Đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam

Đổi mới, sáng tạo nhằm tạo xung lực, khí thế mới

Thứ Sáu, 03-01-2020, 06:48

Chủ động đổi mới, sáng tạo là điểm nhấn thành tựu nhiệm kỳ vừa qua của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Mặt trận các cấp. Đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên TƯ Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (ảnh bên) đã chia sẻ với phóng viên Nhân Dân hằng tháng về những cách làm mới, đột phá trong công tác Mặt trận đã, đang và sẽ thực hiện trong thời gian tới.

Xin đồng chí chia sẻ về những cách làm mới nhằm phát huy sáng kiến, sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân đóng góp cho sự phát triển của đất nước, nhất là trong bối cảnh hội nhập và tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0?

Sáng tạo là một trong những yếu tố quyết định thành công. Hướng dẫn, chỉ đạo của Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam luôn tạo không gian mở, khuyến khích mỗi địa phương vận dụng, lựa chọn cách làm phù hợp tình hình, đặc thù, đối tượng địa bàn, tránh rập khuôn. Bên cạnh triển khai phong trào thi đua “Đoàn kết sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, hội nhập quốc tế”; lần thứ tư Sách vàng Sáng tạo Việt Nam được công bố, vinh danh các công trình sáng tạo khoa học tiêu biểu trong nhân dân; trao giải thưởng “Người Việt đoàn kết sáng tạo”; vận động các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ tham gia các phong trào khởi nghiệp, lập nghiệp và chương trình “Khởi nghiệp quốc gia” đã khẳng định sự trân trọng đối với các tổ chức, cá nhân tiêu biểu, có đóng góp hiệu quả trong hoạt động khoa học - công nghệ, góp phần cổ vũ, khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ, tinh thần đam mê lao động sáng tạo của người Việt Nam. Sáng tạo trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, đánh giá khách quan, công minh và những sáng kiến, sản phẩm sáng tạo được vinh danh phải thật sự tiêu biểu, có chất lượng, ứng dụng tốt và có tính lan tỏa. Những công trình có ý tưởng độc đáo, bỏ ra ít chi phí về thời gian, công sức, nhân lực mà đem lại hiệu quả cao luôn được đề cao, nhất là trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và cuộc CMCN 4.0 dần thay thế sức người. Nhờ triển khai sâu rộng các cuộc vận động, phong trào thi đua Mặt trận phát động, hàng vạn công trình đã hoàn thành; hàng vạn sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, đề tài nghiên cứu khoa học được ứng dụng mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội to lớn. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động đổi mới sáng tạo không chỉ diễn ra ở phạm vi hẹp, ở trong nước mà còn cần “vươn ra biển lớn”, được khu vực và thế giới ghi nhận. Do đó, bên cạnh được quan tâm, hỗ trợ về cơ chế chính sách, cơ sở hạ tầng..., việc không ngừng cập nhật kiến thức của nhân loại, luôn nỗ lực làm mới mình là yêu cầu tất yếu.

Biểu diễn văn nghệ tại làng Văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam trong “Tuần Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản văn hóa Việt Nam” năm 2019.

Tuy nhiên, thực tế triển khai hoạt động này ở một số ngành, tổ chức và địa phương còn bộc lộ hạn chế?

Thẳng thắn nhìn nhận, nhiều nơi triển khai chưa quyết liệt, có nơi có việc còn hình thức, chạy theo thành tích. Nguyên nhân xuất phát từ nhận thức (cho rằng có thể làm hoặc không cũng chẳng sao); năng lực quán triệt, điều hành, tổ chức thực hiện; nguồn lực con người hạn chế (về kiến thức, chưa được đào tạo, nghiên cứu); rào cản từ nguồn lực tài chính (ngân sách dành cho nghiên cứu khoa học tập trung chủ yếu cho cấp Trung ương và cấp tỉnh, cấp huyện, xã còn hạn chế), sức ì lớn, thụ động trông chờ vào những lợi thế có sẵn. Vẫn còn tồn tại nghịch lý không ít đề tài nghiên cứu không ứng dụng phục vụ đời sống, phải cất kho, trong khi có những cá nhân say mê nghiên cứu phải tự bỏ tiền, vay mượn để theo đuổi đam mê sáng chế.

Đã có nhiều nghị quyết của Đảng và Nhà nước về khoa học công nghệ, Chính phủ và các bộ, ngành có nhiều chương trình về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, để các chính sách hỗ trợ thật sự đến được với các đối tượng thụ hưởng cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò của MTTQ Việt Nam. Cần có tổng kết, đánh giá căn cơ của các cơ quan quản lý nhà nước từ thực tiễn sáng tạo của người dân, doanh nghiệp, nhà khoa học..., từ đó điều chỉnh, bổ sung chính sách cho phù hợp. Những chính sách tháo gỡ rào cản thời gian qua đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vượt khó, chủ động sáng tạo, phát triển sản xuất kinh doanh, tuy nhiên bên cạnh tập trung vào những lĩnh vực mũi nhọn cũng cần chú trọng những lĩnh vực là thế mạnh của Việt Nam.

