Phòng, chống ngộ độc thực phẩm cuối năm

THU LƯU

Thứ sáu, 13/12/2019 - 04:11 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Bánh, mứt, nước ngọt và thực phẩm giá rẻ không rõ nơi sản xuất có nguy cơ cao gây ra ngộ độc.

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cảnh báo, vào dịp cuối năm, khi nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng cao cũng là lúc gia tăng nguy cơ xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm.

Tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc

Theo báo cáo của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), trong 10 tháng của năm 2019, trên địa bàn cả nước xảy ra 58 vụ ngộ độc thực phẩm, làm 1.668 người bị ngộ độc (trong đó có chín trường hợp tử vong). Đặc biệt, trong dịp Tết, các thực phẩm có sức tiêu thụ tăng gấp 10 lần ngày bình thường như bánh kẹo, rượu bia, nước giải khát... có thể làm giả, làm nhái rất nhiều, ảnh hưởng tới sức khỏe của người tiêu dùng.

PGS, TS Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng An toàn thực phẩm, một số thực phẩm có nguy cơ cao gây ra ngộ độc trong những ngày lễ, Tết như ăn gỏi hay thịt chưa chín kỹ. Bánh, mứt, nước ngọt và thực phẩm giá rẻ không rõ nơi sản xuất, thực phẩm có mầu (hóa chất) và mùi lạ, không rõ hạn dùng. Các loại hải sản khô lâu ngày bị nấm mốc, các loại cá và hải sản không tươi sống hay chưa chín kỹ. Ăn các loại rau sống không được rửa sạch. Sữa và các sản phẩm từ sữa chưa qua diệt khuẩn, các thức uống tự pha chế không bảo đảm vệ sinh. Như vậy, có thể thấy vấn đề an toàn thực phẩm dịp cuối năm vô cùng quan trọng, nếu không được chú trọng thì hậu quả sẽ khôn lường.

Bên cạnh đó, vào thời tiết chuyển mùa, nóng ẩm nhiều, điều kiện bảo quản thực phẩm không an toàn dẫn đến thực phẩm nhiễm khuẩn; người dân sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, nguy cơ ngộ độc từ vi sinh vật gia tăng với các thực phẩm có nguồn gốc động vật; ô nhiễm môi trường gia tăng… đều là những nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm cho người dân.

Biểu hiện khi bị ngộ độc thực phẩm

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, có ba nguyên nhân chính gây ngộ độc thực phẩm hay gặp: Đó là thực phẩm bị nhiễm các vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn, vi-rút, ký sinh trùng và các độc tố của chúng; thực phẩm có chứa nhiều chất phụ gia như hóa chất bảo quản, hóa chất tạo mầu, tạo mùi, tạo vị, hóa chất chống sâu mọt... vượt ngưỡng quy định; thực phẩm tự nó có chứa độc chất (cá nóc, gan cóc, trứng cóc, vỏ sắn, nấm độc, lá ngón...) hoặc thực phẩm bị nhiễm độc các hóa chất do ô nhiễm môi trường như thức ăn và nước uống bị nhiễm chất độc như kim loại (asen, kẽm, chì...).

Vì tác nhân gây độc là đa dạng nên triệu chứng của ngộ độc thực phẩm cũng khá đa dạng. Tùy vào loại nguyên nhân gây độc mà triệu chứng ngộ độc có thể xuất hiện sớm sau vài giờ hoặc muộn trong một vài ngày. Hầu hết các triệu chứng thường bắt đầu từ đường tiêu hóa. Các biểu hiện thường gặp của ngộ độc thực phẩm là buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng quằn quại, nhức đầu, có thể sốt hoặc không..., xảy ra vài phút, vài giờ, thậm chí một ngày sau khi ăn. Trường hợp nặng người bệnh có thể khó thở, da tím tái, co giật, trụy mạch, ngưng thở, hôn mê.

Chọn thực phẩm sạch, cách nào?

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên chia sẻ, tốt nhất người tiêu dùng nên mua các thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, kể cả về người bán và người sản xuất. Trên thực phẩm cần có nhãn mác, thông tin mô tả cụ thể, có đăng ký cơ quan quản lý. Đối với thực phẩm, chú ý lựa chọn những thực phẩm tươi sạch, có nhãn mác rõ ràng tại các địa chỉ và cơ sở sản xuất uy tín, được cấp giấy chứng nhận về vệ sinh an toàn thực phẩm. Luôn luôn rửa rau và trái cây trước khi ăn. Tránh không ăn các loại thịt chưa nấu chín, không ăn các loại thức ăn làm bằng gỏi sống, thức ăn qua đêm hay thức ăn không được bảo quản kỹ, thức ăn chuyển mầu, có mùi ôi thiu.

Đối với lượng rượu khuyến cáo tối đa nên uống để không bị ngộ độc, nam giới là một ngày không quá 50 ml (loại rượu 40 độ). Còn với bia 5 độ thì không uống quá 400 ml, tương đương khoảng một chai bia Hà Nội. Nữ giới không uống quá nửa mức tối đa của nam giới.

Ngoài vấn đề lựa chọn thực phẩm, các chuyên gia cũng lưu ý, các thức ăn cần được nấu chín để loại trừ nguy cơ bị ngộ độc. Đối với các thức ăn như rau sống cần phải rửa thật kỹ hai đến ba lần trước khi ăn. Các loại vi khuẩn tiềm ẩn sẽ phát triển rất nhanh nếu thực phẩm không được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ thích hợp. Ngoài ra, cần rửa tay sạch bằng xà-phòng sát khuẩn trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Ngộ độc thực phẩm nhẹ có thể xử trí ở nhà bằng cách cố gắng nôn hết thức ăn đã ăn, uống nước muối pha loãng theo tỷ lệ hai muỗng muối/chén nước. Trong trường hợp bị ngộ độc thực phẩm nặng thì nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất trước khi quá muộn.