Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh

Thứ Hai, 23/09/2019, 05:39:39

Cùng nhiều quốc gia trên thế giới, Việt Nam đã và đang xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh nhưng phải theo hướng xanh và bền vững. Tuy nhiên, do lĩnh vực này cần những nguồn vốn lớn, dài hạn cho nên bên cạnh hệ thống ngân hàng, việc tìm kiếm và hợp tác để có được các nguồn vốn từ các đối tác bên ngoài rất cần được khuyến khích.

Ngân hàng đẩy mạnh "rót" vốn

Hiện nay, nguồn vốn tín dụng ngân hàng được đánh giá là trụ cột - nguồn tài trợ chính cho các dự án xanh, thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng phát triển bền vững với khoảng 805 nghìn tỷ đồng, tương đương 70% nhu cầu vốn cho tăng trưởng xanh tại Việt Nam. Với nhiệm vụ vừa bảo đảm cung ứng đủ vốn cho sản xuất kinh doanh, vừa phải dành một lượng vốn nhất định để thực hiện chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2020, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) thúc đẩy cấp tín dụng xanh cho những dự án có mục tiêu rõ ràng về bảo vệ môi trường, đồng thời khuyến khích hoạt động kinh doanh thân thiện với môi trường.

Thời gian gần đây, nhiều ngân hàng tăng cường rót vốn vào các dự án năng lượng sạch, điện mặt trời,… Ðơn cử như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) đã tích cực tham gia nhiều dự án liên quan bảo vệ môi trường do Ngân hàng Thế giới và các tổ chức tài chính tài trợ như: Nâng cao chất lượng, an toàn sản phẩm nông nghiệp và phát triển chương trình khí sinh học; nguồn lợi ven biển vì sự phát triển bền vững… Ðồng thời, Agribank đã chủ động cung ứng tín dụng thông qua ký kết với các tổ chức tài chính trong nước để tài trợ vốn cho dự án tín dụng xanh. Ðiển hình như Agribank và VDB đã ký thỏa thuận đồng tài trợ vốn cho dự án Nhà máy Ðiện mặt trời TTC Phong Ðiền, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Năm 2018, Agribank và Tổng công ty Ðiện lực miền trung (EVNCPC) đã ký hợp đồng tín dụng đầu tư xây dựng dự án Nhà máy Ðiện mặt trời Ðiện lực miền trung tại tỉnh Khánh Hòa có tổng vốn đầu tư xây dựng là 1.372 tỷ đồng. Trong đó, vốn vay từ Agribank chiếm 58,5% tổng chi phí đầu tư trước thuế (tương đương 735 tỷ đồng).

Không riêng Agribank, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) cũng sớm nhận thấy tín dụng xanh là hướng đi tất yếu của ngành tài chính - ngân hàng toàn cầu. Mới đây, ngân hàng này đã thực hiện ký hợp đồng dài hạn khoản vay tín dụng xanh trị giá 20 triệu USD trong vòng ba năm từ Quỹ hợp tác khí hậu toàn cầu - The Global Climate Partnership Fund (GCPF). Việc ký hợp tác này mở thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn với lãi suất hấp dẫn cho các dự án, phương án sản xuất kinh doanh có yếu tố tiết kiệm năng lượng, giảm thải CO2, và thân thiện với môi trường xã hội. "Chúng tôi thấy tiềm năng cho tín dụng xanh đang ngày càng lớn ở Việt Nam. Tôi tin rằng trong hai đến ba năm tới, nguồn vốn xanh của GCPF dành cho Việt Nam sẽ tăng thêm khoảng 57 đến 80 triệu USD" - Phó trưởng Bộ phận tín dụng xanh của GCPF Ð.Phoóc-mi-đô-ni khẳng định.

Mở rộng nguồn cung vốn

Dòng vốn ngân hàng đang chảy ngày càng mạnh vào các dự án xanh. Thế nhưng, theo một số lãnh đạo ngân hàng, việc cho vay trong lĩnh vực này chưa hiệu quả như kỳ vọng, bởi việc đầu tư đòi hỏi thời gian hoàn vốn dài, chi phí đầu tư lớn, rủi ro thị trường cao cho nên tiềm ẩn nguy cơ nợ xấu. Do đó, để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và bền vững, cũng như hiện thực hóa chiến lược phát triển kinh tế xanh của Việt Nam đến năm 2020, cần sự sẻ chia, phối hợp chặt chẽ, tích cực không chỉ từ phía ngân hàng mà còn từ các bộ, ban, ngành và địa phương để sớm giải quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Theo Tổng giám đốc TPBank Nguyễn Hưng, việc huy động các nguồn vốn trung hạn và dài hạn bên ngoài vào tín dụng xanh không hẳn quá khó, nhưng cũng không phải quá dễ, bởi một TCTD phải đáp ứng được những tiêu chí và cam kết cần thiết. "Như với TPBank là một trong những TCTD được Moody’s xếp hạng ở mức cao, chúng tôi cũng đã tuân thủ được các tiêu chuẩn và thông lệ tốt, nằm trong nhóm các ngân hàng đã được NHNN công nhận đáp ứng chuẩn Basel II. Ngân hàng cũng đã có các đối tác nước ngoài, có các khoản huy động vốn khá lớn từ thị trường quốc tế trong thời gian qua… Những yếu tố như vậy giúp ngân hàng ít nhiều có thuận lợi hơn trong việc huy động các nguồn vốn từ các tổ chức quốc tế" - ông Nguyễn Hưng chia sẻ.

Trong khi đó, ông Ð.Phoóc-mi-đô-ni cũng cho rằng, tăng trưởng và tiềm năng của Việt Nam là một yếu tố quan trọng nhưng bên cạnh đó, với GCPF, việc nguồn vốn đi đúng vào các dự án, khách hàng vay theo mục tiêu đặt ra cũng quan trọng không kém. Vì vậy, việc lựa chọn được các đối tác tin cậy để triển khai các khoản cho vay luôn là vấn đề trọng tâm của GCPF.

Ngoài ra, trong quá trình triển khai tín dụng xanh, hệ thống ngân hàng đang gặp phải một số khó khăn như: hướng dẫn về danh mục các ngành, lĩnh vực xanh còn chung chung, chưa có các tiêu chí cụ thể để các TCTD căn cứ lựa chọn, thẩm định, đánh giá và giám sát khi thực hiện cấp tín dụng xanh. Nhận thức và năng lực của các TCTD trong phát triển sản phẩm tín dụng xanh mới ở bước đầu và còn hạn chế… Chính vì thế, thời gian tới, để khuyến khích các TCTD, cũng như các chủ đầu tư tích cực tham gia các dự án xanh, nhiều ý kiến kiến nghị Chính phủ cần có quỹ hỗ trợ chủ đầu tư trong quá trình xây dựng dự án như giải phóng mặt bằng cũng như các cơ sở hạ tầng đến chân công trình dự án,… Về phía ngân hàng, đại diện lãnh đạo Agribank cũng đề xuất NHNN không nên tính nguồn vốn cho vay dự án xanh, sạch vào tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, ưu đãi tái cấp vốn, tái chiết khấu. Ngoài ra, NHNN cũng có thể xem xét giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với phần nguồn vốn ngân hàng huy động để cho vay dự án tín dụng xanh.

VIỆT PHONG