Nguy cơ khủng hoảng kép

Thứ Hai, 24/02/2020, 03:43:28

Số ca nhiễm Covid-19 ở ngoài Trung Quốc đang tăng nhanh trong những ngày gần đây đánh dấu một giai đoạn mới của dịch này trên toàn cầu. Theo đó, những thách thức mới với kinh tế thế giới cũng gia tăng tỷ lệ thuận với sự bùng phát của dịch và nhiều quốc gia đang đối mặt nguy cơ khủng hoảng kép cả về y tế lẫn kinh tế.

Theo đánh giá của Ngân hàng ANZ, dường như dịch Covid-19 đã bước sang một giai đoạn mới, và chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến hoạt động kinh doanh bị gián đoạn, đi kèm với những tác động kinh tế mạnh mẽ hơn so với dự tính ban đầu. Mối quan ngại nêu trên được đưa ra trong bối cảnh tại Trung Quốc đã có hơn hai nghìn người chết vì Covid-19, trong khi số ca nhiễm mới ở Hàn Quốc, Nhật Bản đang tăng nhanh theo cấp số nhân cùng nỗi lo dịch bệnh phát triển ở nhiều nước châu Âu, Trung Đông... Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chia sẻ lo ngại về những ca nhiễm mới không có mối liên hệ nào với Trung Quốc. Theo ông, “cánh cửa cơ hội” để ngăn chặn dịch bệnh lây lan từ Trung Quốc ra các nước khác thật sự đang dần khép lại.

Khi “đám mây đen” Covid-19 lan rộng, “sức khỏe” các nền kinh tế nói riêng và kinh tế toàn cầu nói chung cũng bị đe dọa nghiêm trọng. Tâm trạng lo lắng gây ra những ảnh hưởng tiêu cực lên thị trường tài chính khi triển vọng tăng trưởng kinh tế cũng như lợi nhuận của các doanh nghiệp đang ngày càng “lao dốc”. Dịch Covid-19 làm suy yếu thị trường chứng khoán toàn cầu trong những phiên cuối tuần qua, trong đó chứng khoán Mỹ giảm điểm mạnh. Chỉ số công nghiệp Dow Jones ngày 21-2 giảm 227,57 điểm, tương đương 0,8%, xuống 28.992,41 điểm, ghi nhận ngày có diễn biến tồi tệ nhất kể từ ngày 7-2, trong khi chỉ số S & P 500 có mức giảm trong một ngày lớn nhất kể từ ngày 31-1. Hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ của Mỹ đã đạt mức thấp nhất trong hơn sáu năm, do ảnh hưởng của Covid-19. Lo ngại dịch gây rủi ro cho kinh tế Mỹ và kinh tế toàn cầu, các nhà đầu tư đổ xô tìm đến “nơi trú ẩn an toàn” là các trái phiếu và vàng.

Sự lây lan của dịch Covid-19 đã gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Trong tháng 2 vừa qua, hơn một nửa các tỉnh, thành phố lớn ở Trung Quốc phải kéo dài thời gian phong tỏa để ngăn chặn sự bùng phát của dịch bệnh.

Năm ngoái, hiệu quả kinh tế từ hoạt động sản xuất ở những khu vực này chiếm tới 80% GDP và 90% giá trị xuất khẩu của Trung Quốc. Do sự bùng phát của Covid-19 khiến một loạt nhà máy phải đóng cửa, chuỗi cung ứng bị gián đoạn, nền kinh tế Trung Quốc có khả năng sẽ chịu cú sốc mạnh hơn nữa. Số liệu từ Hiệp hội xe chở khách Trung Quốc cho thấy doanh số bán ô-tô tại quốc gia này đã giảm tới 92% trong hai tuần đầu tháng 2. Nhiều nhà phân tích đã hạ dự đoán tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc năm 2020 xuống khoảng 4,9 đến 5,6%. Đại dịch cũng đã “gõ cửa” các công ty đa quốc gia vốn làm ăn phát đạt tại Trung Quốc và khiến nhiều doanh nghiệp lao đao. Tập đoàn Apple là một thí dụ điển hình. Apple thu về 44 tỷ USD doanh thu ở Trung Quốc trong năm tài chính 2019, chủ yếu là từ việc bán iPhone. Tuy nhiên, dịch Covid-19 đã làm tổn hại cả hoạt động sản xuất lẫn bán iPhone trên thị trường lớn của Apple khi các nhà máy của hãng vẫn chưa thể quay trở lại làm việc, còn người mua hàng thì lác đác. Apple đã cảnh báo rằng họ sẽ bỏ lỡ mục tiêu doanh thu trong quý này.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là các nền kinh tế lớn nói riêng và kinh tế thế giới nói chung đang chịu cảnh “cháy thành vạ lây” từ dịch Covid-19. Theo tính toán của các chuyên gia phân tích, khoảng 40% chuỗi cung ứng của châu Á phụ thuộc vào Trung Quốc. Do vậy, sự gián đoạn diễn ra ở “công xưởng thế giới” đã ảnh hưởng nặng nề đến chuỗi cung ứng toàn cầu và khiến nhiều nhà máy ở ngoài Trung Quốc phải dừng hoạt động vì thiếu nguyên liệu hoặc không xuất khẩu được sản phẩm. Tuy nhiên, tình hình đang trở nên nghiêm trọng hơn khi không chỉ Trung Quốc mà cả Hàn Quốc, Nhật Bản..., những nền kinh tế lớn, đóng vai trò quan trọng trong các chuỗi cung ứng cũng đang bị báo động vì dịch Covid-19.

Thực tế nêu trên cho thấy, thế giới đang đối mặt nguy cơ “khủng hoảng kép” cả về y tế lẫn kinh tế. Do đó, yêu cầu đặt ra lúc này là chính phủ các nước phải thực hiện song song các giải pháp chống dịch bệnh gắn với “giảm sốc” cho tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh chống dịch, các quốc gia cần nỗ lực thực hiện giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh, cơ cấu lại nền kinh tế, chuẩn bị khôi phục sản xuất, kinh doanh khi dịch kết thúc. Ở quy mô khu vực và toàn cầu, “việc cần làm ngay” lúc này là tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và “gác lại” các tranh chấp thương mại để giảm bớt “rào cản” cho tăng trưởng kinh tế.

BÌNH YÊN