Bảo tàng Thái Nguyên “ngủ yên”

BÀI & ẢNH: THẾ BÌNH

Thứ sáu, 30/08/2019 - 03:56 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Viên chức Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên thường xuyên phải bảo quản tài liệu, hiện vật một cách thủ công do thiếu trang thiết bị, địa điểm cần thiết.

Nằm ở trung tâm TP Thái Nguyên, Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên đang lưu giữ lịch sử không chỉ của tỉnh với nhiều hiện vật, tư liệu phong phú. Nhưng nơi đây lại đang tồn tại điều bất cập là một địa điểm văn hóa như vậy lại gần như không có khách tham quan. Việc bảo vệ các hiện vật, tư liệu cũng đang gặp nhiều khó khăn…

Tài liệu, hiện vật cất kho

Thái Nguyên nằm ở trung tâm chiến khu Việt Bắc, là cái nôi của khảo cổ học người tiền sử, cái nôi của ngành luyện kim cả nước, có bề dày lịch sử, văn hóa… Những năm qua, đội ngũ cán bộ, viên chức Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên đã dày công sưu tầm được hơn 34 nghìn tài liệu, hiện vật về di vật của người tiền sử ở Thần Sa, các bộ sưu tập tiền cổ, báo chí trong thời kỳ kháng chiến, quá trình phát triển của địa phương... Trong đó có hàng nghìn tư liệu, hiện vật quý, có thể tổ chức trưng bày nhiều chuyên đề trong nhà và ngoài trời.

Nhưng hiện nay có một thực tế thật đáng buồn đang diễn ra là bình quân mỗi ngày bảo tàng không đón nổi... một khách tham quan. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng đáng buồn kéo dài trong nhiều năm nay. Thiết chế bảo tàng cần được thiết kế phù hợp với những không gian đủ rộng để trưng bày tài liệu, hiện vật theo chủ đề, bố trí âm thanh, ánh sáng để gây hiệu ứng nghe nhìn phù hợp cho người xem, nhưng Bảo tàng giờ lại đang tận dụng trụ sở cũ của Cục Thuế tỉnh, vị trí lại nằm ở phía sau thư viện tỉnh, không thu hút được du khách đến xem. Bảo tàng có bố trí một phòng nhỏ để trưng bày chuyên đề “Di sản văn hóa Thần Sa và Tiềm năng thiên nhiên Thái Nguyên”, nhưng thường xuyên khóa cửa, mỗi năm chỉ mở cửa vài lần khi có đoàn khách tập thể là học sinh, sinh viên đăng ký tham quan, học tập.

Giám đốc bảo tàng Bùi Huy Toàn cho biết: Ngoài tư liệu, hiện vật phong phú, nhiều năm qua, chúng tôi trong tình trạng thiếu đủ thứ, như vị trí không thuận lợi, không có bãi đỗ xe, không có phòng trưng bày, không có không gian trưng bày ngoài trời, thiếu kinh phí, cho nên hầu hết tài liệu, hiện vật đều được cất trong kho. Tài liệu, hiện vật quá nhiều, trong khi cơ sở vật chất cũ nát, không phù hợp, thiếu kinh phí nên việc bảo vệ nguyên vẹn, lâu dài đang là gánh nặng.

Có rất nhiều tư liệu, tài liệu quý là phim, ảnh, đồ mộc, trang phục cần phải được cất trữ trong kho lát gạch chống ẩm, nền trải thảm, có điều hòa, hút ẩm. Nhưng trên thực tế, việc tận dụng phòng làm việc cũ để cất trữ, không có các điều kiện bảo quản đúng quy cách như kể trên khiến nhiều hiện vật, tài liệu đã bị bị ẩm, mốc, hư hỏng.

Cần một cơ ngơi tương xứng

Với 33 cán bộ, viên chức, tư liệu, hiện vật phong phú, thực tế hiện nay là sự lãng phí không nhỏ cả về con người và di sản. Tỉnh lại đang có chủ trương di chuyển bảo tàng tỉnh vào Không gian Văn hóa trà Tân Cương để lấy mặt bằng bảo tàng cho việc khác. Biết thông tin này, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Trịnh Thị Cúc tâm sự, khi còn công tác và giờ đã nghỉ hưu, bản thân bà rất trăn trở với tình trạng của bảo tàng tỉnh. Thực chất đây chỉ là nơi cất giữ tài liệu, hiện vật một cách thô sơ nên rất khó bảo tồn được lâu dài thì nói gì đến việc trưng bày, giới thiệu phục vụ công chúng. Nếu bảo tàng phải chuyển đến vị trí mới, nhà cửa chật hẹp thì không biết các tài liệu, hiện vật, di vật khảo cổ sẽ được bảo quản, quản lý, phát huy như thế nào.

Thái Nguyên có dân số 1,2 triệu người, quy mô kinh tế và xã hội tăng nhanh, trong đó có khoảng 10 vạn học sinh, sinh viên. 2,5 triệu khách du lịch đến Thái Nguyên năm 2018 và lượng khách tăng trưởng bình quân mỗi năm 10%. Với một địa phương có bề dày truyền thống và là trung tâm văn hóa, kinh tế lớn ở vùng miền núi khu vực Đông Bắc như Thái Nguyên, rất cần có một bảo tàng tương xứng với ý nghĩa là một thiết chế văn hóa đủ tầm. Tới đây, nếu chuyển bảo tàng tỉnh vào Không gian Văn hóa trà Tân Cương ở xã Tân Cương, cách trung tâm TP Thái Nguyên hơn 10 km, vốn là nơi chỉ đủ trưng bày, lưu giữ, quảng bá văn hóa vật thể và phi vật thể của trà thì không biết bảo tàng sẽ bảo quản, lưu giữ hơn ba vạn tài liệu, hiện vật như thế nào, nói gì đến công tác trưng bày, giới thiệu. Khi đó, phải chăng bảo tàng tỉnh Thái Nguyên sẽ ngày càng “ngủ yên”.