Nâng cao chất lượng môi trường pháp quy

QUỐC BÌNH

Chủ nhật, 07/07/2019 - 09:36 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tổng cục Hải quan đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp.

Phát triển doanh nghiệp (DN) là yếu tố sống còn đối với hiệu quả hoạt động, tạo công ăn việc làm và thịnh vượng trong mỗi nền kinh tế. Mức độ năng động của khu vực DN phụ thuộc chất lượng môi trường pháp quy. Nếu có các quy định thật sự có chất lượng, hiệu quả, thúc đẩy cạnh tranh công bằng thì chắc chắn sẽ góp phần đáng kể vào tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

Tại Diễn đàn đổi mới và phát triển DN, Viện trưởng Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh Võ Trí Thành bày tỏ lo ngại về thực hiện mục tiêu đạt một triệu DN vào năm 2020. Bởi thực tế, số lượng DN giải thể, ngừng hoạt động chiếm tỷ lệ cao, gần bằng số thành lập mới và phần lớn DN trong nước có quy mô nhỏ, năng lực sản xuất, cạnh tranh trong môi trường toàn cầu hạn chế.

Theo ông Võ Trí Thành, năm 2018 và đầu 2019, tỷ lệ DN tồn tại rất thấp. Trong khi đó, Luật DN nhỏ và vừa (DNNVV) có hiệu lực nhưng nhiều ưu đãi chưa đi vào thực tiễn. 5 năm gần đây, nói tới DN Việt Nam, mọi người đều cho rằng chúng ta có một lực lượng đông đảo DNNVV, hộ kinh doanh cá thể nhưng “sức khỏe” yếu, dẫn tới thị trường bị chi phối bởi DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Thực tế, chúng ta vẫn chưa tìm giải pháp đẩy mạnh phát triển DN tư nhân.

Theo Tổng cục Thống kê, 5 tháng đầu năm 2019, cả nước có gần 54.000 DN đăng ký thành lập mới với tổng vốn đăng ký 669.700 tỷ đồng, tăng 3,2% về số DN và tăng 29,6% về số vốn đăng ký so cùng kỳ năm 2018. Tuy nhiên, tổng số DN tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể và hoàn tất thủ tục giải thể cũng lên tới 44.825 DN.

Phân tích nguyên nhân, bà Lê Thị Xuân Huế, đại diện Cục Quản lý đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư - KH&ĐT) cho hay, DN rơi vào tình cảnh ngừng hoạt động là do phần lớn DN là DNNVV và năng lực cạnh tranh thấp; môi trường kinh doanh (MTKD), đầu tư vẫn còn yếu tố gây cản trở như điều kiện kinh doanh làm khó DN; tiếp cận nguồn lực đất đai, tín dụng chưa đạt yêu cầu; quy luật thị trường cạnh tranh và đào thải.

Riêng về Luật DNNVV, Phó Cục trưởng Phát triển DN (Bộ KH&ĐT) Nguyễn Hoa Cương thừa nhận, nhiều hỗ trợ chưa đi vào thực tiễn là do các bộ, ngành, địa phương chậm ban hành văn bản thi hành Luật. Sau gần hai năm Luật có hiệu lực, đến nay mới chỉ có 35 địa phương xây dựng đề án riêng hỗ trợ DNNVV. Vấn đề của DN Việt Nam là nguồn lực. Bên cạnh đó, liên kết DN hiện tại rất yếu. Hiện, chỉ có DN trong ngành hồ tiêu phát huy được lợi thế này, qua đó tác động tới thị trường giá cả hồ tiêu.

Đặc biệt, nói về khởi nghiệp sáng tạo, đại diện Bộ KH&ĐT cho rằng, startup rõ ràng là câu chuyện không có sự cân đối giữa số lượng và chất lượng. Hiện nay, cả nước có khoảng 700.000 DN đang hoạt động nhưng chỉ có 3.000 DN đổi mới sáng tạo, một con số rất khiêm tốn.

Với kinh nghiệm là đơn vị hỗ trợ các startup, bà Nguyễn Thy Nga, Giám đốc V - Startup Việt Nam cho rằng, MTKD rất quan trọng với startup. DN đăng ký giải thể, ngừng kinh doanh thời gian qua nhiều nhưng giải thể được ít, trong khi các startup muốn chấm dứt hoạt động để thành lập mô hình kinh doanh mới. Cùng với đó, DN không tìm được đơn vị hỗ trợ khi gặp phải khó khăn, vướng mắc về chính sách. Chưa kể, thời gian qua, các startup muốn nhận được luồng vốn từ quỹ đầu tư nước ngoài gặp rất nhiều khó khăn. Hầu hết DN đều phải đăng ký kinh doanh tại Singapore, Malaysia - những quốc gia có MTKD thuận lợi cho việc nhận đầu tư.

Theo PGS, TS Hồ Sỹ Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại DN, phải thừa nhận rằng phát triển kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết. Phần lớn các DN trong nước còn có quy mô nhỏ, năng lực sản xuất, cạnh tranh trong môi trường toàn cầu còn hạn chế. Trong khi đó, nền kinh tế số đang tạo ra những thách thức không nhỏ với các DN Việt Nam. Đầu tiên là thách thức về thị trường do nhiều DN nước ngoài đã có mặt trong các ngành nghề của nền kinh tế Việt Nam. Tầm ảnh hưởng, sức mạnh và việc ứng dụng công nghệ số hóa của DN đến từ nước ngoài như Facebook, Google, Microsoft… trong xã hội hiện nay rất lớn. Nếu không thể nắm bắt được và hòa mình vào xu thế thời đại này, DN Việt Nam có khả năng thua cuộc trên chính sân nhà.

Trong điều kiện hiện nay, ông Hồ Sỹ Hùng cho rằng, trước những cơ hội và thách thức do nền kinh tế số mang lại, các DN Việt Nam cần chủ động đầu tư cải tiến công nghệ, nghiên cứu, học hỏi và ứng dụng những mô hình, phương thức kinh doanh mới, quyết “khai tử” những yếu tố lạc hậu, không còn phù hợp, ứng dụng cách thức mới để phát triển nhanh hơn. Đồng thời, nghiên cứu một cách bài bản, nắm bắt nhu cầu của khách hàng để nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Khi đã có phương pháp chủ động tiếp cận nền kinh tế số, các DN với nhiều tiềm lực và lợi thế sẽ trở thành “đầu tàu” dẫn dắt công cuộc số hóa trong nền kinh tế quốc gia. Phát triển DN là yếu tố sống còn đối với hiệu quả hoạt động, tạo công ăn việc làm và thịnh vượng trong mỗi nền kinh tế. Mức độ năng động của khu vực DN phụ thuộc chất lượng môi trường pháp quy. Nếu có các quy định thật sự có chất lượng, hiệu quả, giúp DN tiết kiệm chi phí và tham gia thị trường một cách công bằng, góp phần cắt giảm chi phí giao dịch, bảo vệ nhà đầu tư, thúc đẩy cạnh tranh công bằng thì những quy định đó chắc chắn sẽ góp phần đáng kể vào tiềm năng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.