận.

Hai bên cho rằng, thông qua trao đổi đoàn các cấp, hai nước đã xây dựng được lòng tin, sự hiểu biết lẫn nhau, tạo ra động lực mới để phát triển mối quan hệ hợp tác quốc phòng ngày càng cụ thể, hiệu quả và thiết thực hơn.

Thông qua đối thoại, “Đại diện quốc phòng Việt Nam-Nhật Bản đều đi đến thống nhất rằng châu Á-Thái Bình Dương trong những năm tới là khu vực có nhiều cơ hội để phát triển. Tuy nhiên, châu Á-Thái Bình Dương chỉ có thể phát triển được nếu chúng ta duy trì một khu vực hòa bình, ổn định”.

Hai bên cũng thống nhất đánh giá rằng, bên cạnh những cơ hội và thuận lợi, khu vực vẫn còn tồn tại những thách thức mà trong tương lai, nếu thiếu đi nỗ lực của từng quốc gia cũng như sự hợp tác trên bình diện quốc tế, tiềm năng phát triển của khu vực sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Làm sâu sắc hơn mối quan hệ chiến lược

Về phương hướng hợp tác, hai bên đã nhất trí nhiều biện pháp nhằm tăng cường thúc đẩy hợp tác quốc phòng song phương trên các lĩnh vực trao đổi đoàn, đào tạo, trao đổi kinh nghiệm tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình, rà phá bom, mìn, y học hải quân, hợp tác giữa các viện nghiên cứu và đối phó với các vấn đề an ninh phi truyền thống…

Với tinh thần thẳng thắn, cởi mở, các cuộc đối thoại cũng đạt được nhận thức chung trong việc hai bên tích cực tham gia, tham vấn, ủng hộ nhau trên các diễn đàn đa phương ADMM+, ARF…, giải quyết tranh chấp chủ quyền biển đảo bằng con đường hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế; tích cực xây dựng lộ trình, cơ chế đối thoại, phương thức triển khai các sáng kiến, lĩnh vực hợp tác, trao đổi quốc phòng song phương mà Bộ trưởng Bộ quốc phòng hai nước đã ký vào tháng 10/2011, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước Việt Nam-Nhật Bản.

Với chủ trương “củng cố liên minh, tăng cường đối tác”, nhất là đối tác khu vực. Phía Nhật Bản “rất mong mối quan hệ hợp tác và trao đổi quốc phòng giữa hai nước được thúc đẩy sang giai đoạn phát triển mới”. Khẳng định Việt Nam là “đối tác chiến lược vì hòa bình và ổn định” của Nhật Bản ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản cho biết, trong “Đại cương Kế hoạch Phòng vệ của Nhật Bản” đã ghi rõ định hướng tăng cường hợp tác an ninh với các nước thành viên của ASEAN (trong đó có Việt Nam), vì vậy Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã nắm bắt mọi cơ hội để liên hệ chặt chẽ với Việt Nam.

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam cũng khẳng định Nhật Bản là đối tác chiến lược quan trọng của Việt Nam. Thủ tướng Nhật Bản cũng nhấn mạnh coi trọng phát triển quan hệ với Việt Nam và mong muốn mối quan hệ này sẽ ngày càng bền chặt, vững chắc trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực quốc phòng.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, ông Itsunori Onodera nhấn mạnh ý nghĩa của việc Thủ tướng Shinzo Abe chọn Việt Nam làm điểm đến công du nước ngoài đầu tiên sau khi nhậm chức, khẳng định Nhật Bản coi Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất và mong muốn tăng cường hợp tác quốc phòng vì lợi ích của hai nước, vì hòa bình, ổn định ở khu vực châu Á.

Hai bên đã thiết lập cơ chế giao lưu sĩ quan trẻ theo hình thức luân phiên hàng năm, nhằm tăng cường học hỏi, giao lưu, tạo cơ sở cho phát triển bền vững, lâu dài. Nhật Bản cũng hỗ trợ kinh phí giúp Việt Nam trang bị, công nghệ khắc phục hậu quả bom, mìn, vật nổ và chất độc hóa học còn sót lại trong chiến tranh.

Coi trọng hợp tác quốc phòng trên biển

Đề cập vấn đề tranh chấp ở Biển Đông, Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản khẳng định ủng hộ giải quyết thông qua đối thoại, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế. Ông hoan nghênh ASEAN và Trung Quốc đã chính thức khởi động đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)

Trong cuộc đối thoại lần thứ hai ngày 9/8/2013, hai bên đã tập trung vào các vấn đề lớn như an ninh phi truyền thống, vấn đề hạt nhân, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, vấn đề an ninh biển, chống cướp biển và cứu hộ, cứu nạn trên biển. Được biết, ngày 7/11/2013 vừa qua, Hạ viện Nhật Bản đã thông qua dự luật thiết lập Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC), thay thế cho Hội đồng Bảo an, nhằm xử lý những vấn đề an ninh, nhất là an biển có hiệu quả hơn.

Phát biểu với báo giới, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản nói, ông sẽ trình lên Thủ tướng Shinzo Abe và các Bộ có liên quan về việc cung cấp tàu tuần tra cho Việt Nam để tăng cường khả năng thực thi pháp luật trên vùng biển của mình.

Về triển khai hợp tác trong giai đoạn sắp tới, hai bên nhất trí chỉ đạo các cơ quan chức năng nghiên cứu đưa ra các hình thức và biện pháp khả thi nhằm triển khai bản ghi nhớ, trong đó tập trung vào một số lĩnh vực như phát huy cơ chế đối thoại chính sách quốc phòng cấp thứ trưởng và cấp sĩ quan tham mưu, hợp tác về đào tạo cán bộ, hợp tác giữa các quân chủng và cảnh sát biển.

Như vậy, với hai phiên đối thoại quốc phòng Việt Nam-Nhật Bản trong thời gian chưa đầy một năm, hai nước đã đạt được những kết quả quan trọng trên những vấn đề có ý nghĩa chiến lược, nâng cao vị thế của hai nước, góp phần bảo đảm cho an ninh, hòa bình và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới

NGUYỄN NHÂM