Có hơn 40 trong số 385 Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ là doanh nhân. Đội ngũ doanh nhân nước ta không thua kém so với khu vực (có nhiều doanh nhân đạt danh hiệu, giải thưởng được quốc tế công nhận) đóng góp sản phẩm cho xã hội, tạo công ăn, việc làm giải quyết vấn đề an sinh, nếu được đầu tư, hỗ trợ dài hơi sẽ có nhiều khởi sắc. Ủy ban Trung ương MTTQ luôn tạo điều kiện cho các nhà khoa học, đội ngũ trí thức, doanh nghiệp, người dân đam mê nghiên cứu... cống hiến, xây dựng đất nước. Đồng thời thường xuyên thăm hỏi, động viên và lắng nghe tâm tư của cộng đồng người Việt Nam ở các nước; tăng cường tiếp xúc, vận động chuyên gia, trí thức kiều bào thông qua các chương trình gặp mặt định kỳ; kiến nghị Đảng và Nhà nước có những chính sách mạnh mẽ hơn nữa nhằm thu hút, tạo điều kiện để thế hệ trẻ kiều bào trở về khởi nghiệp tại quê hương. Tín hiệu đáng mừng là ngày càng nhiều doanh nhân kiều bào đã về nước trực tiếp sản xuất, đầu tư; liên doanh, liên kết với các tập đoàn, doanh nghiệp trong nước, thêm nhiều chuyên gia, trí thức người Việt ở nước ngoài về nước tham gia hoạt động khoa học - công nghệ, đào tạo cũng như các dự án phát triển.

Mặt trận đã chủ động đóng góp ý kiến với Đảng, Nhà nước trong việc hoạch định cơ chế, chính sách, làm người phản biện sắc sảo, chân tình giúp Đảng và chính quyền tự điều chỉnh, tự hoàn thiện để lãnh đạo, chỉ đạo tốt hơn. Thời gian tới, công tác phản biện, giám sát của Mặt trận tiếp tục được chú trọng ra sao?

Giám sát, phản biện xã hội là những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ Việt Nam. Nội dung giám sát tập trung lựa chọn những vấn đề nhân dân quan tâm, những bức xúc ở địa phương; phản biện xã hội tập trung vào các văn bản pháp luật, các chính sách, chiến lược, đề án, dự án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, các địa phương.

Phản biện xã hội chủ yếu ở cấp T.Ư và cấp tỉnh (cấp ban hành văn bản), cấp huyện và cấp xã (cấp thực thi) còn hạn chế. Các chủ trương, chính sách phải được lắng nghe và tiếp thu ý kiến tham gia đóng góp của người dân, chuyên gia, nhà khoa học để khi văn bản ban hành phù hợp thực tiễn, được người dân đồng thuận. Muốn phản biện tốt phải có kinh nghiệm, kiến thức, tập hợp, khái quát ý kiến để kiến nghị phù hợp, bảo đảm không trái Hiến pháp mà vẫn đáp ứng được yêu cầu phát triển, luật pháp được thực thi. Ban đầu không tránh khỏi lúng túng, về sau số lượng và chất lượng các cuộc phản biện ngày càng được nâng cao, ghi nhận sự tiếp thu và phản hồi tích cực từ các cơ quan soạn thảo. Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã hoàn thiện cơ bản quy trình một cuộc phản biện xã hội và thời gian tới tiếp tục tăng cường phát huy vai trò của các hội đồng tư vấn ở cấp Trung ương, cấp tỉnh và các ban tư vấn ở cấp huyện; lựa chọn những thành viên thực sự có tâm huyết, uy tín, trách nhiệm, có kiến thức hỗ trợ cho Mặt trận các cấp thực hiện tốt nhiệm vụ này. Việc tổ chức góp ý và tập hợp ý kiến của nhân dân tham gia các dự thảo văn kiện Đại hội Đảng và sáng kiến tham gia xây dựng Đảng, xây dựng đất nước cũng được đặc biệt chú trọng trong năm 2020, năm tổ chức Đại hội Đảng các cấp hướng tới Đại hội XIII của Đảng.

Bước đầu “vừa làm, vừa rút kinh nghiệm”, đến nay, công tác giám sát cũng dần đi vào nền nếp, thực chất, hiệu quả hơn, có trọng tâm, trọng điểm. Bản chất giám sát khác với điều tra, thanh tra, kiểm tra, không phải truy tìm dấu vết mà rà soát, huy động sự tham gia gián tiếp của người dân, góp phần xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh. MTTQ Việt Nam được Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao giám sát thực hiện nhiều nghị quyết của khóa XII, đó là vinh dự nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề. Có nhiều vấn đề khó, nhạy cảm đòi hỏi tiến hành rất thận trọng, đúng quy trình với cách nhìn nhận khách quan, công minh, thấu đáo như công tác cải cách tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, về chống tham nhũng, chạy chức chạy quyền, kiểm soát quyền lực...

Cầu thị trau dồi, học hỏi và không ngừng đổi mới luôn là đòi hỏi tất yếu của mỗi cán bộ Mặt trận, thưa đồng chí?

Chất lượng, hiệu quả công việc chính là thước đo đánh giá cán bộ và tiêu chuẩn cán bộ Mặt trận cũng phải chuẩn hóa, nâng cao về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị, bắt kịp đòi hỏi trong thời kỳ mới. Gần dân, sâu sát thực tiễn, gương mẫu chưa đủ, cán bộ Mặt trận phải nắm chắc tình hình, có đủ kiến thức, trình độ, dám nghĩ, dám làm, không thụ động chỉ biết lắng nghe mà không biết bày tỏ quan điểm. Tiếp xúc với dân, nếu không có phương pháp giải thích phù hợp, không có kỹ năng linh hoạt vận dụng xử lý tình huống, không đủ uy tín, thiếu kinh nghiệm, rất khó thuyết phục họ nghe theo. Thường xuyên tự trau dồi học hỏi, cập nhật kiến thức nâng cao trình độ, đúc rút kinh nghiệm, luôn sáng tạo, tâm huyết, biết ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ mới giải quyết thành công những vấn đề mới, khó. Từng nhiều năm gắn bó với cơ sở, tôi thấy cán bộ nào tận tâm, lăn lộn với địa bàn, với bà con, làm hết việc chứ không phải hết giờ thì luôn được dân quý, tin yêu, việc gì cũng được ủng hộ, ắt thành công. Cán bộ Mặt trận ở cấp càng cao càng phải nêu gương, có tâm, có tầm, có bản lĩnh, chắc về chuyên môn, giỏi về nghiệp vụ, luôn lắng nghe, siêng nghĩ, siêng làm và quyết tâm hành động.

Một điều tôi muốn nhấn mạnh là khi cán bộ Mặt trận gần dân, trọng dân thì họ mới nói thật, từ đó mình mới nắm chắc tình hình, hiểu rõ đúng, sai. Đến với dân không phải chỉ để phổ biến, quán triệt mà còn phải lắng nghe xem người dân lĩnh hội, nắm vấn đề đến đâu, từ đó giải thích, định hướng, bày cho họ cách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải quyết vấn đề. Đi làm từ thiện, tặng quà cũng cần biết họ đang cần gì. Cách tuyên truyền cũng phải thay đổi cho phù hợp với nhiều hình thức đa dạng hơn, nội dung hết sức cô đọng, phù hợp từng đối tượng, vùng miền, dân tộc, tôn giáo bởi nhận thức người dân ngay cả ở vùng sâu, vùng xa ngày một nâng cao, hằng ngày tiếp cận nhiều luồng thông tin trong xã hội. Tận dụng ưu thế của internet, qua hệ thống App, những trang thông tin đưa thông tin chính thống, thường xuyên, liên tục, chính xác, kịp thời thì người dân cập nhật nhanh và thông qua đó tác động tư tưởng, từ tư tưởng biến thành hành động. Khi cán bộ Mặt trận kịp thời nắm bắt thông tin sẽ tham mưu đúng và trúng cho cấp ủy và phối hợp với chính quyền định hướng dư luận, giải quyết nhanh chóng bức xúc, kịp thời “hạ nhiệt”, hạn chế tối đa phát sinh các điểm nóng.

Với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Phát triển”, để biến chương trình hành động của Đại hội IX MTTQ Việt Nam thành hiện thực, Mặt trận sẽ quyết tâm bứt phá thế nào nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu trong tình hình mới?

Sự chủ động, không ngừng sáng tạo sẽ tạo ra xung lực mới, khí thế mới trong triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ IX MTTQ Việt Nam. Đổi mới phải toàn diện trên nhiều mặt: tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả, phong cách làm việc năng động, không nặng về hành chính mà làm ráo riết, quyết liệt, đến nơi đến chốn; lựa chọn phương pháp tiếp xúc, tuyên truyền, vận động người dân phù hợp, linh hoạt; công tác dân tộc, tôn giáo, đối ngoại và kiều bào theo hướng không dừng ở các hoạt động thăm hỏi, tiếp xúc, nắm chắc tình hình và tổ chức giám sát, phản biện; các cuộc vận động, phong trào thiết thực, chất lượng, không chạy theo số lượng…

Một đòi hỏi cấp thiết là áp dụng thành tựu, tiến bộ của khoa học, nhân loại trong thực tiễn; tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao năng lực quản lý, điều hành, đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới và nắm bắt kịp thời hơn phản ánh của người dân. MTTQ Việt Nam triển khai hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến với công nghệ mới triển khai đến 63 tỉnh, thành; các đại biểu dự Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ IX tra cứu các thông tin về Đại hội qua ứng dụng được cài sẵn trong điện thoại di động do Ban tổ chức trang bị, giảm thiểu việc sử dụng tài liệu bằng giấy; nâng cấp website, tới đây sẽ có cả tiếng Anh để người Việt Nam ở nước ngoài có thể tìm hiểu và phản ánh, qua đó kịp thời nắm bắt tâm tư của kiều bào... là những minh chứng sinh động điển hình cho tinh thần quyết tâm đổi mới và không ngừng sáng tạo của Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam, từ đó lan tỏa tới các địa phương.

Trân trọng cảm ơn đồng chí!

TUẤN ANH (thực hiện)