“Ðánh thức” tiềm năng

Thứ Hai, 09/09/2019, 03:13:28

Hơn 1.000 nhà lãnh đạo châu Phi và quốc tế hoạt động trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội cũng như giới học giả toàn cầu vừa hội tụ về thành phố Kếp Thao của Nam Phi, để tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới về châu Phi lần thứ 28 (WEF Africa 2019). Ðây là dịp để “đánh thức” tiềm năng của châu Phi cũng như tận dụng những cơ hội phát triển vì một tương lai tươi sáng hơn cho “lục địa đen”.

Với chủ đề “Tạo dựng sự phát triển bền vững và cùng chia sẻ tương lai trong kỷ nguyên 4.0”, WEF Africa 2019 đã tập trung thảo luận những lĩnh vực bao gồm đổi mới, phát triển bền vững, số hóa và quản lý nhà nước. Các nhà lãnh đạo khu vực cũng bàn thảo kế hoạch hành động nhằm tận dụng tối đa những lợi ích mà thương mại điện tử mang đến cho tiến trình phát triển kinh tế tại châu lục. Ðây là những vấn đề “nóng” mà châu Phi cần thúc đẩy trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh Thỏa thuận thương mại tự do toàn châu Phi (AfCFTA) với 54 nước thành viên tham gia có hiệu lực. Ðây là FTA lớn nhất kể từ khi Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ra đời, được cho là động lực mới cho hội nhập châu lục, khai thông các dòng chảy thương mại và thu hút đầu tư vào châu Phi. Nhiều nước châu Phi đặt mục tiêu phấn đấu sớm trở thành các nền kinh tế mới nổi với trình độ công nghiệp hóa cao, thông qua chính sách thiết lập các khu vực kinh tế với nhiều ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài.

Tại phiên thảo luận “Châu Phi: Lục địa đang trỗi dậy trong một thế giới bị chia cắt”, Tổng thống Nam Phi Ra-ma-phô-xa đã khẳng định, châu Phi cần tăng cường quản trị - thể chế, giải quyết tận gốc nạn tham nhũng tràn lan, vấn đề quản lý yếu kém nhằm tái định vị “lục địa đen” là địa chỉ hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Nhà lãnh đạo nước chủ nhà cũng nhấn mạnh, châu Phi cần tạo điều kiện thuận lợi cho kinh doanh nhằm phát đi thông điệp rằng, các công ty có thể đến bất kỳ quốc gia nào thuộc châu lục mà không bị tình trạng quan liêu làm phiền. Châu Phi đang bị hạn chế về cơ sở hạ tầng và đây là lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn, bởi thế các nhà lãnh đạo châu Phi cho rằng, với sự hợp tác thông minh của nhiều đối tác khác nhau, “lục địa đen” có thể giải quyết thách thức này.

Là châu lục được thiên nhiên ban tặng nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, song từ lâu châu Phi vẫn chỉ được coi là điểm đến để khai thác. “Lục địa đen” nhận thấy đã đến lúc cần đa dạng hóa nền kinh tế, chuyển dịch khỏi nền kinh tế chủ yếu dựa trên khai thác tài nguyên và giải phóng các lĩnh vực tăng trưởng hơn nữa thông qua công nghiệp hóa và sản xuất.

Trong dòng chảy của thời đại mới, kỷ nguyên 4.0, châu Phi cũng muốn tận dụng những thành tựu phát triển của khoa học - công nghệ để thúc đẩy thương mại. Với sự phối hợp cùng Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC) - tổ chức kinh tế đa phương hoạt động bên cạnh WTO và Liên hợp quốc, các nhà lãnh đạo châu Phi cũng như các tổ chức thương mại quốc tế đã bàn thảo việc tiến hành hỗ trợ các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực thương mại điện tử tại châu lục, nhằm giúp các công ty này vượt qua rào cản phát triển như tình trạng hạ tầng công nghệ thông tin yếu kém, vấn đề an ninh mạng và thiếu sự kết nối trong khu vực. Theo Giám đốc điều hành ITC A.Gôn-xa-lết, tương lai của thương mại thế giới dựa trên nền tảng số và trong đó thương mại điện tử đóng vai trò quan trọng nhất. Thương mại điện tử sẽ giúp chuyển đổi cách hoạt động của doanh nghiệp châu Phi từ quá trình sản xuất đến phân phối. Nghiên cứu mới nhất từ tập đoàn tư vấn quốc tế Boston Consulting Group có trụ sở tại Mỹ nhận định rằng, việc áp dụng thương mại điện tử một cách hiệu quả sẽ giúp tạo thêm khoảng ba triệu việc làm tại châu Phi vào năm 2025.

Với việc AfCFTA ra đời và bắt đầu có hiệu lực từ tháng 5 vừa qua, cánh cửa giao thương giữa các quốc gia châu Phi đã được mở rộng. Việc dỡ bỏ hàng rào thuế quan được dự báo sẽ giúp tăng tỷ trọng thương mại nội khối của châu Phi lên 60% trong vòng ba năm tới. Tại WEF Africa 2019, Bộ trưởng Tài chính Nam Phi T.Bâu-oen-ni cho biết, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc hiện đang được xem là mối đe dọa lớn nhất ảnh hưởng tới tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới, nhất là đối với những nền kinh tế mới nổi tại châu Phi trong lĩnh vực điều hành thị trường hàng hóa tiêu dùng và thị trường tài chính. Ông T.Bâu-oen-ni bày tỏ hy vọng AfCFTA sẽ giúp các quốc gia châu Phi giảm bớt những tác động tiêu cực từ cuộc chiến thương mại này cũng như thúc đẩy tiềm năng phát triển của châu lục.

Trước hàng loạt thách thức chung và riêng đến từ những yếu tố quốc tế và khu vực, châu Phi đang nỗ lực vượt qua những khó khăn và vươn lên phát triển. Dù có những chương trình nghị sự phát triển còn đầy tham vọng, song châu Phi đang chứng tỏ ngày càng tự tin hơn trong việc khai thác lợi thế của một châu lục giàu tài nguyên. Lục địa của khoảng 1,3 tỷ dân này đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển khi các quốc gia trong châu lục ngày càng chú trọng kết nối, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy chuyển đổi kinh tế, tạo việc làm, cải thiện năng suất và tăng khả năng cạnh tranh.

BẢO ANH