Đổi mới phương thức quản lý môi trường

Chủ Nhật, 13/01/2019, 02:44:43

Nhằm ngăn chặn các sự cố về môi trường, thời gian qua, ngành tài nguyên và môi trường (TN và MT) đã chuyển đổi từ bị động giải quyết sang chủ động kiểm soát nguy cơ sự cố môi trường.

Trong đó, toàn ngành tập trung triển khai các giải pháp như: Bổ sung, hoàn thiện các cơ chế, chính sách; đầu tư và làm chủ công nghệ giám sát, phòng ngừa ô nhiễm, nhất là tại các dự án lớn có nguy cơ cao, bước đầu đã thu được một số kết quả tích cực.

Theo TS Nguyễn Văn Tài, Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường): Sau sự cố môi trường biển tại bốn tỉnh miền trung, liên quan đến Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS), việc chuyển đổi từ bị động giải quyết sang chủ động kiểm soát đã được ngành TN và MT từng bước triển khai. Bộ TN và MT đã kịp thời tiến hành bổ sung, sửa đổi một số quy định chi tiết thi hành Luật Bảo vệ môi trường (BVMT); từng bước chuyển đổi các cuộc thanh tra, kiểm tra từ hình thức tiền kiểm, sang hậu kiểm; đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với các dự án ứng dụng công nghệ cao, thân thiện môi trường. Bộ cũng xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất thải công nghiệp như: QCVN về khí thải công nghiệp nhiệt điện; QCVN về khí thải công nghiệp sản xuất phân bón hóa học. Đáng chú ý, ngành TN và MT tiếp tục duy trì, vận hành tốt hệ thống thông tin của mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia; xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về môi trường làng nghề trong cả nước để kịp thời theo dõi, tổng hợp các thông tin có liên quan trong quản lý chất thải nguy hại từ Trung ương đến các địa phương, nhất là kết quả thanh tra, kiểm tra về ô nhiễm môi trường để người dân được biết.

Sau thời gian thực hiện phương thức quản lý nêu trên, đến nay nhiều dự án, công ty lớn như: FHS, Lee&Man tại Hậu Giang; Alumin Nhân Cơ, TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (tỉnh Thanh Hóa); cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn; cổ phần thép Hòa Phát - Dung Quất và một số nhà máy nhiệt điện đã được kiểm soát chặt chẽ về BVMT. Đáng chú ý, hiện nay có 228 trong tổng số 283 khu công nghiệp (KCN) trên cả nước đang hoạt động đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung (chiếm 80,6%). Các hệ thống xử lý nước thải tập trung của các KCN xử lý được khoảng 71% lượng nước thải phát sinh. Có 121 KCN đầu tư lắp đặt thiết bị quan trắc nước thải tự động, liên tục trong ngày (đạt tỷ lệ hơn 42%). Bên cạnh đó, các địa phương đã chú trọng hơn trong việc lựa chọn, thu hút các dự án có công nghệ cao; dự án có tỷ lệ đầu tư về môi trường lớn để từng bước tiệm cận hài hòa giữa phát triển kinh tế với BVMT, cải thiện chất lượng tăng trưởng. Ngoài ra, các biện pháp giám sát trong quá trình thử nghiệm và vận hành của các đơn vị sản xuất đã được kết nối trực tuyến với hệ thống giám sát của Sở TN và MT, không chỉ giúp các cơ quan chức năng kiểm soát kịp thời các sự cố môi trường có thể xảy ra, mà còn góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của các đơn vị sản xuất đối với công tác BVMT trên địa bàn.

Bộ trưởng TN và MT Trần Hồng Hà cho rằng: Với việc chuyển đổi phương thức quản lý môi trường từ bị động giải quyết sang chủ động phòng ngừa, bước đầu đã chặn được đà suy thoái môi trường ở nước ta hiện nay. Tuy nhiên, do nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, kéo theo nhu cầu sử dụng các nguồn tài nguyên tiếp tục gia tăng; tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn diễn biến phức tạp do tác động tích lũy trong thời gian dài. Trong khi đó, việc xây dựng các cơ sở dữ liệu của ngành còn chậm, nhất là mạng lưới quan trắc, công nghệ dự báo, cảnh báo vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Ngoài ra, nhận thức và ý thức trách nhiệm của một số bộ phận cấp ủy, chính quyền địa phương và doanh nghiệp, người dân trong công tác BVMT chưa cao. Vì vậy, thời gian tới, Bộ TN và MT sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, áp dụng các giải pháp quản lý thông minh trong toàn ngành bằng cách thay đổi tư duy, phương thức quản lý để phát huy có hiệu quả giá trị tài nguyên phục vụ phát triển đất nước trên cơ sở các nguyên tắc của nền kinh tế thị trường. Đồng thời, sớm thiết lập hệ thống quy chuẩn quốc gia về môi trường phù hợp với xu thế của các nước tiên tiến trên thế giới hiện nay, để ngăn chặn kịp thời, hiệu quả sự chuyển dịch ô nhiễm vào Việt Nam.

Ngành TN và MT tiếp tục tăng cường quản lý môi trường các KCN, cụm công nghiệp, làng nghề, nhất là kiên quyết yêu cầu chủ đầu tư các khu, cụm công nghiệp hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung. Buộc các đối tượng có quy mô xả thải lớn lắp đặt hệ thống thiết bị kiểm soát, giám sát hoạt động xả thải, truyền số liệu trực tiếp về Sở TN và MT theo quy định của pháp luật. Đẩy mạnh việc sử dụng công nghệ viễn thám trong xây dựng cơ sở dữ liệu; thành lập bản đồ diễn biến vùng ô nhiễm, vùng nước thải từ các KCN, đô thị nhằm đưa ra cảnh báo các vùng có nguy cơ ô nhiễm vùng kinh tế trọng điểm, giám sát tình trạng xói lở bờ biển ở một số khu vực trọng điểm khu vực miền trung một cách chủ động, chính xác và hiệu quả…

THÁI SƠN