Thách thức từ rác thải biển

HỒNG LÝ

Chủ nhật, 09/06/2019 - 02:43 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Mỗi ngày, Việt Nam thải khoảng 38.500 tấn rác thải rắn ra biển và là một trong những quốc gia bị ô nhiễm rác thải hàng đầu thế giới... Đây là những thông tin được đưa ra tại Hội nghị triển khai Nghị quyết số 36-NQ/TW về chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa diễn ra tại tỉnh Bạc Liêu.

PGS, TS Nguyễn Chu Hồi, thành viên Ban Chỉ đạo Diễn đàn Đại dương toàn cầu (GOF), nguyên Phó Tổng Cục trưởng Biển & Hải đảo Việt Nam cho hay, một trong những thách thức trong triển khai chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam hiện nay là thực trạng ô nhiễm rác thải trên các vùng biển Việt Nam. Điều này đe dọa hệ sinh thái biển, nguồn lợi hải sản từ đó tác động đến sinh kế của hàng triệu ngư dân Việt Nam.

Theo ông Hồi, môi trường biển tiếp tục biến đổi theo chiều hướng xấu và tiếp tục bị “đầu độc” liên quan phát triển kinh tế - xã hội. Ngày càng có nhiều chất thải không qua xử lý từ các lưu vực sông và vùng ven biển đổ ra biển. Nhu cầu nhận chìm vật, chất ra biển ngày càng tăng, trong khi chúng ta chỉ dự kiến đổ trong vùng lãnh hải, gần bờ. “Trước đây, chúng ta không cho phép nhận chìm chất thải, nhưng hiện nay, do nhu cầu phát triển kinh tế biển, nhiều vị trí được cho phép nhận chìm đã gây tác động không tốt đến môi trường biển, ảnh hưởng xấu đến hệ sinh thái”, ông Hồi cho biết.

Các nhà khoa học chỉ ra rằng, do đặc điểm biển Việt Nam có dòng hải lưu thay đổi theo mùa, là khu vực có lưu lượng tàu bè tấp nập vào bậc nhất thế giới, vì vậy vùng biển Việt Nam thường xuyên bị ô nhiễm rác thải. Không những vậy, hơn 100 vụ tràn dầu do tai nạn tàu đã xảy ra trong 10 năm gần đây đều theo gió mùa, dòng hải lưu di chuyển về phía bờ biển Việt Nam. Ngoài ra, ở vùng biển Việt Nam có khoảng 340 giếng khoan thăm dò và khai thác dầu khí, bên cạnh thải nước lẫn dầu với khối lượng lớn, hoạt động này còn phát sinh khoảng 5.600 tấn chất thải rắn, trong đó có 20-30% là chất thải rắn nguy hại còn chưa có bãi chứa và nơi xử lý. Một số khu biển ven bờ và cửa sông bị ô nhiễm dầu, chất hữu cơ liên quan chất thải sinh hoạt, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa. Đây chính là sức ép lớn lên môi trường, hệ sinh thái và tài nguyên biển.

Thống kê cho thấy, hiện lượng chất thải rắn, chất thải sinh hoạt phát sinh của 28 tỉnh ven biển nước ta vào khoảng 14,03 triệu tấn/năm (khoảng 38.500 tấn/ngày). Bên cạnh đó, là lượng chất thải rắn tại các tỉnh kinh tế trọng điểm ven biển đang có xu hướng tăng dần, đặc biệt là các chất thải nguy hại ngành công nghiệp nhẹ, hóa chất, luyện kim.

Mức độ ô nhiễm trên đã ảnh hưởng hệ sinh thái biển, từ đó tác động sinh kế của người dân vùng biển. Cụ thể, diện tích rừng ngập mặn mất khoảng 15.000 ha/năm, khoảng 80% rạn san hô trong vùng biển Việt Nam nằm trong tình trạng rủi ro, trong đó 50% ở mức cao. Năng suất tôm nuôi quảng canh trong rừng ngập mặn bị giảm sút, đến nay chỉ còn 80 kg/ha/vụ, một ha rừng ngập mặn trước đây có thể khai thác được khoảng 800 kg thủy sản, nhưng hiện nay chỉ thu được 1/20 so trước đây.

Các nhà khoa học tính toán khi đã ra biển thì rác thải nhựa có thể cần tới hơn 400 năm để phân hủy. Theo kịch bản xấu nhất mà Tổ chức bảo tồn Ocean Conservancy và Công ty tư vấn McKinsey dự báo, tới năm 2025, trên các đại dương khắp thế giới cứ có ba tấn cá thì sẽ có một tấn rác thải nhựa.