Thiếu thước đo cho điểm sàn

THẾ PHONG

Thứ tư, 07/08/2019 - 04:43 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các trường đại học, cao đẳng sẽ lấy mức điểm sàn làm cơ sở để tiến hành tuyển sinh. Ảnh: SONG ANH

Từ ngày 1-8, Thanh tra Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) bắt đầu thanh tra điều kiện bảo đảm chất lượng tuyển sinh tại bốn trường đại học (ĐH). Đây là những trường từng công bố điểm sàn mức thấp (dưới 14 điểm). Như vậy, đến mùa tuyển sinh năm nay, không chỉ các trường ĐH, mà ngay cả Bộ GD&ĐT vẫn loay hoay với điểm sàn.

Loay hoay điểm sàn

Thanh tra bộ quyết định thanh tra tuyển sinh năm 2019 tại bốn trường gồm ĐH Nội vụ Hà Nội, ĐH Lâm nghiệp, ĐH Hùng Vương TP Hồ Chí Minh và ĐH Bạc Liêu. Trước đó, cả bốn trường này đều công bố điểm sàn năm nay với mức thấp (dưới 14 điểm). Cụ thể, Trường ĐH Nội vụ Hà Nội từ 12 - 17 điểm, mức sàn thấp nhất ở cơ sở Hà Nội là 13 điểm; hai phân hiệu của trường tại TP Hồ Chí Minh và Quảng Nam với hầu hết các ngành 12 và 12,5 điểm. Trường ĐH Lâm nghiệp tại cơ sở Hà Nội có 28/32 ngành điểm sàn 13; phân hiệu của trường tại Đồng Nai có 16/16 ngành điểm sàn 13. Mức 13 điểm là điểm sàn của hầu hết các ngành ở Trường ĐH Bạc Liêu, trong đó còn có hai ngành 12 điểm. Trường ĐH Hùng Vương TP Hồ Chí Minh không công bố điểm sàn trên website của trường theo quy định, mà chỉ cập nhật mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển trên Cổng thông tin tuyển sinh Bộ GD&ĐT là 12 điểm.

Theo quy định của Bộ GD&ĐT, điểm sàn chính là ngưỡng điểm bảo đảm chất lượng đầu vào, ngưỡng điểm tối thiểu để xét tuyển. Các trường ĐH, CĐ sẽ lấy mức điểm này làm cơ sở để tiến hành tuyển sinh. Theo đó, các trường sẽ không xét tuyển những thí sinh có ngưỡng điểm thấp hơn so điểm sàn. Còn ngưỡng xét tuyển là mức điểm mà các trường ĐH, CĐ sẽ công bố trong đề án tuyển sinh. Dựa vào mức điểm này sẽ đánh giá được năng lực của thí sinh có đủ điều kiện để đăng ký xét tuyển vào các trường hay không. Ngưỡng điểm xét tuyển sẽ luôn phải lớn hơn hoặc bằng với điểm sàn.

Chính sách điểm sàn được Bộ GD&ĐT kỳ vọng sẽ ngăn chặn một số trường do thiếu nguồn tuyển nên có thể lấy điểm sàn quá thấp, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và chất lượng nguồn nhân lực nói chung. Điều đó đặc biệt quan trọng khi Đảng và Nhà nước chủ trương lựa chọn đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong ba đột phá chiến lược để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc nâng cao chất lượng đầu vào sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng dạy và học, đến chất lượng đầu ra. Từ đó có tác động tích cực trong việc tăng cơ hội tìm kiếm việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nói chung.

Từ năm 2018, Bộ GD&ĐT đã cho phép các trường tự xác định điểm sàn, bộ chỉ công bố điểm sàn với nhóm ngành sư phạm, năm nay thêm nhóm ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề. Cũng trong mùa tuyển sinh này, đề thi đáp ứng tiêu chí 60% là kiến thức cơ bản để xét tốt nghiệp phổ thông. Phân tích phổ điểm cho thấy đề có độ phân hóa tốt. Nếu căn cứ vào tỷ lệ thí sinh đạt từng ngưỡng điểm thì năm nay trường nào xác định điểm sàn 13 chỉ tương đương với mức 12 điểm của năm 2018.

Trước việc nhiều trường tự công bố điểm sàn ĐH thấp, Bộ GD&ĐT đã khuyến cáo “các trường không nên xem chỉ tiêu tuyển sinh là căn cứ để xác định điểm sàn, dẫn tới xác định điểm sàn quá thấp không bảo đảm chất lượng”. Ngay sau đó, hàng loạt trường đã nâng điểm sàn lên 14, vừa vi phạm quy định phải công bố trước ngày 22-7 vừa đẩy một số thí sinh vào thế “việt vị” nếu đã điều chỉnh nguyện vọng trước khi trường công bố lại mức điểm sàn xét tuyển mới.

Một chuyên gia tuyển sinh cho rằng, theo Vụ Giáo dục ĐH - các trường có quyền xác định điểm sàn thấp hoặc không công bố điểm sàn, nhưng sau đó xác định điểm chuẩn không thấp (từ 17 điểm) là hoàn toàn phù hợp. “Do vậy, trường không công bố điểm sàn vẫn không sai phạm. Vấn đề chất lượng đầu vào nằm ở chỗ điểm chuẩn trúng tuyển, chứ không phải điểm sàn”, chuyên gia này nhấn mạnh.

