Bất lực

ĐỨC TÙNG

Thứ năm, 11/07/2019 - 04:30 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của YASER AHMED

Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran leo thang đẩy hai bên đến sát “bờ vực chiến tranh”, các quốc gia Đức, Pháp, Anh vừa ra tuyên bố chung về vấn đề hạt nhân của Iran và kêu gọi Tehran đảo ngược các hoạt động làm giàu urani hiện nay.

Hôm 9-7, các nước châu Âu đã ra tuyên bố chung nói trên và cho rằng cần phải triệu tập khẩn cấp một cuộc họp của Ủy ban Hỗn hợp giám sát thỏa thuận hạt nhân có tên gọi Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), được ký kết năm 2015 giữa Iran và các cường quốc. Động thái trên diễn ra trong bối cảnh quan hệ Iran - Mỹ đã “nóng” lên gần đây sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi JCPOA tháng 5-2018 và gia tăng các biện pháp trừng phạt Iran. Tehran không ngừng chỉ trích Mỹ và gây sức ép buộc các cường quốc tham gia JCPOA sát cánh với Iran cứu vãn thỏa thuận hạt nhân này. Mới đây, Iran xác nhận cấp độ làm giàu urani đã trên mức 4,5%, vượt mức cho phép trong JCPOA, và điều này khiến các nước châu Âu quan ngại về một cuộc chiến Mỹ - Iran có thể nổ ra bất cứ lúc nào.

Giới phân tích nhận định rằng, thông qua các động thái cứng rắn gần đây, Tehran muốn gửi tới các nước thành viên Liên hiệp châu Âu (EU) tham gia JCPOA thông điệp rằng, tất cả các bên cần cùng nhau tuân thủ các cam kết và chống lại những biện pháp trừng phạt của Mỹ. Tuy nhiên, trên thực tế, dù quan ngại về vấn đề hạt nhân của Iran, các nước EU dường như bất lực trong việc giải quyết vấn đề này. Tiếng nói của EU xem ra “không có trọng lượng” đối với Mỹ và những hành động của EU cũng không giúp quốc gia Hồi giáo này bớt đơn độc trong cuộc đối đầu với Washington.

Nhằm đối phó các lệnh trừng phạt kinh tế mà Mỹ nhằm vào Iran, các nước Anh, Pháp và Đức đã thúc đẩy xây dựng Công cụ hỗ trợ trao đổi thương mại (INSTEX) với Iran. Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Nga S.Lavrov cho biết, Moscow nghi ngờ hiệu quả của công cụ này khi gần một năm qua, cơ chế này chưa thực hiện bất kỳ một giao dịch nào.

Thực tế nêu trên cho thấy, các nước châu Âu đang ngày càng bất lực trong giải quyết những bất đồng giữa Iran và Mỹ liên quan JCPOA và Tehran cũng đang ngày càng mất kiên nhẫn, mất niềm tin vào các đối tác EU. Trong bối cảnh nêu trên, vấn đề hạt nhân của Iran sẽ vẫn tiếp tục là một “thùng thuốc súng” đe dọa an ninh khu vực.