Kiểm soát Dịch tả lợn châu Phi

Vướng mắc trong giải pháp

Thứ Bảy, 18/05/2019, 18:48:53
 Font Size:     |        Print
 

Nhiều xác lợn chết do dịch bị vứt xuống kênh N3 huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang.

Dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) đang diễn biến hết sức phức tạp ở nhiều địa phương trong cả nước, với tốc độ lây lan nhanh, gây thiệt hại nhiều mặt, đe dọa cả một ngành hàng. Ðáng nói, công tác phòng, chống dịch vẫn đang nảy sinh nhiều vướng mắc.

Lây lan nhanh và khó dập

Sau hơn ba tháng từ ngày phát hiện ổ đầu tiên, đến nay dịch bệnh này đã lây lan ra nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, số lợn tiêu hủy lên tới hơn 1,2 triệu con, đây là con số thiệt hại rất lớn, cho thấy tính chất phức tạp, nguy hiểm của dịch. Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - NN&PTNT) cảnh báo: Nhiều nơi, đặc biệt là tại các tỉnh phía bắc, công tác nắm bắt, điều tra, phát hiện và xử lý ổ dịch đang nảy sinh nhiều bất cập như: Giám sát, phát hiện, báo cáo công bố dịch chậm, dẫn tới dịch bệnh lây lan; một số địa phương chưa chủ động nắm bắt kịp thời công tác phòng, chống dịch bệnh, chậm báo cáo hoặc báo cáo sai dẫn đến khó khăn trong xử lý ổ dịch, chưa xử lý kịp thời khi dịch bệnh lây lan. Một số địa phương chậm công bố dịch; có tình trạng người dân bán chạy lợn, vứt lợn chết ra ngoài môi trường như ở các tỉnh Bắc Giang, Thái Bình, Thái Nguyên, Hà Nam, Hải Dương, Hải Phòng…

Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng dịch bệnh lây lan nhanh và khó dập là do công tác phát hiện, tiêu hủy lợn bệnh, lợn chết thời gian vừa qua chưa kịp thời và triệt để, nhiều địa phương chưa thực hiện đúng, chưa bảo đảm yêu cầu kỹ thuật theo hướng dẫn của Bộ NN&PTNT. Nhiều nơi chỉ tiêu hủy lợn bệnh, lợn chết, còn những con khác trong cùng ô chuồng nuôi thì giữ lại để theo dõi theo kiểu cố giữ, cuối cùng tất cả số lợn này đều chết, dẫn đến việc tiêu hủy lặp đi lặp lại nhiều lần trong một hộ.

Bên cạnh những yếu tố chủ quan, thiếu quyết liệt ở một số địa phương, công tác phòng, chống DTLCP đã, đang nảy sinh hàng loạt khó khăn bất cập. Cục Thú y cho biết, hiện quy định lợn bệnh và lợn nghi mắc bệnh phải được thú y kiểm tra, xác định, tuy nhiên do dịch diễn ra ở nhiều hộ chăn nuôi cùng một xã, cùng một

ngày, trong khi mỗi xã chỉ có 1-2 nhân viên thú y, nên xã không thể kiểm tra, xác minh kịp thời. Cá biệt có trường hợp chính quyền xã phó mặc cho cán bộ thú y tự kiểm tra, tự rắc vôi, phun thuốc sát trùng, tự tổ chức tiêu hủy. Trong khi thù lao cho cán bộ thú y xã rất thấp, chi trả chậm, thậm chí dịch bệnh đã xảy ra trong thời gian dài, lực lượng tổ chức tiêu hủy phải làm việc quá tải, trong thời gian quá dài dẫn đến chưa tổ chức tiêu hủy đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, thiếu bảo hộ lao động. Ðơn cử như tỉnh Bắc Giang, khoảng hơn một tuần trở lại đây, có ngày trên địa bàn một xã có 20 - 30 hộ báo cáo về việc lợn chết, trong khi cán bộ thú y chỉ có một người.

Ông Phạm Văn Ðông, Cục trưởng Thú y cho rằng, không chỉ nảy sinh những khó khăn trên, mà hiện nay các địa phương còn chậm trong hỗ trợ kinh phí tiêu hủy lợn cho người dân, do đó nhiều người chăn nuôi khi phát hiện bệnh, nghi lợn mắc bệnh không khai báo, bán chạy lợn, tự ý giết mổ lợn càng khiến dịch lây lan rất nhanh. Như ở Hưng Yên, tỉnh xuất hiện dịch sớm nhất cả nước, đến nay mới chỉ tổ chức hỗ trợ được cho 68 hộ dân, và cả tỉnh mới cấp kinh phí công tác phòng, chống dịch bệnh 2,9 tỷ đồng. Tại Hải Dương, tỉnh này mới chỉ hỗ trợ được cho một hộ và toàn tỉnh mới chỉ cấp 3,6 tỷ đồng cho công tác phòng, chống dịch bệnh.

