Chứng quyền có bảo đảm

DIỄM HƯƠNG

Thứ năm, 13/06/2019 - 06:38 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Lần đầu tiên trên thị trường chứng khoán (TTCK) xuất hiện một sản phẩm được phát hành bởi công ty chứng khoán (CTCK), đó là chứng quyền có bảo đảm (covered warrant-CW). Bên cạnh sự hồ hởi với sản phẩm mới, một số nhà đầu tư (NĐT) cũng tỏ ra hồ nghi và cho rằng đây là cuộc chơi không cân sức giữa NĐT và CTCK.

Một thí dụ được nhiều người nói đến nhất như sau: Cổ phiếu (CP) A có giá 20.000 đồng/CP, được CTCK X phát hành CW A có giá 2.000 đồng/CP trong thời hạn sáu tháng. Nếu kết thúc sáu tháng, tại thời điểm thực hiện quyền, giá của A dưới 22.000 đồng/CP thì người mua lỗ vì nếu thực hiện quyền thì phải bỏ ra ít nhất 22.000 đồng (20.000 đồng giá và 2.000 mua CW) để mua một CP giá dưới 22.000 đồng, sẽ không ai làm vậy mà bỏ quyền luôn. Trường hợp nếu giá tăng hơn 22.000 đồng/CP, thì NĐT mới bắt đầu có lãi ở phần chênh lệch giữa thị giá và 22.000 đồng/CP.

Chẳng hạn nếu giá là 22.500 đồng/CP thì NĐT bỏ ra 22.000 đồng để được mua CP giá 22.500 đồng/CP, tức là lãi 500 đồng/CP, nếu so giá vốn của CW là 2.000 đồng/CP thì coi như lãi đến 25%. Trong trường hợp này thoạt nhìn nhà cái đã “lỗ” 500 đồng cho mỗi CW. Nhưng thực tế có như vậy hay không?

Điều này có thể đúng trong trường hợp CTCK không “hedge rủi ro” (phòng ngừa) bằng việc mua vào CP A để tạo thành kho hàng, đến lúc giá CP lên, dẫn đến CW có lãi thì CTCK phải bỏ ra số tiền nhiều hơn. Nhưng trong trường hợp CTCK mua hàng từ ban đầu, thì dù giá CP có tăng bao nhiêu, CTCK cũng chả ngại vì đã có sẵn “hàng” để NĐT thực hiện quyền. Tuy nhiên, đây lại là bài toán của nguồn vốn, bởi mua nhiều hàng thì sẽ chôn nhiều vốn, chưa kể rủi ro tiếp theo có thể xảy đến ở đây. Nếu CTCK mua nhiều hàng để tạo ra “kho” nhưng giá CP lại quay xuống, CTCK lãi dược phần CW, nhưng vì phải mua CP với giá cao nên phần lãi CW này sẽ phải đem đi bù bắp cho phần lỗ của kho hàng. CTCK cũng có những mối lo riêng khi làm CW chứ không thể “ẵm trọn” từ phía NĐT. Đó là còn chưa nói đến khả năng chính CTCK cũng phải chịu rủi ro, chẳng hạn như khi xây kho hàng, phát hành CW, nhưng ít ai mua, CTCK sẽ phải chịu chi phí khá lớn. Ngoài ra, nếu xuất hiện một lực đẩy cho giá CP rớt xuống, thì chính CTCK cũng phải chịu lỗ.

Một điều tiếp theo cũng cần cân nhắc là giá của CW, nếu phát hành với giá cao, CTCK có thể bù đắp được rủi ro cho mình, nhưng đồng thời đẩy phần thiệt về NĐT, nghĩa là nếu lấy giá hiện tại cộng với giá CW sẽ cho ra điểm hòa vốn quá cao, NĐT sẽ khó lòng chọn mua CW. Nhưng trong trường hợp giá CW quá thấp, có thể trở nên hấp dẫn NĐT thì nguy cơ “thua” từ phía CTCK cũng rất lớn. Đó cũng là lý do mà cuộc chơi CW sẽ đòi hỏi những nghiệp vụ cao cấp, cùng quy trình quản trị rủi ro hiện đại, chặt chẽ.

Và chắc chắn, sau sự hồ hởi, NĐT cũng sẽ thận trọng hơn và CTCK sẽ phải tạo ra sản phẩm với mức giá, lợi ích phù hợp cho nhiều bên thay vì lệch cho một bên nào đó.