Hà Nội căng mình ngày nóng

BÀI & ẢNH: THANH TÙNG

Thứ tư, 22/05/2019 - 02:48 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Thời tiết càng khắc nghiệt, người dân càng “sợ” những địa bàn vắng bóng cây xanh.

Hà Nội tiếp tục trải qua những ngày hè nóng nực, nhiệt độ mặt đường có lúc vượt ngưỡng, lên tới hơn… 50 độ C. Thực trạng này cho thấy, nếu không có những giải pháp kịp thời, người dân lại đối mặt thêm một nỗi lo mỗi khi mùa hè đến.

1.Với nhiều đô thị ở Việt Nam, so các tiêu chuẩn và quy chuẩn, tỷ lệ diện tích đất dành cho cây xanh còn rất thấp. Tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, con số này chỉ đạt khoảng 2 m²/người, không đạt quy chuẩn và chỉ bằng 1/10 chỉ tiêu cây xanh của các thành phố tiên tiến trên thế giới. Hiện thành phố Hà Nội đang thực hiện Chương trình trồng 1 triệu cây xanh. Ước tính sau 5 năm Hà Nội có ít nhất 15 - 20 triệu m² cây xanh. Đó là tính theo số học. Còn thực tế, kết quả triển khai sẽ cần phải có những thống kê cụ thể hơn.

Những ngày mùa hè, nhiệt độ ngoài trời tại TP Hà Nội liên tục đo được hơn 40 độ C, thậm chí sức nóng tăng cao khủng khiếp vào thời điểm giữa ngày, đến chiều tối mới có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn, có tới 17 tỉnh dọc khắp từ miền bắc vào tới miền trung có nền nhiệt hơn 40 độ C. Tại Hà Nội, nhiệt độ cao nhất trong lều khí tượng ở mức 40,3 độ, tuy nhiên nhiệt độ đo ngoài đường thực tế lên đến gần 60 độ C, nắng nóng như rang. Tại nhiều thời điểm trong ngày, mức nhiệt tại Hà Nội tiếp tục tăng lên mức mới, vượt qua 41 độ, đây là mức nóng nhất từ đầu mùa hè đến nay, thậm chí có thể trong vòng hơn hai năm qua. Năm 2017, mức nhiệt kỷ lục tại Hà Nội chạm mốc 42,5 độ.

2.Sự tăng nhiệt cao trong những năm gần đây đặt ra yêu cầu cấp bách cần phải giảm tải cho các khu vực trung tâm đô thị. Trong đó, có giải pháp kiểm soát, ngăn ngừa xây dựng lấn chiếm những khu vực đất công cộng, xâm hại đến hệ thống thảm xanh vốn còn lại ít ỏi ở nhiều đô thị. Đơn cử như TP Hà Nội, muốn tăng tỷ lệ cây xanh lên 8 m²/người, cần phải giải tỏa bớt công trình xây dựng chứ không thể lấy diện tích cây trồng ở Sóc Sơn hay thảm rừng ở Ba Vì để tính diện tích phủ xanh cho quận Đống Đa, Hai Bà Trưng hay Cầu Giấy… Tỷ lệ này phải được tính trên mật độ dân cư và diện tích chiếm đất ngay trên địa bàn.

Trong nhiều năm qua, chủ trương của thành phố là di dời các nhà máy, xí nghiệp, trường đại học ra ngoại thành nhằm hạn chế bê-tông, lưu lượng phương tiện, khí thải, ô nhiễm môi trường… để thành phố xanh, sạch, đẹp. Có điều, đến nay chủ trương này dường như vẫn giậm chân tại chỗ, chỉ lác đác một số nơi giải phóng mặt bằng di dời các cơ quan, công sở ra khu vực khác. Nhưng ngay sau đó, thay thế tại những khu đất này lại là những khối nhà bê-tông cao hàng chục tầng. Như vậy áp lực đô thị không những không giảm mà còn ngày càng tăng, bởi chẳng mấy chốc những nơi ấy sẽ có hàng chục nghìn người về sinh sống.

Truyền thông không ít lần lên tiếng về những cao ốc chọc trời nằm trong vùng lõi khu vực trung tâm nhưng chẳng có một khoảng không gian thoáng đãng tương xứng cho người dân. Những diện tích dành cho hồ nước, cây xanh góp phần giải tỏa cái nóng của mùa hè còn quá ít và ngày càng trở thành thứ xa xỉ ở đô thị.

Thành phố thiếu các mảng xanh là vậy nhưng mới đây, Sở Giao thông vận tải Hà Nội lại có văn bản đề xuất UBND thành phố danh mục xén dải phân cách, cải tạo giao thông, di chuyển cây xanh trên địa bàn 12 quận, huyện. Theo đó, Sở này đề xuất xén hè và dải phân cách 15 tuyến đường. Cụ thể, xén hè ba tuyến, chiều rộng xén hè trung bình một bên từ 7 m xuống còn 3 m; xén dải phân cách 12 tuyến đường, chiều rộng xén thu hẹp dải phân cách trung bình từ 11,5 m xuống còn 4 m tại tuyến đường Liễu Giai, Văn Cao. Cùng với đó, Sở đã rà soát, dự kiến cần di chuyển gồm 1.900 cây xanh; 820 cột đèn chiếu sáng và các công trình ngầm, nổi liên quan nằm trong phạm vi dự án…

Nhiều ý kiến cho rằng, việc cắt xén hè phố và dải phân cách nhằm cải thiện tình trạng giao thông quá tải như hiện nay là thiếu khả thi và hiệu quả, bởi một hệ thống hạ tầng giao thông cần được quy hoạch cụ thể, rõ ràng chứ không thể “giật gấu vá vai”, cắt chỗ nọ, xén chỗ kia. Hơn nữa, việc xén các tuyến đường bắt buộc phải di chuyển một số lượng lớn cây xanh, điều này gần như đi ngược chủ trương phủ xanh toàn thành phố.

Vào mùa nóng, người ta lại càng có lý do để tiếc nuối những hàng cây đã bị chặt hạ để nhường chỗ cho những dự án công trình xây dựng. Và mỗi mùa hè đến, người dân lại có thêm nỗi lo chống nóng.