Xây dựng văn hóa ứng xử tại chợ

Thứ Hai, 26/11/2018, 22:54:07
 Font Size:     |        Print
 

Khách du lịch nước ngoài tham quan, mua sắm tại chợ Ðồng Xuân. Ảnh: DŨNG MINH

Chợ không chỉ là nơi kinh doanh, mua bán, mà còn là nơi giao lưu văn hóa, thể hiện đời sống tinh thần của người dân. Xây dựng văn hóa ứng xử tại các khu chợ đang là mục tiêu mà cộng đồng tiểu thương Hà Nội hướng tới để làm đẹp hơn nét văn hóa của người Tràng An.

Chợ Ðồng Xuân là chợ lớn nhất Hà Nội, với khoảng 2.000 gian hàng kinh doanh bán buôn, bán lẻ. Trong số 596 đánh giá về chợ Ðồng Xuân trên trang web TripAdvisor, khách du lịch phần đông đều ấn tượng về hoạt động kinh doanh sầm uất, tấp nập diễn ra ở đây, cũng như sự phong phú chủng loại hàng hóa. Thành viên BlancheLT đến từ Ma-gao (Ấn Ðộ) nhận xét: "Bạn có thể tìm thấy mọi thứ ở chợ Ðồng Xuân, từ quần áo, giày dép, quà lưu niệm cho tới hoa quả khô, đồ trang sức... Sản phẩm có mức giá rẻ hơn nhiều cửa hàng trên các tuyến phố". Tuy nhiên, nhiều khách du lịch chia sẻ, sự ồn ào, tấp nập của những dòng người chen lấn với những quầy hàng san sát, lối đi chật hẹp ở chợ Ðồng Xuân khiến họ ngại bước vào. Nhiều chủ hàng chỉ muốn bán buôn cho người dân địa phương, mà không mấy thoải mái, vui vẻ khi khách du lịch muốn tìm hiểu một món hàng nào đó.

Người dân Hà Nội cũng có tâm lý ngại ngần mỗi khi bước vào chợ Ðồng Xuân. Bác Nguyễn Xuân Dung (ở phố Hàng Chiếu, quận Hoàn Kiếm) cho biết: "Dù nhà ở gần chợ Ðồng Xuân nhưng tôi rất ít khi đi chợ này. Họ chủ yếu bán buôn cho các đại lý, tiểu thương đến từ các tỉnh, thành phố. Mình vào mua lẻ thì người bán thường hay khó chịu, còn nếu xem hàng mà không mua họ đốt vía luôn". Tuy nhiên, tình trạng này hiện đã có nhiều cải thiện, nhất là sau hơn hai năm Công ty cổ phần Chợ Ðồng Xuân phối hợp Hội Phụ nữ chợ đưa Quy tắc ứng xử nơi công cộng vào hoạt động kinh doanh hằng ngày.

Những khuyến cáo như "Nên niêm yết giá và nguồn gốc thực phẩm, cung cấp trao đổi thông tin, giao tiếp đúng mực...", "Không nên mua bán hàng giả, hàng kém chất lượng, độc hại, phi pháp; không nên nói sai, cân đong gian dối..." được ghi rõ ràng trên các tấm biển, treo ở cửa ra vào và những nơi khách hàng thường xuyên qua lại. Qua nhiều buổi tiếp xúc, trao đổi, tuyên truyền, thái độ ứng xử của các tiểu thương trong chợ đã chuyển biến tích cực hơn, nhất là trong ứng xử với những người cùng kinh doanh và khách du lịch. Dù khách hàng sau khi xem sản phẩm mà không mua, thì người bán vẫn giữ thái độ hòa nhã, thân thiện. Các tiểu thương cũng đã thực hiện niêm yết giá công khai, bày bán mặt hàng rõ nguồn gốc xuất xứ, đóng gói sạch sẽ với đầy đủ nhãn mác. Thậm chí nhiều chủ hàng hoa quả khô, mứt sấy còn bày sẵn sản phẩm ăn thử kèm với ấm nước chè để người mua có thể thưởng thức, đánh giá sản phẩm.

