Bài học rút ra từ thiệt hại vụ cháy Trung tâm thương mại Hải Dương
Thứ năm, 19/09/2013 - 12:14 AM (GMT+7)
[+] Cỡ chữ: Mặc định
Trung tâm Thương mại Hải Dương ở TP Hải Dương sau vụ cháy ngày 15-9 chỉ còn là đống đổ nát. (HÀ LONG)

Người dân Thủ đô Hà Nội vẫn còn nhớ mãi đêm 14-7-1994, lửa đã thiêu rụi toàn bộ chợ Ðồng Xuân mới được xây dựng lại trước đó ba năm, gây thiệt hại tới 300 tỷ đồng - một số tiền rất lớn vào thời điểm đó.

 

Dù đã gần 20 năm trôi qua nhưng hậu quả và những hệ lụy của vụ cháy này vẫn còn dai dẳng đến hôm nay. Và ngày 15-9 vừa qua, vụ cháy kéo dài 30 giờ liên tục tại Trung tâm Thương mại (TTTM) tỉnh Hải Dương đã gây ra tổn thất ban đầu ước khoảng 500 tỷ đồng.

Không chỉ vụ cháy chợ Ðồng Xuân năm nào mà người dân cả nước còn nhớ các vụ cháy chợ Lớn, chợ Quảng Ngãi... gây thiệt hại gần 300 tỷ đồng mỗi vụ. Với vụ cháy TTTM Hải Dương, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Dương Vũ Tiến Phụng cho biết: Ðược xây dựng từ năm 1998 trên diện tích 15 nghìn m2, thiết kế ba tầng, TTTM không chỉ là nơi buôn bán mà còn là một kho hàng phân phối cho các địa phương trong tỉnh. Năm 2012, UBND thành phốHải Dương đã duyệt chi cho Ban quản lý TTTM mua sắm, đầu tư nhiều thiết bị, phương tiện như bình chữa cháy, họng nước chữa cháy, nhưng thực tế vụ cháy đãcho thấy các phương tiện nàykhông phát huy tác dụng.

 Ngay sau vụ cháy TTTM, điều mà các tiểu thương TTTM Hải Dương thấy tiếc nuối nhất chính là họ đã không mua bảo hiểm cháy nổ (BHCN), bởi nếu đã tham gia BHCN thì gánh nặng tài chính đã không đè nặng lên nhiều mái ấm gia đình như thế này. Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam Phùng Ðắc Lộc chorằng, qua rà soát khẩn cấp, các doanh nghiệp bảo hiểm (DNBH) chorằng, TTTM Hải Dương đã không mua bất cứ loại hình BHCN nào, mặc dù đây là một đối tượng chính phải thực hiện quy định BHCN bắt buộc của Nhà nước theo quy định tại Nghị định số 130/2006/NÐ-CP ngày 8-11-2006 của Chính phủ. Theo đó, BHCN bắt buộc được áp dụng đối với các cơ sở được xác định là có nguy cơ cháy nổ như: nhà máy, xí nghiệp, TTTM, bệnh viện, trường học, trụ sở làm việc, rạp hát, khách sạn.... Tuy nhiên, dù là loại hình bảo hiểm (BH) mang tính chất bắt buộc, nhưng trong thực tế, phần lớn các đối tượng nói trên chỉ mua BH cho phần "khung" - tài sản cố định thuộc diện quản lý của cơ sở đó, phần chi tiết (tài sản bên trong) thì không tổ chức cho các đối tượng kinh doanh tiếp cận để mua, hoặc có tiếp cận được cũng chủ quan không mua.

Vì vậy, trong trường hợp xảy ra cháy nổ thì chỉ có phần khung (tài sản cố định thuộc diện quản lý của trung tâm) mới được bồi thường, còn phần chi tiết (như hàng hóa của các tiểu thương) thì không được bồi thường. Tuy nhiên, dù TTTM không tổ chức mua BHCN bắt buộc cho các tiểu thương thì bản thân các tiểu thương vẫn có quyền tự bảo vệ mình khi tham gia BHCN tự nguyện, bởi khi xảy ra tổn thất,hàng hóa của tiểu thương sẽ được DNBH bồi thường toàn bộ. Ðã có một bộ phận người dân tham gia loại hình này, đưa doanh thu của BHCN tự nguyện năm 2012 lên 2.185 tỷ đồng, tăng 23,28% so cùng kỳ.

