Sửa đổi để điện ảnh phát triển hơn

VÕ MẠNH HẢO

Thứ tư, 28/08/2019 - 03:22 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, thành công cả về doanh thu lẫn nghệ thuật.

Những mặt được, hạn chế từ khi Luật Điện ảnh ra đời năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) vừa được đề cập. Cùng với đó là nhiều góp ý với mong muốn tháo gỡ những “điểm nghẽn” đang làm cản trở sự phát triển của điện ảnh nước nhà.

1. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa lấy ý kiến góp ý đề nghị xây dựng Luật Điện ảnh (sửa đổi) khu vực phía nam tại TP Hồ Chí Minh. Qua 12 năm thi hành, Luật Điện ảnh đã tạo nên hành lang pháp lý cho các đối tượng tham gia hoạt động điện ảnh, tạo cho lĩnh vực điện ảnh cơ chế và điều kiện phát triển. Tuy nhiên, trước sự vận động của đời sống xã hội cùng sự bùng nổ của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin, kỹ thuật số, Luật Điện ảnh đã bộc lộ nhiều điểm lỗi thời, lạc hậu không phù hợp với thực tế.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Quyền Cục trưởng Điện ảnh cho biết, chỉ riêng vấn đề khai thác, phổ biến phim trên môi trường internet, xem phim trên các thiết bị di động cá nhân là những nội dung mới chưa được đề cập đầy đủ trong Luật Điện ảnh. Đi kèm với đó là vấn đề vi phạm bản quyền, cạnh tranh không lành mạnh, hạn chế cạnh tranh… với nhiều diễn biến tiêu cực, phức tạp mà Luật chưa quy định, chưa có chế tài xử lý. Hơn nữa, sự thay đổi phương thức thương mại cùng nhiều cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia ký kết, các chính sách quản lý hiện nay đang hạn chế đáng kể việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực điện ảnh…

2. Chính vì thế, Luật Điện ảnh sửa đổi lần này cần có nhiều điều mới, phù hợp với sự phát triển của xã hội nói chung và ngành điện ảnh nói riêng. Trong tham luận gửi đến hội nghị, bà Ngô Phương Lan, nguyên Cục trưởng Điện ảnh, Chủ tịch Hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam cho rằng, các nhà làm luật cần tham khảo hoặc thậm chí “nhận thức lại” ở một số điểm, phải nắm bắt được những xu hướng phát triển của nền công nghiệp điện ảnh thế giới. Theo bà Dương Thị Cẩm Thúy, Chủ tịch Hội Điện ảnh TP Hồ Chí Minh, chương V về quảng bá, xúc tiến phát triển điện ảnh trong dự thảo đề cương Luật Điện ảnh sửa đổi là chương mới, có nội dung tốt nhằm góp phần phát triển công nghiệp điện ảnh, thu hút nhiều thành phần kinh tế, nhiều thành phần xã hội tham gia. Chương này cũng cần có phần, điều khoản về thị trường điện ảnh, sao cho điện ảnh có thể phát triển mạnh mẽ, đa dạng nhưng trong khuôn khổ quy hoạch, định hướng, không bị rối loạn. Mặt khác, một thí dụ là sự việc xảy ra đối với phim “Vợ ba” gần đây đòi hỏi Luật Điện ảnh cũng cần có quy định về độ tuổi diễn viên được phép đóng cảnh “nóng”. “Luật cấm phim bạo lực, phim khiêu dâm… nhưng độ tuổi của người đóng những cảnh phim nhạy cảm chưa được quy định. Rồi diễn viên đã đóng phim, vướng phải một tội gì đó thì phim có bị cấm không? Những điều đó cần phải được quy định trong Luật Điện ảnh sửa đổi sắp tới”, bà Thúy đề xuất.

Nhiều nhà làm điện ảnh cũng quan tâm đến nội dung sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước. Ông Lưu Trọng Hồng, nguyên Cục trưởng Điện ảnh đồng ý với đề xuất bỏ phương thức đấu thầu sản xuất phim sử dụng ngân sách nhà nước. Theo ông, phương thức đấu thầu đặt nặng về mục tiêu kinh tế, trong khi mục tiêu cơ bản của một bộ phim là chất lượng, đặc biệt là chất lượng nghệ thuật. “Trong đấu thầu, các chỉ tiêu kinh tế được nhận biết rõ ràng, trong khi các chỉ tiêu chất lượng rất khó thấy hoặc chỉ thấy gián tiếp chủ yếu qua chất lượng kịch bản. Nên nhiều đơn vị chỉ cần hạ thấp hoặc “làm đẹp” các chỉ tiêu kinh tế là rất dễ trúng thầu”, ông Hồng nhận xét. Trên thực tế, sau nhiều năm thực hiện Luật Điện ảnh, văn bản hướng dẫn việc đấu thầu sản xuất phim theo quy định của luật không thể xây dựng được nên chưa có phim Việt Nam nào được sản xuất bằng nguồn ngân sách nhà nước thông qua đấu thầu!

Đại diện Công ty TNHH CJ CGV Việt Nam Nguyễn Hoàng Hải đề xuất, Việt Nam cần xây dựng chính sách ưu đãi để khuyến khích đoàn làm phim nước ngoài thực hiện các dự án sản xuất phim tại Việt Nam. Từ thực tế bộ phim “Kong” cho thấy, hiệu quả to lớn của việc hình ảnh Việt Nam xuất hiện trong các bộ phim “bom tấn” của các nền điện ảnh hàng đầu thế giới, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam, thúc đẩy phát triển du lịch nước nhà. GS, TS Trần Luân Kim, nguyên Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam đánh giá, việc xây dựng Luật Điện ảnh sửa đổi trong thời điểm này là cần thiết và kịp thời. Ông lưu ý, xã hội hóa điện ảnh là hướng đi đúng nhưng Nhà nước phải là người “nhạc trưởng”, định hướng điện ảnh nước nhà. Bên cạnh nhập khẩu phim, Luật Điện ảnh cũng phải có những quy định khuyến khích, đẩy mạnh việc xuất khẩu phim Việt Nam ra nước ngoài trong thời gian tới. Điều này không chỉ “nâng tầm”, quảng bá điện ảnh Việt Nam mà qua đó góp phần gìn giữ, phát triển bản sắc văn hóa của dân tộc trong kỷ nguyên số hiện nay.