Ngân sách có trách nhiệm giới là "chìa khóa" thúc đẩy bình đẳng giới

Thứ Tư, 06/12/2017, 15:55:22
 Font Size:     |        Print
 

Ảnh minh họa (Nguồn: UN Women tại Việt Nam).

NDĐT - Để bảo đảm bình đẳng giới thực chất và phát triển bền vững, cần đẩy mạnh thực hiện các sáng kiến ngân sách có trách nhiệm giới trong các lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ, bao gồm chính sách tài chính liên quan đến lập ngân sách, chính sách chi tiêu và chính sách thu của Nhà nước.

Đây là thông tin từ hội thảo “Ngân sách có trách nhiệm giới” do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tại Việt Nam tổ chức diễn ra ngày 6-12 tại Hà Nội.

Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong bình đẳng giới, bao gồm cải thiện chính sách, khuôn khổ pháp lý và bộ máy quốc gia về bình đẳng giới và sự tiến bộ của phụ nữ. Tuy nhiên, bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh vẫn là mối quan tâm lớn trong xã hội. Những thách thức về việc làm trong lĩnh vực kinh tế phi chính thức, tác động của biến đổi khí hậu và giới hạn trong tiếp cận hệ thống an sinh xã hội đã ảnh hưởng đến cuộc sống của một tỷ lệ lớn dân số, phần lớn là phụ nữ và người nghèo.

Kinh nghiệm toàn cầu cho thấy, một trong những giải pháp cho những thách thức này là lồng ghép giới và quy trình xây dựng kế hoạch, lập dự toán ngân sách, thực hiện và kiểm toán ngân sách của Chính phủ, hay còn gọi là “ngân sách có trách nhiệm giới”. Đây là công cụ giải trình trách nhiệm chính để theo dõi và hỗ trợ thực hiện các cam kết về bình đẳng giới của Chính phủ. Ra đời từ cuối thập niên 80 của thế kỷ XX, cho đến nay, đã có hơn 100 quốc gia giới thiệu và thực hiện ngân sách có trách nhiệm giới.

Theo chuyên gia Phạm Thu Hiền, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, ngân sách có trách nhiệm giới là kết quả của việc đưa nội dung bình đẳng giới vào quá trình xây dựng, thực hiện và giám sát ngân sách nhà nước. Đây là việc đề cập đến một loạt quá trình lập, phân bổ, thực hiện và giám sát ngân sách quốc gia nói chung nhằm thúc đẩy bình đẳng giới, chứ không phải là ngân sách cụ thể và dành riêng cho các chương trình về phụ nữ và bình đẳng giới như cách hiểu phổ biến hiện nay ở nước ta.

Bà Elisa Fernandez, Trưởng Văn phòng UN Women tại Việt Nam, cho biết, ở cấp toàn cầu, UN Women đã hỗ trợ hơn 60 quốc gia trong việc lập ngân sách có trách nhiệm giới. Ở Việt Nam, UN Women đã tiến hành các nghiên cứu và xây dựng năng lực cho các bên liên quan về lập ngân sách có trách nhiệm giới từ năm 2014. Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 một lần nữa khẳng định cam kết của Việt Nam đối với vấn đề bình đẳng giới bằng việc thông qua các nguyên tắc bình đẳng giới trong việc lập và chi tiêu ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn cần có những hướng dẫn cụ thể để thực hiện những nguyên tắc này như nâng cao nhận thức, xây dựng cơ chế làm việc giữa cơ quan tài chính, kế hoạch và các bên liên quan cũng như phát huy hiệu quả tiếng nói từ các tổ chức xã hội dân sự trong việc giám sát các dịch vụ công cho các nhóm xã hội.

* Ngân sách có trách nhiệm giới đã và đang được áp dụng ở khoảng 100 nước trên thế giới, trong đó có nhiều nước ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương như Indonesia, Malaysia, Đông Timor, Hàn Quốc, Australia, Nepal, Ấn Độ. Nhiều nước trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã luật hóa các quy định cụ thể về bình đẳng giới trong thông tư hướng dẫn xây dựng dự toán ngân sách nhà nước và báo cáo thực hiện ngân sách nhà nước hằng năm.

NGÂN ANH

Chia sẻ