Khi dân phòng lạm quyền

Thứ Năm, 18/10/2012, 03:29:00
 Font Size:     |        Print
 

Dân phòng chặn xe lưu thông trên đường.
Lâu nay, trên nhiều tuyến đường tại Thủ đô Hà Nội, xuất hiện lực lượng dân phòng đứng chặn, bắt người vi phạm luật lệ giao thông. Không ít người dân cảm thấy rất bất bình với lực lượng này bởi tác phong làm việc không đúng mực, lạm quyền trong khi thi hành công vụ.

Thiếu nghiêm túc gây bức xúc

Anh Nguyễn Nhật Minh ở phường Quan Hoa, Cầu Giấy ( Hà Nội ) vẫn chưa hết bức xúc khi kể lại cho phóng viên những gì mình chứng kiến về một nhóm dân phòng làm nhiệm vụ: "Chiều nào tôi cũng đi qua đoạn dốc cuối đường Ðào Tấn, Ba Ðình. Ðoạn này chiều nào cũng tắc nhưng dân phòng đứng ở đây hướng dẫn giao thông thì ít mà để bắt xe vi phạm là chủ yếu. Họ chọn đứng ở đây vì "địa thế đẹp", không ai có thể chạy thoát được nếu bị chặn xe. Dân phòng ào ra chặn, giằng kéo xe rất gây phản cảm cho người đi đường. Mặt mũi họ trông rất sợ hãi khi người dân đôi co, to tiếng. Cầm dùi cui thì cào cào như cào rác để ra hiệu cho người đi đường. Thật không có chút nghiêm túc nào".

Bác Nguyễn Tuấn ở quận Thanh Xuân cũng  băn khoăn: "Tôi không hiểu sao trang phục của dân phòng mỗi địa bàn lại khác nhau. Nơi thì  mặc quần, áo, mũ mầu xanh nhạt, nơi thì đồng phục mầu tím than, có nơi lại mầu xanh như bộ đội phòng không không quân, rồi vàng nhạt như cảnh sát giao thông. Quần áo có ông mặc trông nhàu nhĩ, lôi thôi. Xe cảnh sát mà dân phòng nhảy lên lái, lượn hết phố này đến phố khác là sao?".

Có lẽ, bức xúc nhất với người dân là chuyện dân phòng nhảy ra đường chặn giữ xe vi phạm với thái độ, cử chỉ, lời nói hung hăng. "Sáng sớm nào tại đường Ðội Cấn, đoạn nhà khách Dân tộc cũng có một nhóm dân phòng tay cầm dùi cui sẵn sàng nhảy ra chặn xe người không đội mũ bảo hiểm, đội mũ không cài quai. Người vi phạm không dừng xe họ cũng rượt đuổi y như cảnh sát giao thông. Nhiều hôm đã xảy ra to tiếng chỉ vì dân cự nự chuyện dân phòng coi họ như tội phạm giằng xe, thu chìa khóa và xưng mày tao. Tôi không rõ họ có quyền như cảnh sát giao thông không mà ngang nhiên như vậy", chị Hoàng Thị Nga ở Ðội Cấn nói. Anh Nguyễn Văn Dũng, một  Việt kiều ở Ðức mới về nước cũng băn khoăn với phóng viên: "Hôm vừa rồi, tôi đang đi trên đường Cầu Diễn, bị dân phòng chặn lại và xử phạt vi phạm giao thông. Tôi đưa tiền cho họ rồi nhưng sau đó vừa đi vừa băn khoăn lực lượng này có phải là cảnh sát giao thông đâu mà lại được quyền dừng xe phạt mình?".

