Mối quan hệ cùng có lợi

Chủ Nhật, 22/09/2019, 02:04:57

Tổng thống Nga V.Puin mới đây có chuyến thăm làm việc đến Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thảo luận biện pháp thúc đẩy quan hệ song phương với người đồng cấp nước chủ nhà, cũng như bàn về sự phối hợp ba bên Nga - Iran - Thổ Nhĩ Kỳ trong nỗ lực tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng Syria.

Mối quan hệ hợp tác chặt chẽ về quân sự, những lợi ích an ninh và kinh tế ràng buộc đang khiến cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng xích lại gần nhau với những “cái bắt tay” đôi bên cùng có lợi.

Cuộc hội đàm tại Ankara giữa tháng 9 vừa qua giữa Tổng thống Nga V.Putin với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Erdogan là cuộc gặp thứ bảy của nguyên thủ hai nước trong năm nay, không kể bảy cuộc điện đàm trước đó đã được tổ chức. Tháp tùng Tổng thống V.Putin tới “xứ sở thảm bay” lần này có cả Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng, cùng đặc phái viên của Tổng thống Nga về vấn đề Syria. Danh sách đoàn đã cho thấy tầm quan trọng của chuyến thăm khi đây là cơ hội để hai bên cùng thảo luận hàng loạt vấn đề “nóng” của khu vực cũng như liên quan trực tiếp lợi ích của hai nước.

Tại cuộc gặp, Tổng thống V.Putin cho biết, hai bên đã trao đổi thẳng thắn và cởi mở về quan hệ song phương trên tất cả các hướng và đề cập những vấn đề gai góc liên quan tình hình tại tỉnh Idlib của Syria và bờ Tây sông Euprates. Tổng thống Nga nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ và cá nhân Tổng thống T.Erdogan trong việc thống nhất danh sách các ứng cử viên tham gia Ủy ban Hiến pháp Syria. Người đứng đầu nhà nước Nga cũng đã mời Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tham dự Diễn đàn “Tuần lễ năng lượng Nga” dự kiến diễn ra vào ngày 5-10 tới tại Moscow. Phía Nga đã chuyển cho các đối tác Thổ Nhĩ Kỳ dự thảo thỏa thuận liên chính phủ về việc thanh toán bằng đồng nội tệ, với mục tiêu tiếp tục thúc đẩy hoạt động trao đổi thương mại mà kim ngạch song phương trong năm ngoái đã đạt mức hơn 25 tỷ USD.

Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã vượt qua giai đoạn sóng gió sau vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay quân sự của Nga trên bầu trời Syria hồi cuối năm 2015 và hiện đang bước sang một thời kỳ mới của mối quan hệ cùng có lợi. Đối thoại chính trị Nga - Thổ Nhĩ Kỳ diễn ra năng động không chỉ ở cấp cao, mà còn được triển khai mạnh mẽ ở các cấp, bộ, ngành, với nhiều cơ chế hợp tác khác nhau, trong đó có Nhóm hoạch định chiến lược chung do Bộ trưởng Ngoại giao hai nước đứng đầu và Ủy ban liên chính phủ do các Bộ trưởng Thương mại và Năng lượng phụ trách. Hai bên vừa đạt được thỏa thuận về việc thành lập Ủy ban liên nghị viện Nga - Thổ Nhĩ Kỳ cấp cao trong chuyến thăm Nga hồi tháng 7 vừa qua của Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ.

Mối quan hệ hợp tác quân sự, quốc phòng giữa hai nước đã “đơm hoa kết trái” với thỏa thuận Ankara mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga. Thổ Nhĩ Kỳ đã bất chấp những tổn hại trong quan hệ với Mỹ để “bắt tay” chặt chẽ với Nga thông qua thương vụ mua S-400. Hai bên thông báo đã hoàn tất giai đoạn 2 việc chuyển giao và hệ thống phòng thủ tối tân này sẽ bắt đầu được Thổ Nhĩ Kỳ đưa vào trực chiến từ đầu năm 2020 sau khi lắp đặt hoàn chỉnh và nhân sự được huấn luyện.

Một trong những nội dung quan trọng được đưa ra thảo luận trong chuyến thăm của Tổng thống Nga tới Thổ Nhĩ Kỳ lần này là mối quan hệ hợp tác ba bên Nga - Iran - Thổ Nhĩ Kỳ. Lãnh đạo ba nước đã tiến hành hội nghị cấp cao về Syria, trong đó tình hình giảm căng thẳng tại tỉnh Idlib và việc thành lập Ủy ban Hiến pháp Syria là những chủ đề thảo luận chính. Kết thúc hội nghị, ba nước đã ra tuyên bố chung khẳng định ủng hộ chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Syria. Vượt qua những bất đồng còn tồn tại, nhà lãnh đạo ba nước đã nhất trí về cách tiếp cận linh hoạt trên phương diện thúc đẩy nỗ lực hòa bình ở Syria thông qua các giải pháp chính trị. Tất cả những vấn đề cản trở việc thành lập một ủy ban hiến pháp cho Syria đã được loại bỏ.

Cả ba nước, gồm Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ vốn đóng vai trò quan trọng trong tiến trình hòa bình Syria, đã thống nhất cách tiếp cận theo hướng cùng phối hợp Liên hợp quốc để hoàn thiện thành phần của Ủy ban Hiến pháp Syria. Đối với tình hình liên quan tỉnh Idlib của Syria, có không ít vấn đề nhạy cảm khi Thổ Nhĩ Kỳ nhiều lần cáo buộc chiến dịch tiến công nhằm vào các tay súng khủng bố của quân đội Chính phủ Syria được Nga ủng hộ đã “vi phạm” thỏa thuận giảm căng thẳng ở khu vực này. Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ thiết lập 12 chốt giám sát quanh Idlib nhằm duy trì lệnh ngừng bắn giữa Chính phủ Syria và phiến quân tại đây. Trong khi Nga hậu thuẫn chính quyền Syria, Thổ Nhĩ Kỳ được cho là ủng hộ một số lực lượng phiến quân chiếm đóng Idlib. Trong bối cảnh đó, việc ba bên, vốn là những nhân tố tích cực của tiến trình hòa bình Astana về Syria, thống nhất được các vấn đề cơ bản nhằm mở cánh cửa hòa bình cho Syria được cho là một bước tiến đáng khích lệ.

Sự hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp làm tan băng trong quan hệ hai nước, đem lại những lợi ích chính trị, kinh tế thiết thực cho cả hai bên. Thổ Nhĩ Kỳ đang ngày càng củng cố vị thế ở khu vực sau khi xúc tiến các bước nhằm thúc đẩy quan hệ với Nga, một cường quốc đóng vai trò quan trọng và có tầm ảnh hưởng lớn trong nhiều vấn đề ở khu vực và thế giới.

THẢO VÂN