 Sở dĩ có tình trạng nhiều đối tượng phải mua BHCN bắt buộc theo Nghị định 130 vẫn không tham gia loại hình này (như TTTM Hải Dương là một thí dụ) là vì còn bị vướng bởi quy định về phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Theo quy định, chỉ khi cơ quan quản lý nhà nước về PCCC cấp chứng nhận an toàn cháy nổ thì các DNBH mới được phép bán BHCN bắt buộc. Ðối với TTTM Hải Dương, do không bảo đảm các yếu tố cần thiết cho nên cơ quan PCCC Hải Dương đã không thể cấp được chứng nhận này, do đó DNBH đã không thể triển khai BHCN bắt buộc.

 Giám đốc Ban quản lý nghiệp vụ bảo hiểm Công ty Bảo hiểm PVI Ðỗ Tuấn Bình cho biết, BHCN bắt buộc hay tự nguyện đều là loại hình nghiệp vụ thực hiện nhiệm vụ an sinh xã hội là chính, không nhằm mục đích kinh doanh lợi nhuận. Trong điều kiện của nước ta hiện nay, rủi ro cháy nổ là rất cao, nhất là tại các đối tượng quy định phải mua BHCN bắt buộc. Vì thế, các DNBH thực hiện BHCN bắt buộc hay tự nguyện đều không vì mục đích kinh doanh, mà vì nghĩa vụ và trách nhiệm với Nhà nước, với xã hội. "Thí dụ như với số tổn thất của TTTM Hải Dương, nếu tham gia BHCN tự nguyện thì các hộ kinh doanh sẽ được bồi thường 100% số tài sản đã kê khai để mua BH. Vì vậy, việctìm hiểu các cách thức để tự bảo vệ mình làhết sức quan trọng. Ðồng thời, các cơ quan nhà nước và DNBH cũng cầnđẩy mạnh công tác tuyên truyền, bổ sung, hoàn chỉnh các quy định về BHCN sao cho thông thoáng và dễ thực hiện, dễ quản lý, kiểm soát hơn" - ông Ðỗ Tuấn Bình nhận xét.

 Ngay sau khi vụ cháy xảy ra, UBND tỉnh Hải Dương đã kịp thời đề xuất nhiều giải pháp hỗ trợ tiểu thương, như: Hỗ trợ từ 10 đến 20 triệu đồng/hộ tiểu thương kinh doanh; miễn toàn bộ thuế, phí cho các hộ tiểu thương trong vòng từ một đến banăm; miễn toàn bộ học phí cho con em các tiểu thương có tài sản bị cháy đang học tại các trường phổ thông trên địa bàn; hỗ trợ ba triệu đồng/người đối với con em các tiểu thương hiện đang học chuyên nghiệp. Ngoài ra, tỉnh sẽ sớm xây dựng chợ tạm để giúp bà con tiểu thương có chỗ kinh doanh, buôn bán sớm ổn định cuộc sống.Ðáng chú ý, đối với hộ tiểu thương đã vay vốn ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh đề nghịThống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ đạo NHNN chi nhánh Hải Dương và các ngân hàng thương mại có liên quan khoanh nợ, miễn giảm lãi suất, xem xét hỗ trợ một khoản vốn vay ưu đãi để tiểu thương được vay vốn tiếp tục kinh doanh. Ðối với bà con có tiền để tại chợ bị cháy, nếu còn nhận dạng được mệnh giá nhưng không đủ tiêu chuẩn để lưu hành theo quy định, đề nghị ngân hàng xem xét cho bà con được đổi tiền để giảm bớt khó khăn.

 Ðề xuất thì như vậy, nhưng điều người dân trông mong hơn cả chính là việc thực thi sẽ đạt kết quả như thế nào. Bên cạnh đó, để bảo đảm lợi ích lâu dài và bền vững của các tiểu thương TTTM Hải Dương nói riêng, trên địa bàn cả nước nói chung, đã đến lúc việc thực hiện công tác quản lý nhà nước về PCCC và cứu nạn, cứu hộ; phòng ngừa, ngăn chặn cháy nổ gây thiệt hại cho con người và tài sản; thực hiện BHCN bắt buộc và BHCN tự nguyện.... cần được thực thi triệt để, nghiêm túc. Không chỉ Hải Dương mà các địa phương có cơ sở hạ tầng thương mại được bố trírộng khắp, có nhiều cơ sở kinh doanh với mô hình hiện đại như siêu thị, TTTM và nhiều cửa hàng mua sắm tiện ích khác... có nguy cơ xảy ra cháy nổcao, cần chú trọng hơn đến công tác phòng, chống cháy nổ, cứu nạn cứu hộ để bảo đảm an toàn xã hội và tài sản của chính mình.

 

Sông Trà