Duy trì ổn định lãi suất cho vay

ĐẶNG HÀ MY

Thứ tư, 18/09/2019 - 04:29 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Lãi suất cho vay được các ngân hàng thương mại Nhà nước điều chỉnh giảm thêm 0,5% đối với các lĩnh vực ưu tiên. Ảnh: NG.NAM

Tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) chủ động, linh hoạt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô (KTVM), kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và ổn định mặt bằng lãi suất cho vay (LSCV) góp phần tạo lập môi trường kinh doanh (MTKD) ổn định, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) duy trì mặt bằng lãi suất huy động (LSHĐ) ổn định, hợp lý và phù hợp khả năng cân đối vốn, khả năng mở rộng tín dụng lành mạnh...

Cụ thể, NHNN đã ban hành Công văn số 6669/NHNN-CSTT về LSHĐ của các TCTD. Theo đó để bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần thực hiện mục tiêu ổn định KTVM và hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nghiêm túc thực hiện Chỉ thị số 01/CT-NHNN ngày 8-1-2019.

Thực tế, thời gian gần đây, một số NHTM điều chỉnh tăng LSHĐ. Thí dụ như, PvcomBank áp dụng lãi suất cao nhất là 8,5%/năm, SHB áp dụng lãi suất gửi tiết kiệm cao nhất lên mức 8,2%/năm; TPBank áp dụng LSHĐ cao nhất là 8,6%... Trước động thái này của các NH, nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại sẽ có tác động đến mặt bằng LSCV. Tuy nhiên, theo NHNN, động thái tăng LSHĐ chỉ là cục bộ, chủ yếu là các NHTM có quy mô nhỏ với mục đích giữ thị phần, khách hàng. Mặt khác, lãi suất tăng chủ yếu là ở các kỳ hạn dài, chưa kể các NH cũng luôn đưa kèm thêm điều kiện về số tiền gửi mới được hưởng mức lãi suất này. Chẳng hạn, để được hưởng mức lãi suất tương ứng 8,5%/năm và 8,6%/năm tại PVcomBank và TPBank thì khách hàng phải có số tiền gửi ít nhất là 500 tỷ đồng. Với điều kiện như vậy rất ít người đáp ứng được.

Theo nhiều chuyên gia NH, việc một số NHTM nhỏ tăng LSHĐ các kỳ hạn dài là để cơ cấu lại nguồn vốn nhằm đáp ứng quy định về tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn. Theo quy định của Thông tư (TT) số 19/2017/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của TT số 36/2014/TT-NHNN, bắt đầu từ ngày 1-1-2019, NH phải giảm tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 45% xuống 40%. Thậm chí, tỷ lệ này có thể giảm xuống thấp hơn trong thời gian tới khi mà NHNN đang xây dựng lộ trình giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn xuống còn 30%. Điều này buộc các NH phải đẩy mạnh huy động vốn dài hạn nhằm bảo đảm quy định theo yêu cầu của NHNN. Tuy nhiên, LSHĐ chỉ tăng ở các kỳ hạn dài và cũng chủ yếu được tăng bởi các NHTM nhỏ có thị phần không lớn. Trong khi các NH chiếm thị phần huy động vốn lớn trong nền kinh tế là các NHTM quốc doanh lại không tăng LSHĐ. Vì lẽ đó, động thái tăng LSHĐ của các NHTM nhỏ không có nhiều tác động đến mặt bằng LSHĐ chung. Về vấn đề này, có ý kiến cho rằng, sở dĩ một số NHTM đẩy mạnh huy động thông qua tăng lãi suất là nhằm huy động vốn trung, dài hạn để phục vụ nhu cầu kinh doanh thời gian tới, nhất là các tháng cuối năm nhu cầu vốn thường tăng cao hơn. Trên thực tế, mặt bằng LSHĐ của hệ thống NHTM vẫn khá ổn định.

Theo báo cáo tình hình hoạt động trong tuần cuối tháng 8-2019 của NHNN, LSHĐ tiền VND phổ biến ở mức 4,5 - 5,5%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ một tháng đến dưới sáu tháng; 5,5 - 6,8%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ sáu tháng đến dưới 12 tháng; kỳ hạn từ 12 tháng trở lên ở mức 6,6 - 7,5%/năm. Do mặt bằng LSHĐ ổn định nên mặt bằng LSCV cũng được dự báo sẽ ổn định trong thời gian tới. Dự báo này càng có cơ sở khi mà trong điều hành CSTT, NHNN luôn định hướng duy trì thanh khoản của hệ thống ở mức hợp lý để tạo điều kiện cho các TCTD tăng trưởng tín dụng và duy trì ổn định mặt bằng lãi suất.

Trên thực tế, đến nay LSCV vẫn duy trì ổn định trong bối cảnh LSHĐ đã tăng. Thậm chí, LSCV còn được các NHTM Nhà nước tiếp tục điều chỉnh giảm thêm 0,5% đối với các lĩnh vực ưu tiên. Hiện mặt bằng LSCV tiền VND phổ biến ở mức 6 - 9%/năm đối với ngắn hạn; 9 - 11%/năm đối với trung và dài hạn.

Theo đánh giá của chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, về cơ bản, LSCV trong thời gian tới vẫn giữ ổn định do chủ trương chung của Chính phủ. Chính phủ, NHNN định hướng các NH duy trì ổn định hoặc giảm LSCV đối với lĩnh vực ưu tiên, vay ngắn hạn với một số khách hàng cụ thể chứ không thực hiện đại trà. Nếu giảm đại trà thì NH không có đủ nguồn lực. Bởi NH cũng là DN, vì thế, nếu có giảm LSCV, NH chỉ giảm được đối với những DN thuộc các lĩnh vực ưu tiên.

Theo các NHTM, từ nay đến cuối năm, các NH sẽ duy trì ổn định mặt bằng lãi suất. Hiện các NHTM nhà nước lớn đã giảm tiếp LSCV đối với các lĩnh vực ưu tiên, nên NHTM nhỏ sẽ không dại gì tăng LSCV để mất khách hàng.

Về vấn đề này, Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú khẳng định, NHNN tiếp tục điều hành CSTT chủ động, linh hoạt nhằm ổn định KTVM, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và ổn định mặt bằng LSCV, góp phần tạo lập MTKD ổn định cho người dân, DN. NHNN đã yêu cầu các TCTD duy trì mặt bằng LSHĐ ổn định, hợp lý và phù hợp khả năng cân đối vốn, khả năng mở rộng tín dụng lành mạnh, chấp hành quy định về lãi suất tiền gửi, tăng cường kiểm soát tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro... Đến thời điểm này, NHNN có thể bảo đảm được các mục tiêu điều hành chính sách đặt ra từ đầu năm. Đặc biệt là duy trì ổn định mặt bằng lãi suất, không có chuyện tăng lãi suất từ nay đến cuối năm. Thậm chí, đối với các lĩnh vực ưu tiên, đối tượng chính sách có thể được giảm lãi suất.

Kể từ hôm nay, ngày 16-9, NHNN điều chỉnh giảm lãi suất điều hành như sau: lãi suất tái cấp vốn giảm từ 6,25% xuống 6%/năm, lãi suất tái chiết khấu giảm từ 4,25% xuống 4%/năm. Đây là lần giảm lãi suất điều hành đầu tiên của NHNN kể từ tháng 10-2017.