Thế giới ảo, tổn thương thật cho trẻ em

Thứ Năm, 12/07/2018, 15:03:25
 Font Size:     |        Print
 

Các chuyên gia, đại biểu nhỏ tuổi cùng trao đổi về bảo vệ an toàn cho trẻ em trên môi trường mạng.

NDĐT- Môi trường mạng luôn tiềm ẩn những rủi ro và nguy cơ với trẻ em rất lớn. Do đó, giáo dục sử dụng mạng xã hội an toàn cho các em là cần thiết, giúp các em tránh được những tổn thương thật từ thế giới ảo.

Nhiều nguy cơ cho trẻ

Báo cáo Tình hình trẻ em thế giới năm 2017 của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cho biết, internet trở thành người bạn không thể thiếu với cả người lớn và trẻ em. Cứ ba người sử dụng internet trên toàn thế giới thì có một trẻ em. Với sự phát triển của khoa học công nghệ, bên cạnh những mặt tích cực mà internet mang lại, trẻ em phải đối mặt với rất nhiều rủi ro trên môi trường mạng.

Ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) nhận định, rủi ro và nguy cơ với trẻ em và thanh - thiếu niên trong môi trường mạng là rất lớn. Các em gặp cả thách thức về an toàn trực tuyến trong thế giới ảo (online) và an toàn ngoại tuyến trong thế giới thực (offline).

Những rủi ro thường gặp nhất với trẻ em và thanh ­- thiếu niên trong môi trường mạng là xâm hại, nội dung, ứng xử, tiếp xúc không phù hợp và các nguy cơ hiện hữu như mê internet, nghiện game trực tuyến.

Tình trạng xâm hại và bóc lột trẻ em trên môi trường mạng đang gia tăng, xảy ra dưới mọi hình thức. Báo cáo về bóc lột tình dục thương mại trẻ em do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và UNICEF công bố năm 2014 cho thấy, văn hóa phẩm khiêu dâm trẻ em mang tính thương mại đang tồn tại ở Việt Nam. Sự bùng nổ của công nghệ kỹ thuật số dẫn tới gia tăng xâm hại tình dục/bóc lột tình dục thương mại trẻ em. Các em dễ bị dụ dỗ, ép buộc tham gia “phô bày cơ thể” (chat sex) và biểu diễn tình dục qua mạng. Hình ảnh xâm hại tình dục trẻ em được bán cho bên thứ ba.

Pháp luật chưa đồng bộ

Việt Nam cũng có những cam kết mạnh mẽ trong thực hiện quyền trẻ em, quyền được bảo vệ của trẻ em như tham gia các Công ước về quyền trẻ em, Công ước CEDAW, Công ước chống tội phạm tổ chức xuyên quốc gia (Công ước TOC).. Nhiều văn bản pháp luật của nước ta như các Luật Tiếp cận thông tin, Luật Báo chí, Luật Trẻ em ban hành năm 2016, Luật An ninh mạng vừa thông qua năm 2018 đều có nhiều điều khoản quy định về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Ngoài ra có thể kể tới các quy định trong Nghị định 72/2013 về quản lý, cung cấp sử dụng dịch vụ internet, thông tin trên mạng, Nghị định 56/2017 quy định chi tiết một số điều của Luật Trẻ em.

Tuy nhiên, các quy định về pháp luật còn thiếu và chưa đồng bộ. Việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng hiện nay cũng còn những hạn chế và thách thức. Hệ thống bảo vệ trẻ em chưa đủ điều kiện ngăn chặn kịp thời các yếu tố nguy cơ từ môi trường mạng.

Bên cạnh đó, tội phạm công nghệ cao diễn biến rất tinh vi phức tạp và ngày càng khó lường. Phụ huynh có ít thời gian và kiến thức hỗ trợ, hướng dẫn trẻ em sử dụng mạng an toàn. Nhà trường chưa trang bị kiến thức tự bảo vệ cho trẻ em trong môi trường mạng.

Từ đó, ông Nam đề xuất phát triển các dịch vụ phát hiện, phòng ngừa, can thiệp và hỗ trợ bảo vệ trẻ em trong môi trường mạng. Cùng với đó, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng và phòng, chống xâm hại tình dục và mua, bán trẻ em qua môi trường mạng.

Xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Phó Cục trưởng Cục Trẻ em Nguyễn Thị Nga cho hay, cơ quan này cùng với một số tổ chức, doanh nghiệp đề xuất thành lập Mạng lưới bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng ở ba cấp độ: phòng ngừa, hỗ trợ và can thiệp. Mạng lưới hướng tới cách tiếp cận qua giáo dục dựa trên quyền trẻ em, thúc đẩy sự tham gia và phát triển quan hệ đối tác, ứng dụng công nghệ.

Thạc sĩ Nguyễn Phương Linh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) đánh giá, sáng kiến này rất phù hợp xu hướng hiện nay. Dự án này sẽ thúc đẩy và tạo điều kiện giúp trẻ em có thể thích ứng, được trao quyền để làm chủ công nghệ, là các công dân số có tri thức, kỹ năng và được bảo vệ.

Để triển khai sáng kiến, Cục Trẻ em, Microsoft Việt Nam, tổ chức ChildFund Việt Nam đã cùng ký thỏa thuận hợp tác về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Theo đó, các bên sẽ phối hợp xây dựng hệ thống thông tin; phát triển ứng dụng, giải pháp kỹ thuật bảo vệ trẻ em và báo cáo các trường hợp trẻ bị xâm hại.

Hiện tại, ChildFund Việt Nam đang triển khai dự án “An toàn trên mạng” ở ba tỉnh Cao Bằng, Bắc Cạn, Hòa Bình hướng tới nhóm thanh - thiếu niên từ 11 đến 18 tuổi. Thông qua các hoạt động tập huấn cho thanh - thiếu niên, phụ huynh và giáo viên, chương trình xây dựng các chính sách, môi trường truy cập mạng an toàn. Qua đó, khoảng 12 nghìn trẻ, cũng như gần 3.000 phụ huynh của các em, có thể xác định những mối nguy hại và những cách thức tự bảo vệ khi sử dụng internet.

NGÂN ANH

Chia sẻ