Chủ động tham gia Cách mạng công nghiệp 4.0

Thứ Ba, 01/10/2019, 01:20:35

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng thay mặt Bộ Chính trị vừa ký ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW (Nghị quyết số 52) ngày 27-9-2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0).

Có thể thấy, thời gian qua, chúng ta đã đẩy mạnh ứng dụng, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (ĐMST), nâng cao năng lực tiếp cận và tham gia cuộc CMCN 4.0 nhưng mức độ chủ động tham gia còn thấp. Do đó, Nghị quyết số 52 đặt mục tiêu tận dụng có hiệu quả các cơ hội do cuộc CMCN 4.0 đem lại. Cụ thể, đến năm 2025 duy trì xếp hạng về chỉ số ĐMST toàn cầu (GII) thuộc ba nước dẫn đầu ASEAN; kinh tế số chiếm khoảng 20% GDP; năng suất lao động tăng bình quân hơn 7%/năm. Đến năm 2030 duy trì xếp hạng về chỉ số GII thuộc nhóm 40 nước dẫn đầu thế giới; mọi người dân được truy cập in-tơ-nét băng thông rộng với chi phí thấp; kinh tế số chiếm hơn 30% GDP; năng suất lao động tăng bình quân khoảng 7,5%/năm…

Để đạt được các mục tiêu nêu trên, Nghị quyết số 52 nêu rõ, cần thực hiện hai chủ trương và sáu chính sách lớn. Đó là: Đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức; hoàn thiện thể chế tạo thuận lợi cho chủ động tham gia cuộc CMCN 4.0 và quá trình chuyển đổi số quốc gia. Có các chính sách cụ thể về phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu; phát triển và nâng cao năng lực ĐMST quốc gia; phát triển nguồn nhân lực; phát triển các ngành và công nghệ ưu tiên; hội nhập quốc tế… Bên cạnh đó, một quan điểm nhận được sự đồng thuận cao của giới nghiên cứu cho rằng bản chất của cuộc CMCN 4.0 chính là sự dịch chuyển số hóa, bao gồm số hóa toàn bộ xã hội, số hóa các doanh nghiệp (DN) và số hóa lĩnh vực quản lý nhà nước, trong đó điểm nhấn là số hóa DN. Cụ thể, Nhà nước sẽ hỗ trợ để chuyển đổi số hóa trong các DN và các lĩnh vực sản xuất hiện hành nhằm tối ưu hóa, phân bổ và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời thúc đẩy ĐMST nhằm tạo ra những ngành nghề, sản phẩm, mô hình kinh doanh mới. Như vậy, Nhà nước có vai trò rất lớn trong việc tạo ra hệ sinh thái ĐMST với những thể chế vượt trội nhằm tận dụng được những lĩnh vực có thế mạnh để bứt phá trong việc chuyển đổi nền kinh tế.

Bắt tay triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 52, ngay tuần đầu tiên của tháng 10-2019, Diễn đàn cấp cao và Triển lãm quốc tế về công nghệ 4.0 với sự tham dự của 4.000 đại biểu trong nước và quốc tế sẽ được Ban Kinh tế T.Ư tổ chức nhằm đánh giá tình hình tham gia cuộc CMCN 4.0 của Việt Nam trong thời gian qua. Đồng thời phổ biến, quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về chủ động tham gia cuộc cách mạng này trong thời gian tới. Cũng trong năm 2019, hàng loạt nội dung liên quan đến CMCN 4.0 đã được Chính phủ chủ động triển khai. Cụ thể, giao các cơ quan chức năng xây dựng dự thảo Chiến lược quốc gia về CMCN 4.0 đến năm 2030; dự thảo Đề án chuyển đổi số quốc gia; dự thảo Đề án thành lập Trung tâm ĐMST quốc gia… Đáng lưu ý, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 999/QĐ-TTg ngày 12-8-2019 phê duyệt Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ, cho phép thực hiện cơ chế thử nghiệm chính sách mới (sandbox) cho việc triển khai và ứng dụng các công nghệ mới theo mô hình kinh tế chia sẻ (sharing economy). Đây chính là những bước đi cụ thể, mạnh mẽ nhằm triển khai và đưa Nghị quyết vào cuộc sống, góp phần tạo động lực bứt phá trong phát triển kinh tế - xã hội.

TÔ HÀ