Cẩm nang “mềm” đi vào Hà Nội

HOÀNG HOA

Thứ tư, 09/10/2019 - 03:22 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Có thể ví von như vậy với cuốn “Nhìn từ Hồ Gươm”, NXB Thanh Niên 2019, tuyển chọn những bài ký, ghi chép, tạp văn trên ấn phẩm Hà Nội mới cuối tuần. Cẩm nang “cứng” có thể là những cuốn sách tư liệu về văn hóa, lịch sử Hà Nội, sổ tay du lịch. Còn ở đây, sự “mềm” thể hiện ngay ở chất văn, những cái nhìn giàu tình cảm, những chi tiết đa dạng, sinh động về muôn mặt Hà Nội mà các tác giả yêu Hà Nội đã bộc bạch lòng mình.

Cuốn sách bao quát rộng về dòng chảy văn hóa, đất đai, con người, đời sống Hà Nội. Và người đọc sẽ như trải qua một “khóa học” ngắn, đặc biệt, cuốn hút để thêm hiểu Hà Nội. Từ quá trình quy tụ người và nghề Hà Nội, cùng những tính cách được định hình, duy trì trong cái nhìn dí dỏm nhân hậu của nhà văn Tô Hoài. Đến nét văn hóa ứng xử ở Hà Nội từ những trang tổng hợp tư liệu và thí dụ độc đáo qua ngòi bút nhà văn, nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến. Rồi nét làng trong phố, nét quê và niềm tôn kính quê hương bản quán của người đô thị, cho đến những biến đổi trong quan hệ đông đảo người ở Hà Nội qua các thời kỳ từ sau 1954 đến nay. Hay có thể theo tác giả Nguyễn Cao Sơn ngắm Hồ Gươm từ các phía để thấy góc nào cũng đẹp, cũng yêu dù cho gắn bó với Hà Nội, với Hồ Gươm gần cả đời rồi. Hoặc ngẫm chút bùi ngùi qua bài viết của nhà báo Lê Đức Hải khi gặp gỡ những người Hà Nội đang sinh sống, hoài vọng cố hương ở phương nam, bằng giọng nói, lối sống và những tập quán lễ nghi gốc bắc được cố gắng giữ gìn. Rồi lang thang qua các quảng trường của Hà Nội để dâng lên cảm hứng cộng đồng hào sảng, hay lắng nghe những đêm trăng Hà Nội, đi tìm một gốc tích phở và những biến đổi thú vị của món phở, cách bán phở tại Hà Nội mấy chục năm qua. Rồi hoa loa kèn, rồi hương sấu, dáng cây bàng góc phố, tiếng rao vẳng dài trong phố đêm, một ngôi làng xa, một bóng núi sông rộng. Từ trong phố đi lên vòng quanh Hồ Tây, bước ra sắc vàng ngoại ô, lại ngược phía xứ Đoài không xa lắm, rồi bồi hồi những Tết phố, Tết làng, Tết ấu thơ… Không khí, sắc màu, dáng nét, thanh âm, dư vị, nỗi niềm… của Hà Nội đã hiện lên sinh động, mê đắm như thế bằng những tình yêu của mấy chục người viết nhiều thế hệ.

Có thể coi đó chính là một cuốn hướng dẫn tham quan, trải nghiệm Thăng Long - Hà Nội độc đáo. Và du khách, người đến nhập cư vào Hà Nội, cả chính người ở Hà Nội đã lâu năm, lâu đời nữa, có thể cầm nó trên tay. Để thâm nhập, thực tế, để sống theo những rung động của cửa nhà, của phố xá, cây lá, món ăn, di tích, nếp sống, sông núi, làng mạc… mà những bài viết đã gợi lên. Để rồi, sau hướng dẫn của người khác, người đọc có thể nhận ra một Hà Nội đáng yêu đáng mến với riêng mình.