Thu hút dòng vốn FDI

QUỐC BÌNH

Thứ sáu, 27/03/2020 - 05:09 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Cần ưu tiên thu hút đầu tư FDI vào các lĩnh vực công nghệ cao. Ảnh: TRƯỜNG GIANG

Dịch Covid-19 đang nguy cơ ảnh hưởng tới đà tăng trưởng bốn năm liên tiếp của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam. Song theo nhiều chuyên gia, đây chính là thời điểm để chúng ta chuẩn bị thực hiện chiến lược thu hút FDI một cách hiệu quả hơn, cũng như tạo lập vững chắc mối liên kết giữa khối doanh nghiệp (DN) trong nước với khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế một cách bền vững.

Không nằm ngoài dự đoán, do ảnh hưởng của dịch Covid -19, vốn FDI vào Việt Nam đang bắt đầu xu hướng sụt giảm. Theo Tổng cục Thống kê, không chỉ vốn đăng ký, mà vốn giải ngân cũng đã giảm so cùng kỳ. Hai tháng đầu năm, vốn giải ngân chỉ đạt 2,45 tỷ USD, bằng 95% so cùng kỳ. Riêng giải ngân trong tháng 2-2020 giảm tốc khá mạnh, chỉ đạt 850 triệu USD. Đây là điều đã không xảy ra trong nhiều năm nay, vốn FDI giải ngân luôn có xu hướng tăng so cùng kỳ. Trong giai đoạn 2016-2020 vốn FDI thực hiện hai tháng các năm 2016-2020 lần lượt là: 1,5 tỷ USD; 1,6 tỷ USD; 2,4 tỷ USD; 2,6 tỷ USD; 2,5 tỷ USD.

Trong cả hai kịch bản thu hút FDI năm 2020 mà Tổng cục Thống kê xây dựng, con số đều thấp hơn so dự kiến. Nếu không có dịch Covid-19, dự kiến cả năm Việt Nam sẽ thu hút được 39,6 tỷ USD vốn FDI. Nếu dịch kết thúc ở quý I, con số dự kiến giảm xuống còn 38,6 tỷ USD. Nếu dịch kết thúc vào quý II, cả năm sẽ chỉ thu hút được 38,2 tỷ USD vốn FDI…

Không dừng ở Trung Quốc, dịch Covid-19 đang lan rộng và diễn biến phức tạp ở Hàn Quốc, Nhật Bản, EU, Mỹ... Điều này có thể khiến dòng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam tiếp tục giảm do đây đều là những đối tác chính của Việt Nam. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) nhận định, dịch Covid-19 sẽ khiến hoạt động đầu tư ngay lập tức bị tác động, làm giảm đầu tư của toàn nền kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn, nhất là đầu tư của khu vực FDI. Các NĐT mới sẽ do dự chưa đưa ra các quyết định đầu tư ở thời điểm này. Đối với các dự án (DA) đã đầu tư, các NĐT có khả năng sẽ hoãn lại việc tăng vốn đầu tư. Dù tổng thể vốn FDI sụt giảm, nhưng riêng nguồn vốn đăng ký mới lại tăng mạnh. Cụ thể, cả nước có 500 DA được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mới, với tổng vốn đăng ký cấp mới đạt 5 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi so cùng kỳ năm 2019 (vốn FDI đăng ký mới của hai tháng năm 2019 là 2,44 tỷ USD). Hoạt động thu hút FDI diễn ra khá nhộn nhịp tại một số địa phương, bất chấp những ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Khó khăn trong việc nhập khẩu (NK) nguyên liệu, linh kiện đầu vào sản xuất cho rất nhiều DA FDI từ Trung Quốc do tình trạng đóng cửa thông quan hàng hóa, đặc biệt là các nhóm hàng có kim ngạch NK lớn như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc thiết bị. Điều này lại làm ảnh hưởng tới tiến độ, công tác chuẩn bị cũng như triển khai các DA ở Việt Nam. Thực tế, không chỉ DN Việt Nam mà nhiều DN FDI cũng đang rơi vào tình trạng sản xuất cầm chừng hoặc dừng do thiếu nguyên phụ liệu, linh kiện chưa được thông quan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ sản xuất và các đơn hàng trong quý I. Mặt khác, trong bối cảnh hiện nay, một thế giới đầy bất định và nhiều rủi ro, cú sốc Covid-19 là cơ hội để Việt Nam nhìn lại để chuẩn bị thực hiện chiến lược đầu tư một cách hiệu quả hơn, giúp lựa chọn những đối tác phù hợp đem lại lợi ích cho nền kinh tế Việt Nam...

Theo Tổng cục trưởng Thống kê Nguyễn Bích Lâm, các đơn vị xúc tiến đầu tư cần chủ động làm việc với các NĐT nước ngoài đã có kế hoạch đầu tư tại Việt Nam để trao đổi, định hướng và thống nhất sơ bộ về thủ tục đầu tư, không để các NĐT đợi cho đến khi dịch bệnh được xử lý dứt điểm mới lại tiến hành thủ tục đầu tư. Về dài hạn, việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, sửa đổi chính sách, chiến lược thu hút FDI giai đoạn tới là cần thiết. Để thu hút FDI, ngoài việc phải hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, Việt Nam cần tạo lập môi trường đầu tư hấp dẫn, chủ động trong việc lựa chọn DA và NĐT. Tuy nhiên, Việt Nam cũng cần nghiêm khắc hơn trong lựa chọn NĐT, cũng như tạo lập vững chắc mối liên kết giữa khối DN trong nước với khối NĐT nước ngoài, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế một cách bền vững. Dự báo, trong trung hạn, thu hút FDI năm 2020 tại Việt Nam vẫn có thể tăng khoảng 5%, nhưng thấp hơn 2,2 điểm phần trăm so mức tăng năm 2019. Tuy nhiên, để duy trì được mức tăng này, cần có sự phối hợp đồng bộ của nhiều chính sách về luật pháp, cơ chế ưu đãi đầu tư. Trong đó, về pháp luật cần tiếp tục có những biện pháp bảo vệ quyền lợi NĐT. Việt Nam là một điểm đến rất đáng tin cậy cho các NĐT với sự ổn định chính trị và xã hội cũng như sự năng động của nền kinh tế.

TS Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT) cho biết, để đón dòng vốn FDI hiệu quả, Việt Nam cần tăng cường hoạt động xúc tiến đầu tư của các cơ quan ngoại giao như các sứ quán và đầu mối xúc tiến đầu tư của Bộ KH&ĐT tại các sứ quán đó thay vì xúc tiến đầu tư tại chỗ trong nước như hiện nay. Tập trung giải quyết nhanh hơn các thủ tục hành chính đối với các DA có quy mô lớn đang đàm phán, xin cấp phép đầu tư, cũng như hỗ trợ tích cực giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình giải ngân của các DA đã được cấp phép... Đây được coi là “cú huých”, là nền tảng quan trọng để tạo bước ngoặt lớn cho chiến lược thu hút dòng vốn FDI trong giai đoạn mới của Việt Nam.