Ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi lan rộng

Thứ Tư, 13/03/2019, 14:08:47

NDĐT - Dịch tả lợn châu Phi đang diễn biến phức tạp ở nhiều tỉnh, thành phố trong nước. Tại nhiều địa phương trên cả nước, các cấp, các ngành chức năng đang triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp để ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập địa bàn hoặc lây lan rộng.

Ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi lan rộng

Cán bộ Trạm Kiểm dịch động vật Vĩnh Tuy phun thuốc tiêu độc, khử trùng các phương tiện vận chuyển lợn vào tỉnh Hà Giang. (Ảnh: KHÁNH TOÀN - ĐÌNH ANH)

Tỉnh Hà Giang hiện chưa ghi nhận dịch bệnh nhưng nguy cơ lây nhiễm là rất cao bởi đây là địa bàn rộng, có đường biên giới dài với Trung Quốc, tiếp giáp nhiều tỉnh trong nước. Tại Trạm Kiểm dịch động vật Vĩnh Tuy, huyện Bắc Quang, trung bình mỗi ngày có gần chục phương tiện theo Quốc lộ 2 vận chuyển gia súc, gia cầm từ các tỉnh lân cận vào địa bàn Hà Giang. Những phương tiện này được cán bộ của trạm kiểm tra và thực hiện tiêu độc, khử trùng nghiêm ngặt.

Cán bộ Trạm Kiểm dịch động vật Vĩnh Tuy, Hà Thành Dũng cho biết: “Mặc dù cả trạm chỉ có ba cán bộ, nhưng chúng tôi luôn cắt cử người trực 24/24 giờ, tất cả các phương tiện vận chuyển gia súc qua trạm đều được kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ về giấy tờ thú y, nguồn gốc xuất xứ và được phun thuốc tiêu độc, khử trùng”.

Trước diễn biến phức tạp của bệnh dịch, một hai ngày tới, trạm sẽ phối hợp Trạm Cảnh sát giao thông Vĩnh Tuy chốt chặn, kiểm tra và phun thuốc tiêu độc, khử trùng với tất cả các phương tiện tham gia giao thông đi vào địa bàn tỉnh Hà Giang. Bên cạnh đó, trạm còn tổ chức tuyên truyền, vận động người dân, các thương lái thực hiện nghiêm quy trình kiểm dịch động vật, đồng thời thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.

Anh Lý Thành Tâm, thương lái chuyên vận chuyển lợn từ tỉnh Tuyên Quang lên Hà Giang nói: “Trung bình mỗi tháng, tôi có khoảng chục chuyến xe chở lợn lên Hà Giang. Trong thời điểm dịch tả lợn châu Phi lây lan ở nhiều tỉnh, tôi phải lựa chọn mua lợn ở những vùng chưa có dịch, các cơ sở chăn nuôi phải có đủ giấy tờ kiểm dịch của cơ quan thú y cấp. Khi đến các trạm kiểm dịch thực hiện nghiêm các quy định kiểm dịch, phun thuốc tiêu độc, khử trùng”.

Tỉnh Hà Giang có khoảng 600 nghìn con lợn, lại có đường biên giới dài với Trung Quốc và tiếp giáp nhiều tỉnh trong nước. Do đó nguy cơ lây lan dịch tả lợn châu Phi là rất cao.

Phó Chi cục Thú y tỉnh Hà Giang, Nguyễn Thị Oanh cho biết: “Việc phòng, chống dịch tả lợn châu Phi được tỉnh triển khai từ tháng 8-2018, khi Trung Quốc công bố các ổ dịch tả lợn châu Phi. Tỉnh triển khai lực lượng kiểm soát, kiểm dịch chặt chẽ các đường mòn, lối mở trên tuyến biên giới, ngăn chặn tình trạng buôn bán gia súc qua biên giới, vận động nhân dân không tiếp tay cho các hoạt động mua bán gia súc qua biên giới, do đó tỉnh đã không để dịch bệnh lây lan vào địa bàn”.

