Cử tri lo tăng giá điện ảnh hưởng đời sống và kinh tế

Thứ Năm, 30/05/2019, 17:01:21

NDĐT - Ngày 30-5, tại phiên thảo luận đánh giá bổ sung về tình hình kinh tế - xã hội năm 2018 và những tháng đầu năm 2019, nhiều đại biểu Quốc hội phát biểu ý kiến cho biết cử tri đang rất quan tâm và lo lắng việc tăng giá điện sẽ gây ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân, đồng thời đề nghị Chính phủ đánh giá cụ thể hơn và có dự báo trong thời gian tới về vấn đề này.

Cử tri lo tăng giá điện ảnh hưởng đời sống và kinh tế

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau) cho biết cử tri quan tâm tới sự công khai minh bạch trong điều hành giá điện. Ảnh: Quốc hội.

Cử tri mong muốn Chính phủ sớm công bố kết luận thanh tra việc “tăng giá điện”

Về việc thực hiện lộ trình điều chỉnh theo thị trường đối với giá điện, đại biểu Quốc hội Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau) cho biết, điều mà cử tri quan tâm không phải đúng quy định hay không, mà cần sự công khai minh bạch trong điều hành giá điện. Đại biểu Nguyễn Quốc Hận cho rằng, Chính phủ cần đánh giá cụ thể hơn và có dự báo trong thời gian tới việc tăng giá điện ảnh hưởng thế nào đến sự phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân. Vì tăng giá điện và giá xăng dầu sẽ làm tăng chi phí đầu vào của các đơn vị sản xuất kinh doanh, và đương nhiên chi phí này sẽ kết tinh vào giá thành sản xuất và làm tăng giá thành sản phẩm. Việc này sẽ là giảm sức cạnh tranh của hàng hóa trong nước, giảm sức mua của người dân.

Ở khía cạnh khác, theo đại biểu Nguyễn Quốc Hận thì trong khi tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động chưa tăng thì hàng loạt các chi phí thiết yếu đều tăng như: điện, xăng dầu, dịch vụ y tế, học phí, ... có làm ảnh hưởng đến mức sống của người dân và ảnh hưởng thế nào đến việc kiềm chế lạm phát dưới 4% theo Nghị quyết của Quốc hội hay không?

Bên cạnh đó, theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Phúc (Bình Thuận), cử tri cho rằng việc tăng giá điện tại thời điểm hiện nay là không phù hợp thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh. Vì khi tăng giá điện chắc chắn kéo theo tăng giá các mặt hàng, nhất là vật tư, nguyên liệu phục vụ sản xuất. Do đó đề nghị Chính phủ có giải pháp khắc phục, phòng ngừa hiện tượng tăng giá "tát nước theo mưa", cần theo dõi sát biến động thị trường, kết hợp việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động kê khai giá của các doanh nghiệp để có biện pháp tổng thể nếu có biến động bất thường của thị trường.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận tại hội trường ngày 30-5.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) cho biết, người dân ủng hộ chủ trương chung về giá điện nhưng điều họ cần là sự công bằng, minh bạch và hợp lý.

“Người dân hoàn toàn có lý khi nghi ngờ việc tăng giá điện chỉ 8,36% như doanh nghiệp công bố là không chuẩn xác, khi số tiền điện họ phải trả theo hóa đơn thực tế trong tháng đầu tiên từ lúc tăng giá điện nhiều gấp đôi, gấp ba, không phải họ không biết việc sử dụng điện tăng lên do thời tiết nắng nóng”, đại biểu Nguyễn Sỹ Cương nêu.

Tuy đa số đại biểu cơ bản đồng ý với Báo cáo giải trình của Chính phủ về việc điều chỉnh giá điện theo lộ trình đã tính toán, nhưng có một số ý kiến đại biểu đề nghị Chính phủ sớm công bố kết luận thanh tra việc tăng giá điện vừa qua như thế nào, đúng quy định hay không, nếu sai thì xử lý như thế nào để cử tri, nhân dân cả nước biết.

Sẽ sớm công bố kết luận thanh tra và xử lý nghiêm các sai phạm nếu có

Phát biểu giải trình về vấn đề tăng giá điện, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cho biết, điện là vật tư chiến lược, an ninh điện là trọng yếu của nền kinh tế, và để tăng 1% GDP thì chúng ta cần phải tăng ít nhất 1,5% giá điện.