Còn trên mạng in-tơ-nét, mới đây nhất, vào tối 17-9, xuất hiện clíp ghi lại cảnh tài xế và dân phòng đánh nhau, phần nào cho thấy sự tác nghiệp của dân phòng khiến người tham gia giao thông không thể kìm chế. Clíp quay lại cảnh nhóm người đội mũ lưỡi trai, mặc đồng phục mầu cỏ úa cầm gậy "khúc đen, khúc trắng" đập liên tiếp vào một tài xế xe tải đang ngồi trên ca-bin. Bất ngờ tài xế giằng được gậy và quật lại liên tiếp vào nhóm dân phòng để chống trả. Sự việc sau đó được lãnh đạo Công an phường Thanh Lương, Hai Bà Trưng xác nhận ba người cầm gậy đánh tài xế xe tải đều là dân phòng lâu năm. Ðược biết, mỗi buổi sáng tổ dân phòng của phường cắm chốt ở đầu dốc Minh Khai để giữ trật tự và điều tiết giao thông. Khoảng 9 giờ ngày 17-9, thấy xe tải đi từ trong ngõ ra, sợ ùn tắc nên dân phòng yêu cầu lái xe dừng lại để ưu tiên các xe khác, tránh xung đột. Tuy nhiên, tài xế  khó chịu nên hai bên đã lời qua tiếng lại và sự việc ẩu đả bằng dùi cui đã xảy ra. Kết thúc sự việc, tổ dân phòng phải để tài xế lái xe đi vì không vi phạm an toàn giao thông. "Ðây là hình ảnh không đẹp, công an phường sẽ cho kiểm điểm và rút kinh nghiệm để không xảy ra trường hợp tương tự", lãnh đạo Công an phường Thanh Lương cho biết sau khi sự việc xảy ra.

Không được dừng xe, phạt vi phạm

Những phản ứng, nhận xét nói trên phần nào phản ánh sự thiếu thiện cảm của người dân đối với lực lượng dân phòng cũng như việc thi hành công việc của lực lượng này đang vượt quá quyền hạn của họ. Cùng với bức xúc về thái độ, hành xử của dân phòng thì người dân còn băn khoăn không biết họ là ai và họ có quyền dừng xe, phạt vi phạm hay không?

Theo Luật sư Nguyễn Thị Phượng, Công ty TNHH Luật Ðại Việt thì hiện nay, ở các phường chỉ có lực lượng Bảo vệ dân phố được quy định trong Nghị định 38/CP ngày 17-4-2006 của Chính phủ và Pháp lệnh BVDP, Nghị quyết NQ/21, ngày 11-12-2008 của HÐND TP Hà Nội, trong đó quy định rõ chức năng nhiệm vụ, khuôn khổ hoạt động, phụ cấp, trang phục, chế độ chính sách rõ ràng, nhằm hỗ trợ chính quyền cơ sở, chủ yếu là lực lượng công an phường, trong việc giữ gìn trật tự đô thị, an toàn giao thông. Toàn bộ trang phục quần áo, mũ, gậy, còi của lực lượng bảo vệ tổ dân phố... theo quy định của Bộ Công an, hoạt động trên kinh phí ngân sách Nhà nước, do các địa phương cân đối chi trả theo Luật Ngân sách. Lực lượng dân phòng lâu nay đứng ở các tuyến phố bắt giữ xe vi phạm thì chưa hề có văn bản nào quy định cụ thể.

Ðiều này cũng được ông Nguyễn Hoài Nam, Trưởng ban Pháp chế HÐND TP Hà Nội trả lời với báo chí, thừa nhận lực lượng tự quản hiện nay chưa có quy định cụ thể. "Năm 2008, khi Hà Nội thực hiện việc hợp nhất, Công an TP có đề xuất và được UBND TP đồng ý để lực lượng tự quản, lúc này có cả Hội Phụ nữ tự quản, Cựu chiến binh tự quản, đội Thanh niên tự quản... ở các phường. Nhưng do hoạt động trên cơ sở tự nguyện, tự giác của các cụm, khu dân cư, trong đó chủ yếu là người già hoạt động phong trào, tự phát nên khi sức khỏe yếu thì hoạt động không chuyên sâu, hiệu quả không cao nên dần trở thành hình thức. Chỉ còn lực lượng Thanh niên tự quản, do có sức khỏe, có sự nhiệt tình... nên hợp thành đội ngũ tự quản mà người dân vẫn quen gọi là "dân phòng tự quản" hoạt động ở các phường nội thành Hà Nội như hiện nay, do các phường tự cân đối ngân sách", ông Nam cho biết quá trình ra đời của lực lượng này.