Trước tình hình dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp ở các tỉnh, thành phố trong nước, ngành chức năng tỉnh Hà Giang tiếp tục triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch ở cả trên tuyến biên giới và nội địa.

Tại các huyện, thành phố đã thành lập các tổ kiểm dịch tạm thời trên các tuyến đường liên tỉnh, kiểm tra, phun thuốc tiêu độc, khử trùng đối với các phương tiện vận chuyển gia súc vào địa bàn. Chi cục Thú y tỉnh Hà Giang cấp bảy tấn hóa chất để tiến hành tiêu độc, khử trùng ở các chốt kiểm dịch, các chợ gia súc và cơ sở giết mổ.

Bên cạnh đó, các xã, thị trấn cử cán bộ xuống thôn, tổ dân phố tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về tác hại của dịch bệnh, vận động nhân dân thực hiện 5 không khi phát hiện có dịch (không dấu dịch; không buôn bán vận chuyển; không giết mổ; không vứt xác lợn chết, bị dịch; không sử dụng thức ăn dư thừa chưa quả xử lý nhiệt để làm thức ăn cho lợn).

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Giang đã thành lập đoàn kiểm tra về các địa phương để kiểm tra công tác phòng, chống dịch. Đồng thời, thành lập ba đội ứng phó nhanh, chủ động xử lý khi dịch bệnh xâm nhập địa bàn.

* Ngay sau khi phát hiện một ổ dịch tả lợn châu Phi ở xã Thuần Mang, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Cạn đã tích cực triển khai các biện pháp nhằm ngăn chặn dịch lan rộng trên địa bàn.

Chúng tôi theo đoàn liên ngành của tỉnh đến thôn Thôm Tà, xã Thuần Mang, huyện Ngân Sơn vào sáng 13-3. Thôn nằm cách khá xa quốc lộ 3 từ Hà Nội đi Cao Bằng là tuyến đường thường xuyên có các xe ô-tô chở lợn lưu thông. Khu vực xóm hộ ông Hoàng Văn Đức, hộ có lợn bị nhiễm dịch tả lợn châu Phi cũng nằm tương đối cách biệt so với hai xóm còn lại trong thôn. Ông Đức cho biết, gia đình nuôi hai con lợn, đến ngày 9-3, một con phát bệnh. Thấy lợn ốm, lại nghe thông tin có dịch tả lợn châu Phi nên ông chủ động báo cho thú y viên và huyện. Cơ quan chức năng đã tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm, tiêu hủy con lợn bệnh. Đến chiều 12-3, chính thức có kết quả xác nhận mẫu bệnh phẩm dương tính với vi-rút dịch tả lợn châu Phi.

Lực lượng chức năng tiêu hủy lợn trong ổ dịch phát hiện ở Ngân Sơn, Bắc Cạn. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Trong buổi sáng, lực lượng chức năng đã đào hố, tiêu hủy 20 con lợn của tám hộ dân sống lân cận gia đình ông Đức, rắc vôi bột, lấp hố. UBND huyện Ngân Sơn công bố dịch tả lợn châu Phi trên toàn huyện, đồng thời chỉ đạo lập hai chốt kiểm dịch tại thôn, cấm toàn bộ việc mua bán, vận chuyển gia súc ra vào vùng có dịch. Đồng thời, tiếp tục tìm nguyên nhân dẫn đến lây lan bệnh tới thôn Thôm Tà để đưa ra khuyến cáo cụ thể cho các thôn, bản vùng cao, nằm tương đối biệt lập so với trung tâm các xã.

