Hướng khắc phục hạn chế trong tổ chức giao thông

Thứ Tư, 06/12/2017, 09:14:30
 Font Size:     |        Print
 

Việc đầu tư cho hạ tầng sẽ tạo điều kiện cho xe buýt phát triển.

NDĐT - Để khắc phục những hạn chế trong tổ chức giao thông Hà Nội bằng xe buýt, thành phố cần thực hiện chính sách ưu tiên riêng và chú trọng đầu tư, tạo đà cho mạng lưới hạ tầng dịch vụ công cộng phát triển.

Các giải pháp ưu tiên

Theo thống kê của Sở Giao thông vận tải Hà Nội, tỷ lệ phương tiện tại Hà Nội là 0,16 xe buýt/1.000 dân; 49,8 ô-tô con/1.000 dân; 682 xe máy/1.000 dân. Sự mất cân đối nghiêm trọng đó đã thể hiện rõ tình trạng người dân ưa chuộng phương tiện cá nhân và ít quan tâm, sử dụng xe buýt như thế nào? Hệ quả tất yếu là với gần 90% người dân sử dụng xe cá nhân đi lại thường xuyên, kết cấu hạ tầng giao thông dành cho xe buýt không thể đáp ứng nổi, gây ra ùn tắc, ô nhiễm môi trường…

Hà Nội mặc dù hiện đã có các dự án vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn như: Đường sắt đô thị, buýt nhanh BRT, nhưng xe buýt thông thường vẫn giữ vai trò chủ đạo trong mạng lưới. Thế nhưng, nghịch lý là mức độ đáp ứng của xe buýt đang ở mức thấp. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến gia tăng nhanh chóng các phương tiện cá nhân. Trong bối cảnh đó, hạn chế phương tiện giao thông, đặc biệt là hạn chế xe máy, sẽ thật sự khó khăn đối với Hà Nội.

Theo ông Nguyễn Trọng Thông, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách công cộng Hà Nội, để tổ chức giao thông xe buýt hiệu quả, thành phố cần có sự nhất quán đồng thuận trong quản lý điều hành, phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng; tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tham gia cung ứng dịch vụ vận tải. Song song với đó là phát triển mạng lưới tuyến hợp lý giữa các khu vực; nâng cao tính kết nối giữa các tuyến hoạt động trong nội thành với ngoại thành; khu vực nội thành cũng cần bảo đảm tính liên thông giữa các tuyến, mở rộng vùng phục vụ. Kết cấu của mạng lưới tuyến phải đầy đủ, chi tiết với các tuyến trục, tuyến nhánh và tuyến gom. Ngoài ra, cần có thêm các tuyến phục vụ trực tiếp đối tượng đi lại tại trường học, khu công nghiệp...

Bên cạnh đó, Hà Nội cần tập trung đầu tư cho hạ tầng phục vụ xe buýt, nhất là các điểm đầu cuối, làn đường dành riêng cho xe buýt. Mặt khác phải bố trí quỹ đất làm giao thông tĩnh kết hợp với điểm đầu cuối, dừng chờ, hậu cần phục vụ xe buýt để hạn chế phương tiện cá nhân vào nội đô. Ngoài ra, đoàn xe buýt cũng cần phải thay thế về chất lượng và số lượng. Nhất là văn hóa ứng xử của nhân viên, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều hành xe buýt, áp dụng hệ thống vé điện tử đơn giản… tạo thuận lợi cho hành khách đi lại.

“Phải tổ chức giao thông theo hướng ưu tiên tuyệt đối cho vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trong nội thành, tách vận tải liên tỉnh, quá cảnh ra ngoài các đường vành đai. Trong nội đô cũng nên hạn chế thương mại trên các trục đường giao thông, duy trì việc bố trí lệch giờ làm việc để kéo dài khung giờ cao điểm, hạn chế thấp nhất xung đột với xe buýt…”, ông Nguyễn Trọng Thông cho hay.

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành Giao thông đô thị Hà Nội đề xuất các giải pháp như: Tách làn phương tiện để xe buýt có điều kiện vận hành ở một làn ổn định (có thể chung làn với xe máy), tránh hiện tượng chuyển hướng liên tục và cắt dòng phương tiện đang lưu thông khi ra vào điểm dừng đỗ; tổ chức lại các đoạn tuyến có độ trùng lặp cao, tổ chức lại các tuyến kém hiệu quả, nhằm cải thiện năng lực vận chuyển của tuyến; xây dựng các điểm trung chuyển hiện đại để tăng tính kết nối, giảm xung đột với các phương tiện khác và quản lý hiệu quả việc dừng đỗ phương tiện giao thông trong đô thị, tạo điều kiện tối đa cho người đi bộ tiếp cận và sử dụng xe buýt.

Hướng khắc phục để tháo gỡ

Theo Phó Chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Trần Hữu Minh, trong bối cảnh hạ tầng dành cho các tuyến buýt hoạt động hạn chế, ngày càng bị thu hẹp dần như hiện nay, thì việc cần làm ngay là TP Hà Nội là sớm tổ chức lại giao thông để xe buýt có làn riêng; những phố đường nhỏ hẹp phải phân luồng một chiều để cho xe buýt tiếp cận.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Trọng Thông chia sẻ: Thành phố nên áp dụng quy tắc phân luồng xe và hạn chế phạm vi hoạt động của xe máy trên các trục đường đã có tuyến xe buýt đi qua để tạo ra lợi thế của xe buýt so với phương tiện cá nhân. Với những đường phố có xe buýt hoạt động, trong điều kiện cho phép, cần lập dải phân cách bảo vệ làn đường riêng cho xe buýt, kiên quyết không cho xe máy xâm phạm. Quy định các đường xe chạy một chiều để tăng tốc độ lưu hành, giảm ùn tắc. Các giải pháp này cần áp dụng trước tại những khu vực đã có mạng lưới tuyến xe buýt đủ tiêu chuẩn.

Ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông quốc gia cho rằng: Chất lượng dịch vụ, năng suất khai thác xe buýt Hà Nội không thua kém gì xe buýt ở các nước trên thế giới. Trong các khu đô thị, khu công cộng không bố trí được xe buýt là một thất bại của vận tải công cộng. Bên cạnh các giải pháp dài hạn mà các cơ quan quản lý Nhà nước phải thay đổi tư duy quy hoạch, thì trong ngắn hạn, trước tiên việc cần làm là thể hiện rõ nhất quyết tâm của chính quyền thành phố, đó là ưu tiên kết cấu hạ tầng làm bằng được vỉa hè cho người đi bộ để tiếp cận xe buýt, tổ chức một số đoạn tuyến dành riêng cho xe buýt.

Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Vận tải Nguyễn Công Nhật cũng thừa nhận: Trước mắt cần nghiên cứu xây dựng đường dành riêng cho xe buýt trên các trục tuyến phù hợp như: Nguyễn Trãi - Hà Đông, Cầu Giấy - Xuân Thủy - Nhổn, Nguyễn Chí Thanh… và thí điểm phân làn cho xe buýt chạy bên phải trên những tuyến đường một chiều nhằm giảm xung đột khi xe buýt ra vào điểm dừng như tuyến phố Huế, Bà Triệu…; cho xe buýt vận hành hai chiều trên một số tuyến phố ô-tô chỉ được phép đi một chiều như: Đội Cấn, La Thành và rà soát, bổ sung, điều chỉnh hợp lý các điểm dừng đỗ để tăng khả năng tiếp cận của hành khách với xe buýt…

Đồng quan điểm, Thạc sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành Giao thông đô thị Hà Nội chia sẻ, để có một hệ thống vận tải công cộng bằng xe buýt hoạt động hiệu quả, thành phố cần tăng cường công tác tổ chức giao thông đô thị, trong đó một mặt chú trọng tổ chức giao thông cho xe buýt để xe buýt có thêm nhiều làn dành riêng, làn ưu tiên, giúp cho xe buýt được lưu thông thuận lợi, thông suốt, đồng thời tạo điều kiện tốt nhất cho người đi bộ để tiếp cận dịch vụ xe buýt được thuận lợi.

Tiếp đến, thành phố nên ưu tiên dành nhiều quỹ đất đô thị và hạ tầng giao thông để phát triển hạ tầng xe buýt tiên tiến và các điểm trung chuyển. Đặc biệt, trong quy hoạch và phát triển đô thị cần chú trọng tới hạ tầng cho giao thông xe buýt, vì thực tế hiện nay, xe buýt là phương tiện có ưu thế nhất, được ưu tiên nhất tiếp cận tới các khu đô thị, các trung tâm hành chính, kinh tế, văn hóa, vui chơi giải trí và phù hợp với đa số người dân.

Ngoài ra, xây dựng văn hóa ứng xử văn minh cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên, lái xe buýt cũng cần được chú trọng, để hành khách lên xe buýt cảm thấy yên tâm, an toàn, lịch sự, muốn sử dụng xe buýt thay thế phương tiện cá nhân.

Bàn nhiều về năng lực vận tải, về chất lượng dịch vụ của xe buýt, nhưng ít người nhớ rằng, dù giá xe buýt có rẻ đến đâu, chất lượng xe buýt có tốt đến đâu, nếu xe buýt không đáp ứng được đúng nhu cầu đi và đến đúng giờ của hành khách, thì xe buýt chắc chắn vẫn đứng ngoài danh sách phương tiện ưu tiên được lựa chọn.

Trên thực tế, tính ưu việt của vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt là đều đặn. Hành khách chờ sau 5-10 phút phải được lên xe và sau bao lâu đấy thì phải đến nơi. Nếu như tình trạng giao thông không kiểm soát được, đi từ điểm A đến điểm B mà mất nhiều thời gian quá mức cho phép thì xe buýt có rẻ đến mấy hành khách cũng không đi. Đây cũng là nguyên nhân khiến những đối tượng xe buýt phục vụ hiện tại chủ yếu chỉ là những người không mấy bị áp lực về thời gian di chuyển như sinh viên, người về hưu...

Đáng nói là trong thời điểm hiện tại, việc bảo đảm xe buýt đến đúng giờ, đúng tần suất dường như đang ngoài tầm với của những người làm trong ngành buýt, mà nguyên nhân là do họ không thể kiểm soát được những gì diễn ra trên đường, đặc biệt là tình trạng tắc đường. Thiết nghĩ, nếu mỗi người dân đều đi đúng làn đường của mình, không phạm luật giao thông, cơ quan chức năng xây dựng cơ sở hạ tầng, tổ chức giao thông hợp lý, đường sẽ thông thoáng hơn, xe buýt sẽ khắc phục được những bất cập, hạn chế vốn có.

TIẾN NGUYỄN

Chia sẻ