Về quyền hạn của dân phòng, Thượng tá Trần Sơn, Phó trưởng Phòng Hướng dẫn luật và Ðiều tra xử lý tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát Ðường bộ, Ðường sắt, Bộ Công an khẳng định: Lực lượng dân phòng chỉ có nhiệm vụ phối hợp với lực lượng cảnh sát trong việc giữ gìn trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông tại địa bàn các khu dân cư; hướng dẫn giao thông, tham gia hỗ trợ bắt giữ người phạm tội, bảo vệ hiện trường, dẫn giải người vi phạm về trụ sở. Trong khi làm nhiệm vụ, nếu phát hiện vi phạm thì phải báo cho lực lượng cảnh sát xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Họ không được quyền dừng xe. Ông Sơn cũng nhấn mạnh, theo quy định hiện hành chỉ có Chủ tịch UBND các cấp, trưởng Công an các cấp; lực lượng CSGT đường bộ; Cảnh sát trật tự, CS 113, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát quản lý hành chính về TTXH và lực lượng Thanh tra giao thông đường bộ mới được phép xử phạt người vi phạm các quy định về Luật Giao thông đường bộ.

Như vậy, có thể thấy bức xúc lâu nay của người dân về việc dân phòng chặn giữ xe vi phạm là có cơ sở. Việc họ được quyền tự tung tự tác trên các tuyến phố cũng có phần trách nhiệm của công an các phường, đơn vị quản lý lực lượng này. "Sai phạm của đội ngũ tự quản dân phòng phải kiểm điểm nghiêm khắc. Tuy nhiên, thực tế do công an phường còn mỏng, việc huy động lực lượng khác như tự quản, bảo vệ dân phố... đóng trên địa bàn tham gia công tác giữ gìn trật tự an toàn giao thông là cần thiết. Song, việc huy động phải có hiệu quả và quan trọng là phải tuân thủ theo đúng pháp luật. Họ phải được tập huấn về nghiệp vụ và khi đi làm nhiệm vụ phải tham gia cùng với lực lượng công an, thực hiện đúng quyền hạn nhiệm vụ được quy định. Lực lượng công an phải giám sát, kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ thường xuyên. Phải có kế hoạch làm việc được cấp trên có thẩm quyền phê duyệt, làm việc gì, ở đâu, đến khi nào...", Thượng tá Sơn đưa ra giải pháp để tránh chuyện dân phòng lạm dụng quyền hạn gây bức xúc cho người dân.

* Thời gian gần đây, tại các địa phương trong cả nước cũng đã  xảy ra tình trạng dân phòng lạm quyền gây hậu quả nghiêm trọng. Ðiển hình như: Ngày 3-6, Công an tỉnh Bình Dương thụ lý hồ sơ và tiến hành tạm giữ hình sự hai bảo vệ dân phố phường Tân Ðông Hiệp (TX Dĩ An) là Lê Văn Tuấn và Phạm Thành Tuấn để điều tra, làm rõ nghi án đánh chết người. Dư luận người dân TP Vinh (Nghệ An) vẫn chưa hết phẫn nộ về vụ sáu dân phòng khối Vinh Quang, phường Hưng Bình đã đánh đập dã man ba em học sinh, khiến một em tử vong và hai em khác bị thương nặng.  Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu khởi tố, bắt Trần Huy Nở, đội viên dân phòng phường 11, Vũng Tàu, để điều tra hành vi đánh chết người trong khi thi hành công vụ. Nạn nhân là ông Nguyễn Thanh Phong (55 tuổi, tạm trú tại 25 Ðô Lương, phường 11).

PHAN THANH PHONG
Theo: