Khi trí thức trẻ rời văn phòng

BÀI & ẢNH: ĐINH THÁI

Thứ tư, 21/08/2019 - 03:27 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Trí thức trẻ của Đoàn Công ty TNHH MTV Dược Sài Gòn trong một hoạt động khám, phát thuốc miễn phí cho người dân huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh.

Khi rời khỏi văn phòng nơi công sở, hàng nghìn trí thức trẻ tại TP Hồ Chí Minh lại tiếp tục tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng. Từ nhiều năm nay, đội ngũ này đã đến với người dân để góp phần tạo ra hàng nghìn công trình dân sinh, khoa học thiết thực, ý nghĩa cho người dân thành phố và các tỉnh, thành phố lân cận.

Những công trình vì dân

10 năm trước, 30 nhà khoa học trẻ trong CLB các nhà khoa học trẻ tham gia nghiên cứu một số đề tài khoa học thuộc chương trình “Vườn ươm sáng tạo khoa học và Công nghệ Trẻ”. Các công trình này sau đó đã được chuyển giao kỹ thuật đến một số địa phương như: kỹ thuật trồng cây ca-cao cho bà con nông dân huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh; khảo sát và đề xuất phương án xử lý ô nhiễm nước làng nghề ở Tây Ninh…

Trước đó, để các công trình nghiên cứu không nằm mãi ở “ngăn kéo” phòng làm việc, Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ đã được thành lập với tên gọi “Trí thức khoa học trẻ tình nguyện” với mục đích chuyển giao, kết nối những trí thức trẻ của thành phố trong các vấn đề nhằm nâng cao năng suất, chất lượng các sản phẩm nông nghiệp cho bà con nông dân tại TP Hồ Chí Minh cũng như nhiều tỉnh, thành khác.

Giám đốc Trung tâm Đoàn Kim Thành cho biết: Cuộc phát động này lập tức đã nhận được sự hưởng ứng rất lớn từ các trí thức trẻ của thành phố. Ngay khi chương trình phát động, hơn 100 trí thức trẻ đã đăng ký tham gia và ngay năm đầu tiên đã có gần 60 chuyên đề khoa học ở nhiều lĩnh vực được thực hiện để tiếp cận và hỗ trợ trực tiếp cho 5.000 người dân thành phố. Từ đó đến nay, hàng nghìn công trình nghiên cứu của các trí thức đã đến với người dân thông qua các đợt nghiên cứu, tập huấn trực tiếp và chuyển giao kỹ thuật tại địa phương. Điều này không chỉ phát huy tinh thần xung kích tình nguyện của lực lượng trí thức mà còn đóng góp vào quá trình xây dựng và phát triển thành phố, đặc biệt là chương trình nông thôn mới.

Là một trong những đơn vị tham gia chương trình “Trí thức khoa học trẻ tình nguyện” nhiều năm, các bạn trẻ thuộc Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh đã chuyển giao nhiều công trình nghiên cứu cụ thể, thiết thực đến với người dân các huyện ngoại thành thành phố. Cụ thể, trong giai đoạn 2013 - 2017, các trí thức trẻ đơn vị này đã trực tiếp tổ chức 20 lớp tập huấn, chuyển giao công nghệ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao cho thanh niên nông thôn tại các địa phương như: “Kỹ thuật trồng hoa lan” tại huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh; “Kỹ thuật áp dụng hệ thống phun sương tưới lan” tại xã An Phú, huyện Củ Chi; “Kỹ thuật sản xuất rau ăn lá, rau ăn quả” tại tỉnh Đác Nông; “Giới thiệu nghiên cứu mới về các giống cây trồng và ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp” tại huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh... Anh Nguyễn Hoàng Duy Lưu, Bí thư Đoàn Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao cho biết: Qua thực tế phối hợp với bà con nông dân cho thấy, việc triển khai nghiên cứu và chuyển giao là rất cần thiết nên công tác này tiếp tục được các bạn trẻ tại đơn vị thực hiện nhiều hơn trong những năm qua.

Trong khi đó, hướng đến mục tiêu tuyên truyền về an toàn trong sử dụng điện đến đối tượng là trẻ em, học sinh, từ năm 2011 đến nay, gần 6.000 đoàn viên, thanh niên, kỹ sư trẻ của Tổng công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh cũng dành rất nhiều thời gian để tổ chức các hoạt động “Cùng bạn sử dụng điện an toàn, tiết kiệm”. Qua gần chín năm triển khai, đơn vị này đã tổ chức tuyên truyền, tập huấn kiến thức, kỹ năng sử dụng điện an toàn, tiết kiệm cho hơn 350 nghìn học sinh, thiếu nhi tại 1.172 điểm trường, điểm sinh hoạt hè trên địa bàn thành phố.

Không dừng lại ở đó, những năm qua, các kỹ sư, công nhân ngành điện thành phố còn dành thời gian nghỉ cuối tuần để thực hiện hàng nghìn công trình khác như: cải tạo hệ thống lưới điện hành lang và lắp đèn chiếu sáng dân lập miễn phí tại các khu chung cư; bó gọn hệ thống lưới điện, cáp thông tin và lắp đèn chiếu sáng dân lập; thi công sửa chữa, lắp đặt hệ thống điện miễn phí cho các hộ gia đình khó khăn… với tổng kinh phí hơn 10 tỷ đồng, qua đó góp phần nâng cao mỹ quan đô thị và công tác an sinh xã hội trên địa bàn thành phố. Từng có chín năm tham gia công tác tình nguyện này, kỹ sư điện Dương Vinh Quang tâm sự: Dù thời gian cuối tuần là rất quý giá đối với mỗi thành viên, nhưng qua những chuyến đi như thế lại là dịp để anh em chúng tôi trải nghiệm cuộc sống và cũng là cách để bản thân có thể đóng góp một chút kiến thức chuyên môn đến người dân thông qua hoạt động tình nguyện.

Theo Thành đoàn TP Hồ Chí Minh, những năm qua, hoạt động của các trí thức trẻ tập trung gắn sát với nhu cầu, nguyện vọng của người dân. Bên cạnh các hoạt động nổi bật về tư vấn, chuyển giao kỹ thuật trong lĩnh vực nông nghiệp, các trí thức trẻ còn hướng hoạt động đến các nội dung khác như: văn minh đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống; tư vấn tâm lý học đường, giáo dục sức khỏe cộng đồng, sức khỏe giới tính; an toàn giao thông, vệ sinh an toàn thực phẩm; văn hóa ứng xử trong học đường, kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho học sinh. Đáng nói, ngoài địa bàn TP Hồ Chí Minh, hoạt động tình nguyện của trí thức trẻ thành phố còn mở rộng ra nhiều tỉnh, thành phố khác mà các công trình như: mô hình nhà màng trồng rau, mô hình nuôi ếch Thái-lan và mô hình trồng dưa lưới trong nhà kín cho Trung đoàn 152 đóng tại đảo Thổ Chu; mô hình trồng đậu bắp và cà tím cho xuất khẩu, giải quyết đầu ra cho nông dân tại Bình Thuận... là những thí dụ tiêu biểu.

Đoàn viên, thanh niên Điện lực TP Hồ Chí Minh sửa chữa điện miễn phí cho người dân.

Nâng chiều sâu công trình

Sau 10 năm thực hiện, chương trình “Trí thức khoa học trẻ tình nguyện” đã lan tỏa tinh thần tình nguyện của lực lượng trí thức, nhà khoa học trẻ. Tính đến nay, chương trình đã thực hiện 548 chuyên đề trong và ngoài địa bàn thành phố, với hơn 1.800 trí thức tham gia, qua đó chuyển giao cho gần 46.000 đối tượng thụ hưởng.

Tuy nhiên, để chất lượng của các công trình, phần việc ngày càng đi vào chiều sâu, gắn sát hơn nữa với nhu cầu, đời sống của người dân, nhiều ý kiến từ những người trong cuộc cũng đã được đề xuất để những người thực hiện nắm bắt và điều chỉnh phù hợp hơn với thực tiễn. Bí thư Đoàn Trường đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh Lê Văn Sony cho rằng, để chất lượng các công trình trở nên thiết thực và hiệu quả hơn, các mô hình sản xuất, nghiên cứu khoa học cần được tuyên truyền, nhân rộng cho những địa phương có cùng điều kiện và nhu cầu. Ngoài ra, giữa các địa phương, giữa địa phương và các đơn vị cần có sự gắn kết, phối hợp nhịp nhàng thông qua các dự án tình nguyện dài hạn để mỗi đơn vị phát huy được thế mạnh của mình phục vụ cho địa phương. Còn kỹ sư nông nghiệp Nguyễn Hoàng Duy Lưu, Đoàn Ban quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao cho rằng: Các địa phương, đơn vị cần tăng cường khảo sát, ghi nhận nhu cầu, nguyện vọng của đoàn viên, thanh niên và người dân trong khởi nghiệp, lập nghiệp, sản xuất nông nghiệp để các đơn vị có những giải pháp, cải tiến trong tập huấn, giới thiệu và nâng cao chất lượng cho chương trình “Trí thức khoa học trẻ tình nguyện” trong thời gian tiếp theo.

Còn Thạc sĩ Võ Minh Thành, giảng viên khoa Tâm lý học, Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh cho rằng: Nguồn lực, tiềm lực của đội ngũ trí thức ở các cơ quan, đơn vị hiện nay là rất lớn. Đơn vị tổ chức cần có giải pháp tuyên truyền, phổ biến để họ đồng hành cùng chương trình. Hiện nay, phần lớn trí thức tham gia chương trình đều là những bạn trẻ tham gia hoạt động đoàn, hội, số còn lại chưa có cơ hội hoặc chưa biết đến chương trình để đăng ký tham gia. Mỗi đơn vị tham gia theo từng chuyên môn riêng cần có sự khảo sát nhu cầu của địa phương để sau mỗi công trình cho thấy sự hiệu quả và sự bền vững của công trình. Ngoài ra, trong mỗi chương trình cần nghiên cứu kỹ để chương trình được thực hiện một cách dài hơi để tạo ra hiệu quả thật sự, tránh tình trạng thực hiện mang tính phong trào, chiến dịch.