Hiện tại, nguy cơ lan rộng dịch tả lợn châu Phi ở Bắc Cạn đang rất lớn. Có tới bốn trên tổng số tám huyện, thành phố có quốc lộ 3 đi qua. Khu vực phát hiện ổ dịch vừa qua nằm giáp với huyện Bạch Thông, Na Rì nên cũng rất khó biết được mức độ phát tán vi-rút này ra sao. Chị Đinh Thị Hằng, thôn Nà Lốc, xã Nguyên Phúc (huyện Bạch Thông) đang nuôi 40 lợn thịt chuẩn bị đến tuổi xuất bán. Nghe thông tin về dịch tả lợn châu Phi, từ ngày 13-3, chị hạn chế người ra, vào chuồng, định kỳ ba ngày phun khử trùng tiêu độc tại chuồng trại và khu vực chung quanh.

Huyện Bạch Thông có hơn 21 nghìn con lợn, chăn nuôi chủ yếu theo hình thức nhỏ lẻ, không tập trung. Từ cuối tháng 1, huyện đã ban hành kế hoạch ứng phó khẩn cấp với dịch tả lợn châu Phi. Tuy nhiên, ngay sau khi nhận được thông tin có ổ dịch phát hiện tại khu vực giáp ranh, chiều 12-3, huyện đã họp gấp bàn giải pháp cấp bách để đối phó. Theo đó, đẩy mạnh thông tin tuyên truyền bằng hình thức lưu động nhằm thông báo đến người dân về dịch bệnh; chỉ đạo, khuyến khích người chăn nuôi áp dụng triệt để “năm không”, gồm: không giấu dịch, không mua bán, vận chuyển lợn dịch, không giết mổ tiêu thụ lợn dịch, không vứt bừa bãi lợn dịch ra ngoài môi trường, không cho lợn ăn thức ăn dư thừa. Từ ngày 13-3, huyện tập trung phun khử trùng tiêu độc tại các chuồng trại, khu vực chăn nuôi, các chợ, điểm buôn bán giết mổ; thành lập đoàn kiểm tra liên ngành đôn đốc tổ chức phòng chống dịch tại các xã, thị trấn, nơi có tuyến quốc lộ đi qua, khu vực có tổng đàn lợn số lượng lớn nhằm phát hiện, xử lý kịp thời.

Nhờ công tác khuyến cáo khá tốt nên toàn tỉnh Bắc Cạn, phần lớn các hộ chăn nuôi đều có ý thức tự bảo vệ đàn lợn của mình. Tại TP Bắc Cạn, trang trại chăn nuôi lợn nái và lợn thịt siêu nạc theo quy trình khép kín của Công ty TNHH Nam Huế có 300 nái mẹ, gần 200 lợn thịt sắp xuất chuồng. Những ngày này mọi hoạt động trao đổi thông qua camera, điện thoại, nhu yếu phẩm vào trại phải được kiểm tra nghiêm ngặt, phun khử trùng người và các phương tiện khi ra, vào. Công ty đã cử cán bộ kỹ thuật đến từng địa chỉ liên kết chăn nuôi, hướng dẫn tuyên truyền các hộ rắc vôi, phun khử trùng quanh khu vực chuồng trại, thực hiện cấm trại, tuyên thủ nghiêm ngặt quy trình phòng dịch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Cạn Đỗ Thị Minh Hoa cho biết, khi đã phát sinh ổ dịch, tỉnh chỉ đạo các địa phương tuyên truyền để người dân phối hợp, phát hiện dịch phát sinh nếu có; xem xét, theo thẩm quyền mỗi huyện, thành phố tự lập thêm các chốt để phun tiêu độc, khử trùng; thành lập tổ phản ứng nhanh, ứng trực thường xuyên, sẵn sàng xử lý những ổ dịch phát sinh mới. Trước mắt, tỉnh đã cấp 100 lít hóa chất cho huyện Ngân Sơn để phun xử lý trên địa bàn, đồng thời xem xét, tính toán sớm hỗ trợ cho các địa phương 2.000 lít hóa chất để phun tiêu độc khử trùng hai đợt trong tháng 3 và 4.

