Tai nạn đường sắt tăng đột biến

BẢO NGÂN

Thứ tư, 07/08/2019 - 04:43 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Mạng lưới đường sắt hiện có 5.719 giao cắt đồng mức. Ảnh: NAM HẢI

Chỉ trong sáu tháng đầu năm, cả nước đã xảy ra 75 vụ tai nạn giao thông đường sắt (TNGTĐS), tăng 14 vụ so cùng kỳ năm 2018, làm 53 người chết, 30 người bị thương. Dù tăng đột biến nhưng nguyên nhân của các vụ TNGTĐS được nhận định xuất phát từ những tồn tại lâu nay về mặt hạ tầng vẫn chưa thể khắc phục.

Hàng nghìn điểm đen “thần chết”

Ủy ban An toàn giao thông quốc gia (UBATGTQG) cho biết, từ đầu năm đến nay, tình hình TNGTĐS diễn biến phức tạp, tăng cả về số vụ và số người chết so cùng kỳ năm 2018. Đặc biệt, chỉ trong tháng 7-2019, TNGTĐS làm 20 người chết, so tháng 7-2018 tăng chín người (81,82%), so tháng 6-2019 tăng 11 người chết (122,2%). Đáng chú ý, ngày 31-7, đã xảy ra vụ TNGTĐS đặc biệt nghiêm trọng giữa tàu SE27 và ô-tô khách tại đường ngang biển báo Km 1465+810 thuộc địa phận xã Phong Phú, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận, làm ba người chết và một người bị thương.

Chỉ ra nguyên nhân các vụ TNGTĐS, Bộ trưởng Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể cho biết, nguyên nhân trực tiếp gây ra các vụ tai nạn là do người điều khiển phương tiện vi phạm các quy định về trật tự ATGT, thiếu chú ý quan sát, kỹ năng lái xe kém khi qua các đường ngang đường sắt. Tuy nhiên, những vụ tai nạn nêu trên cũng có nguyên nhân từ việc người dân đã vi phạm hành lang ATGT đường sắt, trong khi cơ quan chức năng lại chưa phát hiện, xử lý kịp thời.

Theo thống kê của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), hiện trên mạng lưới đường sắt Việt Nam có 5.719 giao cắt đồng mức, trong đó đường ngang chính tắc có 1.519, còn lại là 4.058 lối đi tự mở, chiếm hơn 70% tổng số điểm giao cắt đồng mức đường bộ, đường sắt. Ngoài ra, còn có khoảng 14.000 vị trí vi phạm hành lang ATGT đường sắt. Qua tổng hợp cho thấy, 78% số vụ TNGTĐS từ đầu năm 2019 đến nay xảy ra trên lối đi tự mở và dọc hai bên hành lang đường sắt, số còn lại là đường ngang biển báo, cảnh báo tự động có cần chắn tự động.

Nhằm hạn chế TNGTĐS tại các vị trí đường ngang biển báo và lối đi tự mở, trong thời gian qua, VNR đã bố trí đoàn viên, thanh niên tình nguyện trực cảnh giới tại 44 đường ngang biển báo có nguy cơ cao về TNGTĐS trong đợt cao điểm vận tải hè 2019. Thời gian tới, VNR đề nghị UBATGTQG chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường công tác kiểm soát, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về bảo đảm trật tự ATGT đường sắt, trong đó có hành vi mở lại lối đi tự mở đã được đóng, nhổ bỏ cọc thu hẹp lối đi tự mở, lấn chiếm hành lang, điều khiển phương tiện giao thông đường bộ cố tình vượt qua đường sắt khi cần chắn tự động đã hạ xuống, không giảm tốc độ trước khi qua giao cắt giữa đường bộ - đường sắt... Đặc biệt, đề nghị UBND các tỉnh, thành phố có đường sắt đi qua gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền địa phương; chủ trì, phối hợp VNR tiến hành rà soát, xây dựng lộ trình giảm dần, xóa bỏ các lối đi tự mở trong giai đoạn từ nay đến năm 2020, 2025.

Trách nhiệm người tham gia giao thông

Mới đây, UBATGTQG cũng đã có công điện đề nghị Bộ GTVT thực hiện quyết liệt Quyết định 994/QĐ-TTg về việc phê duyệt Kế hoạch lập lại trật tự hành lang an toàn đường bộ, đường sắt giai đoạn 2014 - 2020 và thực hiện xóa bỏ lối đi tự mở theo quy định tại Nghị định 65/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đường sắt. Theo đó, lập kế hoạch nâng cấp toàn bộ các đường ngang cảnh báo bằng biển báo lên đường ngang có cần chắn tự động. Tập trung xử lý vi phạm: mở đường ngang trái phép, xây dựng lều quán, mái vẩy, xây bục bệ, đắp vuốt làm lối đi qua đường sắt; lắp đặt biển quảng cáo, biển hiệu trong phạm vi bảo vệ công trình, hành lang ATGT đường sắt.

Đặc biệt, nhấn mạnh về việc gắn trách nhiệm với người đứng đầu chính quyền địa phương, ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch chuyên trách UBATGTQG cho rằng, hiện vẫn chưa làm rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc quản lý đường ngang dân sinh qua đường sắt. Khi tai nạn xảy ra chỉ mới phê bình mà chưa có hình thức nào xử lý nặng hơn. Nếu không làm nghiêm việc xử lý trách nhiệm người đứng đầu thì sẽ vẫn còn tai nạn.

Theo báo cáo của VNR, giai đoạn 2017 - 2020, ngành đường sắt cần đến 1.700 tỷ đồng để có thể thực hiện dự án nâng cấp, cải tạo, sửa chữa các đường ngang; xây dựng hàng rào cách ly, đường gom để đóng 2.000 lối đi dân sinh và nâng cấp cải tạo 452 đường ngang biển báo thành đường ngang lắp cần chắn tự động.

Tuy nhiên, ông Vũ Anh Minh, Chủ tịch HĐTV VNR cho biết, trước đó, tại Quyết định số 994/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cam kết bố trí 26.358 tỷ đồng để cải tạo đường sắt và đóng các đường ngang dân sinh, nhưng sau 5 năm, “vốn rót” mới đạt khoảng 200 tỷ đồng. Do đó, ngành đường sắt chủ động xác định tâm thế chỉ xin những hạng mục cần thiết với số vốn ngân sách có thể đáp ứng nhằm bảo đảm an toàn chạy tàu. Trước mắt, để bảo đảm an toàn, mỗi người khi băng ngang qua đường giao cắt với đường sắt hãy dành ra 30 giây quan sát thì sẽ không bao giờ xảy ra tai nạn. Hiện nay, có nhiều gác chắn nhân viên đường sắt đã kéo rồi nhưng nhiều chủ xe vẫn thản nhiên nâng lên phi qua.