Lệch pha

Chủ Nhật, 03/11/2019, 02:10:23

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vừa quyết định cắt giảm lãi suất cơ bản 0,25% điểm, nhằm tạo ra một “cú huých” cho nền kinh tế. Tuy nhiên, quyết định này chưa thỏa mãn kỳ vọng của Tổng thống Mỹ D.Trump bởi ông cho rằng Mỹ cần hạ lãi suất xuống mức gần bằng 0% hoặc lãi suất âm. Thực tế này cho thấy sự “lệch pha” giữa Tổng thống với các nhà lãnh đạo FED trong cách đánh giá về tình hình và giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Sau hai ngày họp tại thủ đô Washington, Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) - cơ quan hoạch định chính sách của FED đã quyết định cắt giảm lãi suất cơ bản 0,25% điểm, từ biên độ 1,75 đến 2% xuống còn 1,5 đến 1,75%. Đây là lần thứ ba trong năm nay FED hạ lãi suất nhằm hỗ trợ cho nền kinh tế Mỹ do kinh tế toàn cầu “giảm tốc”, lạm phát dưới mục tiêu và những bất ổn do cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc kéo dài…

Lần này FED giảm lãi suất trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất thế giới dù vẫn tăng trưởng tương đối tốt, nhưng đang đứng trước một số nguy cơ. Số liệu sản xuất tháng 10 của Viện Quản lý cung ứng vừa công bố cho thấy chỉ số PMI (chỉ số quản lý sức mua) đạt mức 48,3; cho thấy sự thu hẹp mạnh hơn dự kiến trong lĩnh vực này. Tăng trưởng của tiêu dùng, vốn chiếm hơn hai phần ba hoạt động kinh tế Mỹ, đã giảm xuống mức ổn định là 2,9% trong quý III vừa qua và lòng tin của người tiêu dùng Mỹ bắt đầu đi xuống trong khi xu hướng tăng lương bị đình trệ. Bên cạnh đó, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc vẫn luôn là “mối đe dọa” với kinh tế Mỹ và chưa biết khi nào Washington và Bắc Kinh mới đạt được thỏa thuận thương mại.

Phản ứng trước quyết định giảm lãi suất nêu trên của FED, Tổng thống Mỹ D.Trump đã cáo buộc cơ quan này đang “gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ”. Trên trang Twitter cá nhân, ông D.Trump chỉ trích quyết định của FED và người đứng đầu cơ quan này G.Pao-oen đã không hạ lãi suất xuống mức gần bằng 0% hoặc lãi suất âm. Theo ông D.Trump, Mỹ “đã bị FED đẩy vào thế bất lợi trong cạnh tranh”. Trước đó, Tổng thống D.Trump đã nhiều lần chỉ trích FED tăng lãi suất quá nhanh trong năm 2018 với bốn lần tăng, trong khi quá chậm trong việc hạ lãi suất, và kêu gọi cắt giảm lãi suất và hạ giá trị đồng USD, giúp hàng hóa của Mỹ rẻ hơn trên thị trường toàn cầu.

Trái ngược với quan điểm của ông D.Trump, hầu hết các nhà kinh tế ủng hộ mức giảm lãi suất của FED và cho rằng mức giảm xuống 0% là không cần thiết bởi nền kinh tế Mỹ mặc dù tăng trưởng chậm nhưng vẫn ổn định. Phần lớn giới phân tích cho rằng, các nguy cơ hiện nay chưa đủ thuyết phục để FED phải giảm lãi suất sâu hơn nữa như mong muốn của ông chủ Nhà trắng. Theo các số liệu được Chính phủ Mỹ công bố ngày 30-10, tăng trưởng kinh tế nước này trong quý III đã giảm nhẹ xuống còn 1,9%, nhưng con số này vẫn cao hơn so với dự báo của các nhà kinh tế. Quý vừa qua, sự phục hồi của thị trường nhà ở và xuất khẩu nằm trong số những nhân tố giúp bù đắp suy giảm đầu tư kinh doanh, khiến tăng trưởng kinh tế chỉ giảm 0,1%. Bên cạnh đó, thị trường lao động Mỹ vẫn cho thấy những tín hiệu khả quan. Bộ Lao động Mỹ cho biết, nền kinh tế Mỹ đã tạo ra thêm 128.000 việc làm vào tháng 10. Tăng trưởng việc làm trong tháng 10 vẫn vượt ước tính dù đã giảm 42.000 việc làm trong lĩnh vực sản xuất ô-tô do cuộc đình công của nhân viên General Motors.

Theo đánh giá của giới phân tích, trong bối cảnh nêu trên, FED sẽ duy trì tỷ lệ lãi suất hiện nay cho tới khi có những dấu hiệu rõ ràng hơn nữa cho thấy “sức khỏe” kinh tế Mỹ có vấn đề nghiêm trọng và cần một “cú huých” nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, người đứng đầu FED đã lên tiếng khẳng định rằng cơ quan này chỉ dựa vào các yếu tố kinh tế khi ra quyết định về lãi suất và không chịu sự chi phối về mặt chính trị.

Sự “lệch pha” trong cách đánh giá tình hình kinh tế và đưa ra giải pháp kích thích tăng trưởng kinh tế của Tổng thống D.Trump và FED đang cho thấy trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020 đang đến gần, nội bộ nước Mỹ không chỉ chia rẽ về các vấn đề liên quan đến an ninh, quốc phòng và đối ngoại, mà còn mâu thuẫn lớn về chính sách kinh tế. Việc Tổng thống D.Trump gây sức ép đòi FED “cởi trói” về lãi suất cho kinh tế Mỹ cũng cho thấy ông đang rất cần thành tích kinh tế để thuyết phục cử tri trong cuộc đua vào Nhà trắng nhiệm kỳ tới.

VIỆT TÙNG