Dư thừa nguồn cung

Thứ Sáu, 10/04/2020, 04:43:21

Hiện nay, tổng năng lực sản xuất của ngành thép Việt Nam đạt khoảng hơn 30 triệu tấn/năm, nhưng hoạt động của các nhà máy chỉ hơn 80% công suất thiết kế, đạt hơn 25 triệu tấn (năm 2019) với mức tiêu thụ gần 21 triệu tấn. Như vậy, thực tế cung vượt cầu khoảng chín triệu tấn/năm.

Ðồng thời, năng lực sản xuất nhiều chủng loại thép còn vượt gấp hai lần mức tiêu thụ, khiến các nhà máy chỉ hoạt động cầm chừng từ 50 đến 55% công suất thiết kế. Bên cạnh đó, lượng thép nhập khẩu liên tục tăng, các doanh nghiệp (DN) nước ngoài cũng đang "nhăm nhe" đẩy mạnh đầu tư nhà máy sản xuất thép tại Việt Nam. Tất cả những điều này khiến sức cạnh tranh trên thị trường thép ngày càng nóng, các DN sản xuất thép trong nước luôn "căng như dây đàn" về tiêu thụ.

Tuy sản xuất trong nước tăng mạnh, nhưng năm 2019, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu hơn 14,5 triệu tấn thép các loại với giá trị hơn 9,5 tỷ USD, có cả những mặt hàng trong nước đã dư thừa, tồn kho lớn; xuất khẩu lại chỉ đạt gần 6,7 triệu tấn sắt thép với giá trị 4,2 tỷ USD. Ðiều này cho thấy một nghịch lý, tổng công suất toàn ngành tạo ra nguồn cung vượt cầu, thế nhưng lượng thép nhập khẩu đang gấp đôi so với xuất khẩu. Mặc dù các loại thép phải nhập khẩu chủ yếu là những dòng sản phẩm trong nước chưa sản xuất được, nhưng nếu các DN thép Việt Nam không "chuyển mình", nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng những dây chuyền sản xuất hiện đại, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường thì ngành sản xuất thép trong nước khó có thể phát triển bền vững. Chưa kể, tại thị trường trong nước, dù có sự tăng trưởng về sản lượng, nhưng hiệu quả sản xuất của nhiều nhà máy vẫn ở mức thấp. Nhiều DN, nhất là các nhà máy cán thép thuần túy gặp khó khăn do chi phí phôi thép đầu vào tăng cao, trong khi giá thép thành phẩm không tăng tương ứng. Tình trạng cung vượt cầu vẫn tiếp diễn, cộng thêm ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, việc duy trì, chiếm lĩnh thị phần chắc chắn sẽ khốc liệt hơn trước.

Với những khó khăn cũ và phát sinh trên thị trường, dự báo mức tiêu thụ của ngành thép tiếp tục đà suy giảm. Vì vậy, để giảm áp lực trên thị trường, các DN thép cần có biện pháp điều chỉnh hợp lý trong sản xuất, kinh doanh, như giảm sản xuất sản phẩm thép xây dựng, thép gia dụng vốn đã dư thừa; tăng sản phẩm chất lượng cao hiện đang thiếu. Ðồng thời, Nhà nước cũng cần có những chính sách, biện pháp kiểm soát chặt nguồn thép nhập khẩu, không phê duyệt các dự án đầu tư những sản phẩm thép trong nước đã dư thừa.

Thảo Chi