Việc xác định mức giá hỗ trợ tiêu hủy lợn hiện nay cũng đang rất thiếu nhất quán và gặp nhiều vướng mắc. Cụ thể, một số tỉnh hỗ trợ theo mức 80% giá trị trường tại từng thời điểm (Nam Ðịnh 30 - 45 nghìn đồng/kg, Hải Dương 32 - 52 nghìn đồng/kg, Hà Nam 32 - 48 nghìn đồng/kg…). “Trong khi có địa phương đang đề xuất nên chỉ hỗ trợ một giá, không tính 80% theo thời giá hoặc thấp hơn, và không phân loại lợn. Bởi việc điều chỉnh giá theo thị trường từng thời điểm hiện gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc, do theo Luật Giá thì phải đủ 200 phiếu có xác nhận, sau đó tập hợp lại để nộp lên các sở, ban, ngành, trình lãnh đạo tỉnh xét duyệt thì phải mất 8 - 10 ngày, trong khi đó giá thị trường thì thay đổi từng ngày, không làm theo việc đó thì không đúng quy định của Luật Giá”, một đại diện ở tỉnh Bắc Giang phản ánh.

Quyết liệt triển khai các giải pháp

Do bệnh DTLCP hiện nay chưa có thuốc chữa, chưa có vắc-xin phòng bệnh, nên nguy cơ dịch bệnh tiếp tục phát sinh trong thời gian tới là rất cao. Theo ông Dương Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, trước mắt, để tránh trường hợp một số đối tượng cố tình khai gian về số lượng, trọng lượng của đàn lợn bị mắc bệnh buộc phải tiêu hủy, theo văn bản hướng dẫn của địa phương, đoàn kiểm đếm phải có trưởng thôn, ban công tác mặt trận, cán bộ thú y, lãnh đạo xã. Việc thiết lập hồ sơ, biên bản xác minh sự việc phải được làm cẩn thận. Ðây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự chậm trễ trong công tác tiêu hủy lợn chết, gây ra sự ùn ứ tạm thời. Mặt khác để bảo đảm bình ổn thị trường, cần có giải pháp hỗ trợ tiêu thụ thịt lợn sạch, tuyên truyền để người tiêu dùng không quay lưng với thịt lợn (có thể tham khảo cách làm của Hưng Yên, mời các siêu thị, bếp ăn tập thể ký cam kết tiêu thụ thịt lợn sạch cho nông dân…).

Tại Hội nghị trực tuyến đánh giá tình hình và triển khai các giải pháp phòng, chống DTLCP mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Ðình Dũng đã chỉ đạo, cần tiếp tục huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội và toàn hệ thống chính trị trong việc tổ chức triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh DTLCP. Ðồng thời các bộ, ngành liên quan xem xét, đề xuất chính sách hỗ trợ phù hợp, khả thi cho người chăn nuôi và doanh nghiệp có lợn bị tiêu hủy; hướng dẫn các địa phương thành lập và xây dựng các trạm kiểm dịch quốc gia bảo đảm các yêu cầu kiểm soát vận chuyển động vật tại các địa phương trọng điểm trên trục quốc lộ bắc-nam. Bên cạnh đó, Bộ NN&PTNT sớm chủ trì phối hợp địa phương, bộ, ngành chỉ đạo tái cấu trúc ngành chăn nuôi nói chung, trong đó tái cấu trúc ngành chăn nuôi lợn, tạo ra sản phẩm sạch, sản xuất tập trung, kiểm soát tốt, đồng thời có sản phẩm thay thế sản phẩm chăn nuôi thiếu hụt...

Theo Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng, chống DTLCP, tính đến ngày 12-5, bệnh DTLCP đã xảy ra tại 2.296 xã, 204 huyện của 29 tỉnh, thành phố, với tổng số lợn bệnh và tiêu hủy là 1.220.488 con (chiếm khoảng hơn 4% tổng đàn lợn của cả nước). Trong đó, đã có 29 xã thuộc 12 tỉnh, thành phố có dịch bệnh đã qua 30 ngày, nhưng sau đó lại phát sinh lợn bệnh ở các hộ chăn nuôi khác trong cùng xã. Riêng tỉnh Thừa Thiên - Huế và 55 xã thuộc 36 huyện của 16 tỉnh, thành phố khác đã qua 30 ngày không phát sinh thêm lợn mắc bệnh.

BÀI, ẢNH: HƯƠNG TRÀ - VĂN VIỆT

Chia sẻ