Xây dựng Chiến lược tổng thể phát triển giáo dục đại học ở Việt Nam

Thứ Năm, 29/03/2018, 07:37:32

NDĐT - Ngày 29-3, tại Hà Nội, Ngân hàng Thế giới (WB) phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD và ĐT) tổ chức Hội thảo tham vấn về chiến lược giáo dục đại học (GDĐH) Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2035.

Xây dựng Chiến lược tổng thể phát triển giáo dục đại học ở Việt Nam

Hội thảo tham vấn về chiến lược giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2035.

Được biết, chiến lược tổng thể phát triển GDĐH giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2035 đặt mục tiêu đến 2030, tầm nhìn 2035, hệ thống GDĐH của Việt Nam có khả năng đáp ứng hiệu quả nhu cầu nguồn nhân lực cho nền kinh tế tri thức; tiên phong và dẫn dắt quá trình đổi mới, sáng tạo trong phát triển kinh tế - xã hội; hội nhập toàn diện với hệ thống giáo dục đại học thế giới, từ đó góp phần quan trọng thúc đẩy năng lực cạnh tranh và sự thịnh vượng của quốc gia. Bản chiến lược không chỉ xác định được những mục tiêu, giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao tri thức của các cơ sở GDĐH mà còn phải đưa ra được lộ trình triển khai khả thi, tạo ra được sự đồng thuận của các cấp, các bộ ngành, các cơ sở đào tạo và các bên liên quan.

Trong những năm qua, hệ thống GDĐH của Việt Nam đã được mở rộng về quy mô đào tạo, đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của người dân, bước đầu hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, trong giai đoạn sắp tới, nhiều yếu tố sẽ tác động đến hệ thống GDĐH, đỏi hỏi những đổi mới sâu sắc và toàn diện.

Trước bối cảnh mới này, Đảng và Nhà nước đã có những định hướng lớn về đổi mới giáo dục đào tạo nói chung và GDĐH nói riêng trong đó bao gồm: định hướng về vai trò của nhà nước từ kiểm soát trực tiếp sang kiến tạo, giám sát; đẩy mạnh thực hiện cơ chế tự chủ, trách nhiệm giải trình cao đối với cơ sở GDĐH; đổi mới quản trị đại học theo hướng hội nhập với thế giới. Triển khai thực hiện định hướng đổi mới của Đảng và nhà nước, Bộ GD và ĐT một mặt tăng cường công tác pháp chế thông qua việc sửa đổi, bổ sung Luật GDĐH và hoàn thiện hành lang pháp lý để tạo động lực cho các cơ sở GDĐH năng động, sáng tạo và khai thác tiềm năng phát triển của mình. Mặt khác, Bộ GD và ĐT xác định yêu cầu xây dựng được chiến lược phát triển giáo dục đào tạo, làm cơ sở cho sự đổi mới và phát triển toàn diện và bền vững trong dài hạn.

Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng GD và ĐT, Phùng Xuân Nhạ cho biết: GDĐH đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn nhân lực bậc cao và đóng góp trực tiếp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. GDĐH cần phát huy tốt kết quả của nền giáo dục phổ thông để đào tạo được một lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao, có các kỹ năng mềm, có tư duy sáng tạo và khả năng học tập suốt đời để đáp ứng và thích nghi với sự thay đổi liên tục của thị trường lao động toàn cầu.

Trong những năm qua, hệ thống giáo dục đại học của Việt Nam đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế của đất nước thông qua việc mở rộng về quy mô, đa dạng hóa các loại hình và ngành nghề đào tạo, nâng cao chất lượng và bước đầu hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng chỉ ra những hạn chế, yếu kém GDĐH của Việt Nam, cụ thể là chất lượng của lực lượng lao động được đào tạo trình độ ĐH vẫn chưa đáp ứng tốt nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của nước ta; thiếu các nghiên cứu khoa học có chất lượng quốc tế từ các cơ sở GDĐH; hạn chế về tự chủ đại học và trách nhiệm giải trình; thiếu chính sách tạo động lực hiệu quả đối với đầu tư của xã hội, doanh nghiệp cho GDĐH; cơ chế tài chính cho giáo dục ở cấp quốc gia lẫn cấp cơ sở chưa hiệu quả và thiếu bền vững.

Với tầm nhìn đến năm 2035, hệ thống GDĐH của Việt Nam có khả năng đáp ứng hiệu quả nhu cầu nguồn nhân lực cho nền kinh tế tri thức; tiên phong và dẫn dắt quá trình đổi mới, sáng tạo trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; hội nhập toàn diện với hệ thống giáo dục đại học thế giới, từ đó góp phần quan trọng thúc đẩy năng lực cạnh tranh và sự thịnh vượng của quốc gia.

Bản Chiến lược sẽ tập trung vào năm trụ cột: tăng cường năng lực quản lý nhà nước và quản trị đại học; quy hoạch mạng lưới các cơ sở GDĐH, tăng cường chất lượng và sự phù hợp của đào tạo và nghiên cứu khoa học; bảo đảm tài chính bền vững cho GDĐH; và tăng cường minh bạch thông tin, truyền thông. Bản chiến lược không chỉ xác định được các mục tiêu, giải pháp mà còn phải đưa ra được lộ trình triển khai khả thi, tạo ra được sự đồng thuận của các cấp, các bộ ngành, các cơ sở đào tạo và các bên liên quan.

Thời gian qua, Bộ GD và ĐT đã lựa chọn một số chuyên gia uy tín, các nhà thực tiễn và nhóm nghiên cứu xây dựng Đề cương cho Chiến lược và tiến hành một số khảo sát đánh giá ban đầu về quản trị ĐH, cơ chế phân bổ tài chính và cơ chế đối tác công tư trong GDĐH. Các nghiên cứu thực chứng này sẽ giúp cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng Chiến lược.

Sắp tới, Bộ GD và ĐT sẽ phối hợp WB và một số tổ chức, cơ sở GDĐH tổ chức các hội nghị tham vấn với mong muốn nhận được nhiều ý kiến đóng góp xây dựng, nhiều ý tưởng đổi mới của các cơ quan hữu quan, các chuyên gia, nhà nghiên cứu, giáo viên, sinh viên để giúp cho các nhóm nghiên cứu hoàn thiện ý tưởng, phương pháp và nội dung của các báo cáo, nghiên cứu.

QUỲNH NGUYỄN