Cân nhắc điều chỉnh vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh

Thứ Sáu, 12/01/2018, 19:32:26
 Font Size:     |        Print
 

Cam Vinh được xác lập vùng chỉ dẫn địa lý từ năm 2007. Ảnh: HOÀNG LAM

Vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh được xác lập năm 2007 tại quyết định số 386/QĐ-SHTT của Cục Sở hữu trí tuệ (SHTT). Theo đó, vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh bao gồm 12 xã thuộc năm huyện với diện tích 1.681 ha. Sau 10 năm, diện tích trồng cam trong vùng chỉ dẫn địa lý và toàn tỉnh Nghệ An đã có nhiều thay đổi, phát triển vượt quy hoạch và dự tính của các ngành chức năng. Vậy, cần quản lý, phát triển vùng trồng cam như thế nào để nâng thương hiệu sản phẩm?

Hiện nay, toàn tỉnh Nghệ An có hơn 5.000 ha trồng cam. Trước tình hình đó, đã có những dự tính điều chỉnh vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh theo hướng mở rộng ra tất cả các huyện có diện tích trồng cam như: Yên Thành, Anh Sơn, Thanh Chương, Con Cuông. Điều này, cần được cân nhắc thận trọng, về khía cạnh khoa học và quản lý.

Về khía cạnh khoa học, những phẩm chất đặc biệt của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý là do yếu tố địa lý mang lại (như: thổ nhưỡng, khí hậu, thời tiết, tập quán sản xuất của cư dân…). Căn cứ vào đâu để bảo đảm các vùng trồng cam khác có cùng các yếu tố về địa lý tương tự vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh hiện nay? Để chứng minh, cần phải khảo sát, phân tích, thử nghiệm một cách khoa học. Đồng thời, cần phân tích chất lượng cam ở các vùng đó xem có bảo đảm chất lượng tương tự cam ở trong vùng chỉ dẫn địa lý hay không. Việc này tuy tốn kém nhưng cần phải làm, nếu không sẽ làm ảnh hưởng uy tín thương hiệu.

Về khía cạnh quản lý, khi mở rộng vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh ra gần toàn tỉnh Nghệ An thì khó có thể quản lý tốt. Mười năm qua, từ ngày được cấp chỉ dẫn địa lý, các cơ quan chức năng, Hội Sản xuất và Kinh doanh cam Vinh chưa có các giải pháp quản lý nội bộ cũng như quản lý nhà nước về chỉ dẫn địa lý. Về nguyên tắc, quản lý chỉ dẫn địa lý đòi hỏi vai trò chủ động và tích cực của Hội Sản xuất và Kinh doanh cam Vinh. Thế nhưng, hoạt động của Hội Sản xuất và Kinh doanh cam Vinh chưa thật sự chủ động, vẫn còn chờ đợi chủ trương, ý kiến của cơ quan nhà nước.

Gần đây, đã có một số hoạt động để khắc phục nhược điểm này nhưng hiệu quả vẫn chưa rõ rệt. Một số cơ quan chức năng ở tỉnh, cũng như UBND các huyện, xã trong vùng chỉ dẫn địa lý lúng túng, chưa biết thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình như thế nào. Năm 2017 đã thí điểm dán tem truy xuất nguồn gốc, nhưng việc quản lý chỉ dẫn địa lý cam Vinh vẫn còn khó khăn ở các khâu giống sản xuất, bảo quản, sử dụng nhãn hiệu… Số lượng cam được dán tem truy xuất nguồn gốc mới tương đương sản lượng của 2 ha trồng cam. Nếu so với hàng nghìn ha trồng cam hiện nay thì số lượng cam được dán tem quá ít.

Trước tình hình nêu trên, thiết nghĩ, chưa nên mở rộng vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh ra toàn tỉnh. Trước mắt, từng bước điều chỉnh vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh theo hướng khảo sát lại các xã trong vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh đã được xác lập, những xã nào không còn trồng cam, hoặc diện tích cam không đáng kể, không có khả năng phục hồi thì đưa ra khỏi vùng chỉ dẫn địa lý. Ngược lại, ở các huyện trồng cam mới đây, nếu có những xã nào đủ điều kiện cả về diện tích lẫn chất lượng thì có thể đề xuất bổ sung vào vùng chỉ dẫn địa lý.

Đối với vùng trồng cam Xã Đoài (huyện Nghi Lộc), một vùng khác biệt về thổ nhưỡng, khí hậu cho nên, chất lượng và danh tiếng của cam Xã Đoài cao hơn so với các vùng khác. Vì vậy, không nên để cam Xã Đoài nằm trong chỉ dẫn địa lý cam Vinh. Huyện Con Cuông có thể xác lập nhãn hiệu tập thể, hoặc nhãn hiệu chứng nhận mang địa danh Con Cuông. Huyện Anh Sơn có thể xác lập nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận mang tên Cam Bãi Phủ, là một thương hiệu cam đã khá quen thuộc trên thị trường nhiều năm nay.Thông qua việc chọn lọc giống cam, nâng cao chất lượng, quản lý nhãn hiệu dưới các hình thức là nhãn hiệu hàng hóa thông thường, nhãn hiệu tập thể, hoặc nhãn hiệu chứng nhận, cam của các vùng này sẽ có thể được xem xét để gia nhập chỉ dẫn địa lý cam Vinh vào một thời gian thích hợp.

Quản lý chặt chẽ về chỉ dẫn địa lý, giống, quy trình trồng thì chất lượng cam mới có thể giữ vững và nâng cao danh tiếng của cam Vinh. Nếu không quản lý tốt thì sẽ làm giảm uy tín thương hiệu sản phẩm.

PHẠM XUÂN CẦN
Nguyên Phó Giám đốc Sở KH và CN tỉnh Nghệ An

Chia sẻ