* Hiện nay tại Vĩnh Phúc, chưa ghi nhận dịch bệnh tả lợn châu Phi (DTLCP) trên địa bàn, nhưng nguy cơ lây nhiễm cao bởi là địa phương giáp ranh với Hà Nội và Thái Nguyên đã công bố dịch. Vì vậy, các cơ quan chức năng và người chăn nuôi ở Vĩnh Phúc đang đẩy mạnh các biện pháp phòng chống, ngăn chặn dịch xâm nhập.

Người dân tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện biện pháp “cho ăn chín, uống sôi” trong nuôi dưỡng lợn, nhằm ngăn chặn mọi nguồn cơn gây dịch bệnh. (Ảnh: ĐỨC TÙNG)

Trao đổi với chúng tôi, ông Tạ Văn Lộc, tại xứ Đồng Mèn, xã Nguyệt Đức, huyện Yên Lạc (Vĩnh Phúc) cho biết chuồng trại của ông có hơn 15 lợn nái, 100 lợn thịt. Ngay từ tháng 12-2018, khi có thông tin DTLCP đang có nguy cơ bùng phát, gia đình ông đã thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng chống như: tăng tần suất tiêu độc khử trùng, vệ sinh chuồng trại, cho ăn những thức ăn của các thương hiệu uy tín. Ngoài phun xịt tiêu độc khử trùng, ông còn rải vôi quanh trang trại, trước cổng để ngăn chặn dịch bệnh, thường xuyên kiểm tra sức khỏe con lợn để có chế độ dinh dưỡng hợp lý và phòng trừ bệnh kịp thời.

Thực hiện quy trình phòng bệnh, với phương châm “Nội bất xuất, ngoại bất nhập”, hiện, chuồng trại của anh Đỗ Quang Nguyên, xã Liên Châu (huyện Yên Lạc) được gia đình thực hiện vệ sinh, khử trùng tiêu độc nhằm ngăn chặn dịch bệnh xâm nhiễm vào chuồng trại. Thay thế một số nguyên liệu bột thịt, bột xương của lợn bằng các nguyên liệu phù hợp như bột đậu tương, bột cá để sản xuất thức ăn tự trộn trong thời điểm này.

Ông Nguyễn Văn Lợi, Trạm trưởng Trạm Thú y huyện Yên Lạc (Vĩnh Phúc) cho biết, trạm cùng người dân trên địa bàn luôn theo dõi sát diễn biến của dịch tả lợn châu Phi. Bám sát chỉ đạo của huyện, tỉnh về triển khai các giải pháp đồng bộ ngăn chặn bệnh DTLCP xâm nhập vào địa bàn, trạm tăng cường thông tin, tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh của xã để người dân nắm rõ tính chất, mức độ nguy hiểm của dịch bệnh cũng như dấu hiệu nhận biết bệnh để nâng cao trách nhiệm phòng, chống.

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Vĩnh Phúc, số lượng đàn lợn của Vĩnh Phúc hiện đứng tốp đầu của miền bắc, với hơn 645 nghìn con; trên địa bàn tỉnh có đường cao tốc Hà Nội-Lào Cai, ba tuyến quốc lộ đi qua, giáp ranh với hai địa phương đã công bố dịch là Hà Nội và Thái Nguyên; số người hằng ngày di chuyển rất lớn, do đó nguy cơ dịch lây lan, phát tán trên địa bàn tỉnh rất cao.

Hiện, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Vĩnh Phúc đã thành lập ba chốt Trạm kiểm dịch tạm thời tại ba địa điểm là xã Đạo Đức (huyện Bình Xuyên), xã Tam Phúc (huyện Vĩnh Tường), phường Phúc Thắng (TP Phúc Yên). Đây là các địa bàn giáp ranh và có tuyến đường Quốc lộ nối thủ đô Hà Nội với các tỉnh phía bắc qua tỉnh Vĩnh Phúc, và sẽ lập thêm bốn trạm tại khu vực giáp ranh các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang và Thái Nguyên ngay trong ngày 15-3.

