Diễn đàn chủ nhật

Tư duy dịch vụ

Thứ Bảy, 09/06/2018, 20:30:51
 Font Size:     |        Print

Tối 8-6, Ðài Truyền hình Việt Nam (VTV), thông báo: Ðã chính thức đạt thỏa thuận sở hữu bản quyền World Cup 2018 trên lãnh thổ Việt Nam. Thỏa thuận bao gồm mọi quyền truyền thông về World Cup 2018 trong lãnh thổ Việt Nam cũng như việc chia sẻ bản quyền cho bên thứ ba.

Thời điểm chỉ còn sáu ngày trước giờ khai mạc World Cup, người hâm mộ bóng đá Việt Nam mới thở phào nhẹ nhõm. Một thông tin song hành là, câu chuyện bản quyền này kết thúc có hậu nhờ một yếu tố quan trọng: Tập đoàn Vingroup đã tài trợ năm triệu USD cho VTV để có đủ tiền mua được bản quyền phát sóng World Cup.

Nhưng, cũng cần nhìn ở một góc độ khác về những diễn biến ồn ào quanh thương vụ mua bản quyền truyền hình World Cup 2018 để phát sóng tại Việt Nam. Bên cạnh mục đích phục vụ người xem truyền hình, thực tế VTV mua bản quyền World Cup không phải vì "có trách nhiệm phải mua" để phát sóng miễn phí cho người dân, mà còn là câu chuyện kinh tế. Bản quyền là một món hời, có thể thu lợi nhuận từ khai thác quảng cáo và các chương trình ăn theo. Vì thế, có thể đây không chỉ là câu chuyện đàm phán với người bán mà còn có cả đàm phán về giá quảng cáo, về mức chia sẻ với các đài để có lợi nhuận cao nhất.

Thực tế là, World Cup không chỉ là sự kiện thể thao thu hút người hâm mộ, mà còn là cơ hội cho các nhà đài kiếm lợi nhuận nhờ quảng cáo và các dịch vụ khai thác ăn theo. Tại một số quốc gia, cuộc đua giành quyền phát sóng khá khốc liệt, nhiều khi với mức giá "trên trời". Chẳng hạn ở Mỹ, để giành bản quyền truyền hình World Cup năm 2018 và năm 2022, hãng Fox đã phải trả 400 triệu USD. Thái-lan phải mua bản quyền World Cup 2018 với giá 44 triệu USD, trong khi bốn năm trước chỉ là 20 triệu USD... Việc tăng giá chóng mặt đối với bản quyền truyền hình là do FIFA. Ở Xin-ga-po, World Cup 2018 không được phát sóng miễn phí mà người dùng sẽ phải trả các gói xem với giá 70 đến 85 USD. Bản quyền World Cup 2018 được ba nhà đài lớn Singtel, StarHub, Mediacorp chung mua với giá 18,6 triệu USD nhằm phá vỡ thế độc quyền lâu năm của PayTV...

Thế nên, cần xem lại khả năng khai thác của các nhà đài Việt Nam để góp phần tạo nên một thị trường truyền hình phát triển với sự cạnh tranh sòng phẳng để cùng tiến bộ. Ðó là, cần đặt chuyện sử dụng, chia sẻ bản quyền theo độ phủ sóng của từng đài, từng đơn vị kinh doanh truyền hình trả tiền. Chẳng hạn, VTV có lượng người xem nhiều hơn thì đương nhiên phải trả cao hơn so với HTV. Còn đơn vị nào không muốn mua sóng sạch thì tiếp sóng của đài quốc gia. Ðiều cốt yếu tạo được sự khác biệt giữa các đài, chính là chương trình khai thác theo World Cup - tức là chất lượng dịch vụ - của mỗi đài.

Các đơn vị truyền hình trong nước muốn được VTV chia sẻ sóng World Cup 2018, dù trên tinh thần "phục vụ người xem" thì vẫn phải bảo đảm nguyên tắc lợi nhuận trong kinh doanh. Người hâm mộ bóng đá Việt Nam từng được xem World Cup qua truyền hình trực tiếp miễn phí quá lâu, cho nên cứ nghĩ đến hẹn lại lên bốn năm một lần, mình "phải được phục vụ". Song, bản chất của bản quyền là câu chuyện dịch vụ - phải trả tiền mới được xem bóng đá đẳng cấp. Thế nên, trước hết, người hâm mộ phải chấp nhận tư duy dịch vụ thay vì tư duy "được phục vụ". Có điều chắc chắn là: Chuyện các đài trong nước phải tiếp sóng nguyên vẹn của VTV, bao gồm cả quảng cáo trước, trong và sau trận đấu, là hết sức bình thường.

QUANG ĐÔNG

Chia sẻ