Bà Lê Bích Diệp, một tiểu thương trong chợ Ðồng Xuân chia sẻ, trước kia, người dân chủ yếu mua hàng ở chợ, nhưng nay, xuất hiện ngày càng nhiều các cửa hàng, cửa hiệu trên các tuyến phố, cùng với hàng loạt các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện ích hoặc thậm chí là cả bán hàng qua mạng. Trong sự cạnh tranh đó, nếu tiểu thương các chợ truyền thống không thay đổi, vẫn giữ thói quen nói thách, buôn bán hàng không đúng giá, thái độ khó chịu, khiếm nhã với người mua... thì khó có thể giữ chân khách hàng.

Cùng quan điểm này, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ninh Hiệp (huyện Gia Lâm) Nguyễn Thị Thúy Bình cho biết, xã Ninh Hiệp có bốn trung tâm thương mại, một chợ truyền thống chuyên kinh doanh mặt hàng vải, quần áo và bốn chợ buôn bán tổng hợp. Trước đây, tại các chợ thường có tình trạng tiểu thương thiếu văn minh, lịch sự khi giao tiếp với khách hàng. Ðể hạn chế những hành vi này và nâng cao văn hóa ứng xử văn minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã tổ chức tập huấn, tọa đàm tuyên truyền, giáo dục tới các tiểu thương không bán hàng giả, hàng cấm; bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, giữ gìn vệ sinh môi trường và cảnh quan nơi bán hàng. Chính quyền địa phương đã treo bảng quy tắc ứng xử tại các trung tâm thương mại, chợ, phát tài liệu về ứng xử văn minh tới từng quầy hàng, người bán... Nhờ đó, thái độ ứng xử của các tiểu thương đã có sự chuyển biến tích cực hơn, không còn cảnh quát tháo, chửi nhau giữa các tiểu thương và tiểu thương với khách hàng.

Với nhiều tiểu thương các chợ truyền thống, "văn minh thương mại" dường như còn là một khái niệm mới mẻ. Do đó, quận Long Biên đã ban hành bộ tiêu chí và trình tự đánh giá, công nhận chợ văn minh thương mại trên địa bàn. Ðể đáp ứng các tiêu chí này, đội ngũ tiểu thương tại các chợ Phúc Lợi, Giang Biên, Ngọc Thụy, Thượng Thanh, Thạch Bàn... đã huy động nhiều nguồn vốn để chỉnh trang cơ sở hạ tầng chợ. Nhiều mô hình như "Sạch quầy, đẹp chợ", "Ðiểm bán hàng văn minh thương mại", "Quầy bán hàng đúng giá"... đã được các tiểu thương triển khai. Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ quận Long Biên Lưu Thị Hà cho biết, để xây dựng hình ảnh chợ văn minh thương mại, bên cạnh những tiêu chí về cơ sở hạ tầng còn rất cần đến ý thức văn minh thương mại của tiểu thương. Do đó, các ban quản lý chợ, Hội Phụ nữ và các tiểu thương cần thay đổi cách thức bán hàng, góp phần thu hút người tiêu dùng đến với chợ nhiều hơn.

Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Lê Hồng Thăng cho biết, thành phố hiện có 454 chợ với diện tích khoảng 170 ha và 90 nghìn hộ kinh doanh. Hoạt động kinh doanh buôn bán tại các chợ đã đi vào chuyên nghiệp, bài bản hơn với 451 chợ có phương án bố trí, sắp xếp ngành hàng, tất cả các chợ có nội quy hoạt động, 95% số người kinh doanh trong chợ có kiến thức về an toàn thực phẩm và ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm… Cùng với những biện pháp về quản lý nhà nước, những buổi tập huấn, tọa đàm, tuyên truyền, vận động về văn hóa ứng xử cho các tiểu thương sẽ góp phần xây dựng chợ ngày càng văn minh, an toàn và là điểm đến thân thiện với tất cả mọi người.

Gia Minh

Chia sẻ