Cùng với đó, hai đội ứng phó nhanh để thực hiện các biện pháp ngăn chặn, phòng chống bệnh cũng được thành lập; triển khai diễn tập ứng phó với các tình huống phát hiện bệnh DTLCP tại địa phương; phối hợp các lực lượng chức năng và địa phương kiểm tra, giám sát chặt chẽ các địa điểm buôn bán, giết mổ, trung chuyển lợn; thực hiện nghiêm công tác kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật theo quy định.

Tính đến hết ngày 12-3, đã có 56 con lợn bị ốm, chín con lợn đã chết của 11 hộ dân trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc được xét nghiệm, kiểm tra giám sát dịch bệnh và đều cho kết quả âm tính.

Ngoài những biện pháp ngăn ngừa được phổ biến, theo ông Lê Văn Công, Chi cục trưởng Chi cục Thú Y tỉnh Vĩnh Phúc cho biết: Để ngăn chặn các nguồn khả năng gây bệnh, tỉnh Vĩnh Phúc còn hướng dẫn biện pháp kỹ thuật sử dụng thức ăn, nước uống trong phòng chống bệnh bằng cách cho ăn chín, uống sôi tất cả trong nuôi dưỡng lợn. Ngâm thức ăn trong nước đun sôi, thời gian từ 30-40 phút hoặc xử lý nhiệt bằng cách rang, ủ nóng thức ăn từ 70-80 độ C trong 20-30 phút. Tuy sẽ làm giảm hàm lượng dinh dưỡng, con lợn có thể sẽ tăng cân chậm hơn, nhưng mọi nguồn cơn gây dịch bệnh sẽ được giảm đáng kể.

* Chiều 13-3, Chủ tịch UBND thị xã Quảng Yên (tỉnh Quảng Ninh) Trần Đức Thắng cho biết, đàn lợn 43 con của gia đình ông Vũ Ngọc Hoàn, thôn 11, xã Sông Khoai (thị xã Quảng Yên) bị cơ quan thú ý xác định dương tính với bệnh tả lợn châu Phi và buộc phải mang đi tiêu hủy hết.

Lực lượng chức năng tiêu hủy lợn trong ổ dịch phát hiện ở Quảng Yên. (Ảnh: QUANG THỌ)

Trước đó, vào chiều ngày 12-3, ngay sau khi phát hiện đàn lợn có biểu hiện bỏ ăn, một số con bị chết gia đình ông đã báo cán bộ thú y tới khám và lấy mẫu xét nghiệm.

Đến trưa ngày 13-3, kết quả xét nghiệm cho thấy có 2/4 mẫu dương tính với virus dịch tả lợn Châu Phi. Hiện tại, toàn bộ 43 con lợn trong chuồng của gia đình ông Hoàn đã được cơ quan thú y xử lý tiêu hủy theo đúng quy định.

Thị xã Quảng Yên đang khẩn trương phối hợp với cơ quan chức năng khoanh vùng, bao vây, kiểm soát dịch bệnh, tránh để dịch lây lan sang vùng lân cận. Trước đó, thị xã đã cấp miễn phí 30 tấn vôi bột cho các hộ chăn nuôi trên địa bàn để phòng chống Dịch tả lợn Châu Phi.

Như vậy đến thời điểm này trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã xuất hiện bốn ổ dịch tả lợn châu Phi tại ba địa phương gồm: Đông Triều, Hải Hà và Quảng Yên.

* Chiều 13-3, trước những thông tin sai lệch về dịch tả lợn châu Phi tại Cà Mau lan truyền trên Facebook, Chi cục trưởng Chi cục Thú y Cà Mau Nguyễn Thành Huy khẳng định: “Qua kiểm tra và nắm tình hình, đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn tỉnh Cà Mau chưa xảy ra bệnh dịch tả lợn châu Phi”.

Chi cục vừa có công văn đề nghị Công an tỉnh Cà Mau và Sở Thông tin - Truyền thông (TT-TT) vào cuộc điều ra, xử lý những tài khoản Facebook đăng thông tin sai sự thật, ông Huy cho biết thêm.