Trong ba năm qua chúng ta có mức tăng khoảng 10,15%. Năm 2019, trên cơ sở kịch bản là GDP tăng 6,8% thì điện ít nhất phải tăng 11,23%. Vì vậy điều hành giá điện thì thật khó để đạt cả hai mục tiêu, một là vừa phải kiểm soát được lạm phát, hai là phải có cái giá hợp lý để chúng ta có thể kêu gọi đầu tư các thành phần kinh tế cho ngành điện”, Phó Thủ tướng bày tỏ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ phát biểu giải trình, làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.

Theo quy định của Luật Điện lực và Luật Giá thì điện là mặt hàng mà Nhà nước xác định theo cơ chế thị trường có điều tiết quản lý của Nhà nước. Về khung giá, cơ chế điều chỉnh giá, cơ cấu biểu giá bán lẻ thì do Thủ tướng Chính phủ quy định, hiện xác định theo Quyết định số 24 và Quyết định số 34 của Thủ tướng Chính phủ.

Về cơ sở phải điều chỉnh giá điện năm nay và thời điểm điều chỉnh, Phó Thủ tưởng cho biết trên cơ sở rà soát tổng cơ cấu nguồn điện (nhiệt điện, điện gió, thuỷ điện, điện mặt trời,…) thì tổng chi phí đầu vào năm nay dự kiến tăng 20.032 tỷ đồng. Nguyên nhân là do chi phí đầu vào các mặt hàng như than, khí,… tăng giá và chênh lệch tỷ giá từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

Để bảo đảm được sự bù đắp nêu trên và mức lợi nhuận tối thiểu 3% cho ngành điện thì Tập đoàn Điện lực, Bộ Công thương đã đề xuất ba kịch bản tăng lần lượt là 7,31%; 8.36% và 9,26%. Trên cơ sở cân nhắc nhiều mặt thì Thường trực Chính phủ đã họp, thảo luận kỹ và kết luận chọn phương án tăng 8,36%, điều chỉnh vào khoảng thời gian từ ngày 15 đến 30-3-2019.

Về chọn thời điểm nêu trên thì Phó Thủ tướng cho biết, sau khi CPI tăng mạnh dịp tháng 1, tháng 2 thì thường giảm vào khoảng tháng 3. Trên thực tế thì trong 10 lần điều chỉnh giá điện thì có bốn lần chúng ta điều chỉnh vào thời điểm tháng 3. Thông thường nếu chúng ta điều chỉnh muộn hơn thì tỷ lệ sẽ cao hơn. Về biểu giá điện và cách tính giá điện thì thông thường thế giới hiện nay cũng tính theo biểu giá bậc thang.

Về nguyên nhân gây ra giá điện đột biến trong tháng 4 vừa qua thì theo báo cáo bước đầu của các bộ, ngành, cơ quan liên quan thì có ba nguyên nhân: một là do điều chỉnh giá điện tăng, thứ hai là do số ngày ghi công-tơ thì tháng 4 có nhiều hơn tháng 3 là ba ngày, và cuối cùng là do thời tiết nắng nóng bất thường làm cho nhu cầu điện tháng 4 tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm 2018 và tăng hơn 14% so với tháng 3 năm 2019. Theo kết quả kiểm tra sơ bộ, cho đến nay chưa phát hiện EVN sai phạm gì, từ cách tính cho đến thu tiền điện.

Theo Phó Thủ tướng, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công thương phối hợp EVN, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan thời gian tới tiếp tục tiết giảm chi phí, giảm tổn thất điện năng, minh bạch chi phí đầu vào.

Đặc biệt, trên cơ sở ý kiến đề xuất của các chuyên gia, người dân, doanh nghiệp, Bộ Công thương và EVN sớm nghiên cứu trình Chính phủ sửa đổi bổ sung các biểu giá điện cho hợp lý hơn, vừa bảo vệ được người có thu nhập thấp, vừa phù hợp với nhu cầu về điện ngày càng tăng cao của nhóm người dân khác, bảo đảm hài hòa lợi ích của các hộ người dân tiêu dùng điện.

Cuối cùng là phải làm tốt hơn công tác thông tin, truyền thông, bảo đảm công khai minh bạch, tạo dựng niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với sự điều hành của Chính phủ.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng cho biết, Thanh tra Chính phủ sẽ sớm công bố kết luận thanh tra và khẳng định sẽ xử lý nghiêm các sai phạm nếu có của EVN và các cơ quan liên quan. Đồng thời, Chính phủ cũng đã đề xuất Kiểm toán Nhà nước nghiên cứu để có thể đưa vào kế hoạch kiểm toán năm nay việc kiểm toán tài chính và kiểm toán chuyên đề giá điện của EVN năm 2019.

NGUYÊN MINH, ẢNH: TRẦN HẢI