Các trường không nên đánh đổi chất lượng để lấy số lượng nguồn tuyển. Ảnh: N.HẢI

Xác định vị thế trong hệ thống đào tạo

Nhiều trường ĐH cũng có phản ứng chung quanh chuyện điểm sàn, lãnh đạo một trường ĐH có tên trong đợt thanh tra đợt này cho rằng, bộ không có văn bản buộc phải công bố điểm sàn nên trường không thực hiện là không sai phạm. “Về pháp lý, khi thí sinh hoàn thành bậc học ở dưới thì được quyền học bậc tiếp theo. Điều kiện để được học ĐH là “tốt nghiệp THPT”. Thí sinh tốt nghiệp THPT là đã vượt qua điểm sàn. Học sinh tốt nghiệp THPT là hoàn thành bậc học ở dưới, vậy lấy lý do gì không cho các em được xin xét tuyển ĐH?”, vị hiệu trưởng đặt vấn đề.

Thật ra, việc các trường xác định điểm sàn thấp cũng với mục đích tuyển được nhiều thí sinh. Tuy nhiên, nhiều năm qua cho thấy các trường “tốp đáy” luôn khó khăn trong tuyển sinh, dù điểm chuẩn bằng điểm sàn, cũng chỉ tuyển được 40 - 60% chỉ tiêu. Lãnh đạo ĐH Phú Yên xác nhận trường cạn kiệt nguồn tuyển từ vài năm nay. Năm 2017, trường chỉ tuyển được 41% chỉ tiêu và năm 2018 được khoảng 40%. Điều này chỉ ra những câu hỏi về “phong trào” tỉnh nào cũng có ĐH, trường ĐH nào cũng ra sức mở phân hiệu ở các tỉnh trước đây. PGS, TS Huỳnh Thanh Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông lâm TP Hồ Chí Minh cũng bày tỏ, sở dĩ các trường ĐH xác định mức điểm sàn thấp tại phân hiệu do không có nguồn tuyển”.

Năm 2018, toàn hệ thống có khoảng hơn 30 trường có ngành lấy điểm sàn đến 13, chủ yếu là các trường tư thục, trường thuộc một số tỉnh ở địa bàn khó khăn và trường đào tạo khối ngành nông lâm, thủy lợi… Những nhóm ngành này sinh viên ra trường có việc làm sớm, làm đúng ngành đào tạo, thậm chí có ngành thiếu nhân lực, nhưng do không được thí sinh ưa thích, lựa chọn nên phải xác định điểm sàn thấp. Nhưng những trường ở địa bàn không thuận lợi vẫn không đủ nguồn tuyển. Chúng ta phải xác định giáo dục ĐH là giáo dục bậc cao, dù trong hoàn cảnh nào thì các trường cũng không nên đánh đổi chất lượng để lấy số lượng nguồn tuyển.

Theo quy định của pháp luật, điểm sàn của các trường do các trường tự chủ quyết định nhưng phải đưa vào đề án tuyển sinh và công khai trên Cổng thông tin (https://thituyensinh.vn) của Bộ GD&ĐT để thanh, kiểm tra và xã hội giám sát. Các thông tin này cũng phải khai báo trên trang nghiệp vụ tuyển sinh để phần mềm theo dõi, lọc các thí sinh không đủ điểm sàn ra khỏi nguồn xét tuyển của các trường. Sau khi thí sinh trúng tuyển, các trường phải cập nhật danh sách nhập học lên cơ sở dữ liệu tuyển sinh để thống kê và kiểm tra việc thực hiện các điều kiện xét tuyển. Quy trình trên hoàn toàn có thể kiểm soát được tình hình xác định và thực hiện điểm sàn của các trường. Cổng thông tin https://thituyensinh.vn cũng công khai các thông tin về điểm sàn của các trường để dư luận xã hội, các phụ huynh, thí sinh, đối tác, người sử dụng lao động… đánh giá, cân nhắc việc có nên đóng tiền và tốn kém thời gian để theo học một trường chất lượng thấp hoặc thiết lập quan hệ đối tác với những trường chất lượng thấp hay không…

Thực tế, trong quá trình thực hiện quyền tự chủ, một số ít trường có thể xác định điểm sàn thấp để tuyển đủ chỉ tiêu. Đối với những trường hợp này, Bộ GD&ĐT đã có trao đổi với lãnh đạo nhà trường những thông tin chung về nguồn tuyển, phổ điểm, đánh giá chất lượng của từng ngưỡng xét tuyển… để khuyến cáo các trường cân nhắc trong việc quyết định chính sách chất lượng của trường mình. Nếu xác định điểm sàn quá thấp cũng đồng nghĩa với việc các trường tự xác định vị thế chất lượng thấp của mình trong hệ thống.

Bộ GD&ĐT sẽ tăng cường kiểm tra, trao đổi với lãnh đạo của các trường này để đưa ra những khuyến cáo kịp thời. Bên cạnh đó, Bộ cũng đề nghị các cơ quan truyền thông sẽ đồng hành để thông tin đầy đủ tới các thí sinh và xã hội, cũng như những phản hồi thông tin kịp thời về chính sách chất lượng của các trường.

KHÓ CHO CHỦ TRƯƠNG PHÂN LUỒNG Vấn đề lớn hơn khi các trường đưa ra mức điểm sàn xét tuyển thấp và dẫn đến điểm chuẩn trúng tuyển thấp là gây khó khăn cho chủ trương phân luồng sau THPT. Theo Quyết định 522 của Thủ tướng Chính phủ, đến năm 2020 phải có ít nhất 40% học sinh tốt nghiệp THPT tiếp tục học tập ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trình độ CĐ và đến năm 2025 tỷ lệ này phải lên đến 45%. Như vậy, chính các trường CĐ thuộc hệ thống giáo dục nghề nghiệp và tiếp theo đó là các trường trung cấp sẽ là nạn nhân trực tiếp của việc xét trúng tuyển ở mức điểm quá thấp ở một số trường ĐH.