Chiều cùng ngày, ông Nguyễn Văn Đen, Phó Giám đốc Sở TT-TT Cà Mau cho biết, đã tiếp nhận thông tin từ Chi cục Thú y và đang tiến hành xử lý nhanh vụ việc, đảm bảo lợi ích cho người nuôi lợn tại địa phương.

Những ngày qua, mạng xã hội Facebook “xôn xao” bởi nhiều tin đồn thất thiệt nhằm câu like để bán hàng, trong đó có tin đồn về dịch tả lợn châu Phi. Sau khi vào cuộc, nhiều tài khoản đã bị cơ quan chức năng xử phạt hành chính.

Từ thực tế nêu trên, Chi cục Thú y Cà Mau đề nghị cơ quan chức năng vào cuộc xử lý nghiêm hành vi đưa thông tin sai sự thật, nhằm kịp thời thông tin rõ đến người dân, tránh gây tổn thất và phương hại cho người chăn nuôi địa phương.

Chi cục Thú y Cà Mau cũng khuyến cáo người dân: Cần tăng cường các biện pháp phòng tránh dịch tả lợn châu Phi theo hướng dẫn của đơn vị này đã gửi tới từng hộ gia đình; Phải tuyệt đối thực hiện tốt biện pháp năm không (không giấu; không mua bán; không tiêu thụ; không vứt lợn bệnh ra môi trường và không sử dụng thức ăn chưa qua xử lý).

* Chiều 13-3, Giám đốc Chi cục Thú y Vùng III Dương Tất Thắng cho biết: Nghệ An vừa xuất hiện ổ dịch tả lợn châu Phi đầu tiên ở một gia đình tại xã Quỳnh Mỹ (Quỳnh Lưu), với hai con lợn mẹ và bốn con lợn con mắc bệnh.

Lập chốt, rắc vôi bột vào xóm 7, xã Quỳnh Mỹ. (Ảnh: THÀNH CHÂU)

Theo đó, ngày 12-3, tại gia đình ông Hoàng Văn Lan, ở xóm 7, xã Quỳnh Mỹ có hai con lợn nái và bốn con lợn con bị chết, với triệu chứng nghi dịch tả châu Phi. Ngay sau khi nhận được thông tin từ gia đình, ngành thú ý cùng với địa phương đã lấy mẫu vật phẩm để xét nghiệm; đồng thời tổ chức tiêu hủy ngay số lợn nói trên.

Huyện Quỳnh Lưu cùng ngành Thú y đã chỉ đạo chính quyền xã Quỳnh Mỹ triển khai quyết liệt các giải pháp bao vậy, dập dịch tại xóm 7 và các vùng lân cận như tổ chức phun hóa chất tẩy độc, khử trùng; rắc vôi bột ở các hộ chăn nuôi lợn; lập các chốt chặn tại địa bàn ngăn việc mua bán, vận chuyển lợn và sản phẩm từ lợn, chăn nuôi lợn ra vào địa bàn; tổ chức phun hóa chất khử trùng tất cả người và phương tiện ra vào địa bàn xã…

Sáng 13-3, sau khi cơ quan Thú y Vùng III xác định mẫu vật phẩm dương tính với dịch tả lợn châu Phi, gia đình ông Lan đã tiến hành tiêu hủy số lợn con còn lại, dù chúng đang còn bình thường.

Chiều 13-3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Đinh Viết Hồng cùng lãnh đạo Chi cục Thú y Vùng III và các ngành chức năng đã họp để chỉ đạo huyện Quỳnh Lưu và xã Quỳnh Mỹ triển khai giải pháp cụ thể nhằm bao vây, dập ổ dịch ở xóm 7 trên cùng các giải pháp để dịch không lây lan ra diện rộng.

KHÁNH TOÀN - ĐÌNH ANH; TUẤN SƠN; ĐỨC TÙNG; QUANG THỌ; HỮU TÙNG, THÀNH CHÂU - ĐÌNH PHƯỢNG