Mở rộng độ bao phủ, tiến tới lộ trình bảo hiểm y tế toàn dân

Thứ Hai, 25/09/2017, 01:44:57
 Font Size:     |        Print
 

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên khám bệnh cho người có thẻ bảo hiểm y tế (Ảnh: Khánh An).

Ngày 29-11-2013, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 68/2013/QH13 về đẩy mạnh thực hiện chính sách pháp luật về bảo hiểm y tế (BHYT), tiến tới BHYT toàn dân (gọi tắt là Nghị quyết 68). Mới sau hai năm thực hiện Nghị quyết, với sự chỉ đạo, quyết tâm của Chính phủ cũng như sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, tỷ lệ người dân tham gia BHYT đã ngày một tăng và vượt mục tiêu ban đầu đặt ra…

Hoàn thành và vượt chỉ tiêu

Theo Nghị quyết 68, đến năm 2015 phải bảo đảm đạt ít nhất 75% dân số tham gia BHYT và đến năm 2020 đạt ít nhất 80% dân số tham gia BHYT; đến năm 2020 giảm ít nhất 50% tình trạng quá tải ở bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến trung ương; trước năm 2018 hoàn thành việc liên thông hệ thống phần mềm công nghệ thông tin giữa cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) và cơ sở khám, chữa bệnh nhằm cải tiến thủ tục hành chính trong khám, chữa bệnh, nâng cao hiệu quả công tác giám định BHYT, quản lý, sử dụng quỹ BHYT; tăng cường công tác giám định BHYT… Để triển khai Nghị quyết 68 về phát triển đối tượng tham gia BHYT, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1584 giao chỉ tiêu thực hiện BHYT giai đoạn 2015 - 2020 cho từng địa phương với mục tiêu năm 2015 phải đạt 75,4% dân số tham gia BHYT và năm 2020 đạt 84,3% dân số tham gia BHYT…

Tuy nhiên, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực của ngành BHXH và các địa phương, đến hết năm 2015, tỷ lệ bao phủ BHYT đã đạt 76,52% dân số, vượt 1,12% chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao. Để tiếp tục đẩy nhanh lộ trình tiến tới BHYT toàn dân, ngày 28-6-2016, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1167 điều chỉnh giao chỉ tiêu thực hiện BHYT giai đoạn 2016- 2020. Theo đó, năm 2016 là 79% dân số tham gia BHYT và đến năm 2020 là 90,7% dân số tham gia BHYT.

Đối với các địa phương có tỷ lệ tham gia BHYT thấp hơn tỷ lệ bình quân chung cả nước, BHXH Việt Nam chủ động phối hợp Bộ Y tế tổ chức các buổi làm việc trực tiếp với lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ban, ngành thống nhất các giải pháp phát triển đối tượng tham gia BHYT phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và tình hình thực tế tại mỗi địa phương. Xây dựng kế hoạch, phương án sử dụng nguồn kết dư quỹ khám, chữa bệnh năm 2015 và các nguồn tài chính khác để hỗ trợ thêm cho một số nhóm đối tượng tham gia BHYT (cận nghèo, người cao tuổi dưới 80 tuổi...); BHXH các địa phương cũng chủ động xây dựng kế hoạch và giải pháp phát triển BHYT theo từng nhóm đối tượng; mở rộng đại lý thu BHYT để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân khi tham gia BHYT, đồng thời tăng cường công tác thanh kiểm tra việc chấp hành pháp luật về BHYT tại các đơn vị sử dụng lao động để kịp thời xử lý các vi phạm.

Kết quả đến hết năm 2016, cả nước có 75,93 triệu người tham gia BHYT, tăng 6,25 triệu người so năm 2015, đưa tỷ lệ bao phủ BHYT lên 81,9% dân số, vượt 2,9% so với chỉ tiêu kế hoạch phát triển đối tượng tham gia BHYT theo Quyết định 1167. Nhiều địa phương có tỷ lệ bao phủ BHYT cao hơn 90%, tập trung chủ yếu tại vùng trung du miền núi phía bắc như: Điện Biên 99,2%; Lào Cai 99,2%, Sóc Trăng 99%, Cao Bằng 97,9%, Thái Nguyên 97%, Lai Châu 94,2%, Thừa Thiên - Huế 94,6%, Trà Vinh 92,2%, Quảng Nam 91,4%. Đã có 49/63 tỉnh, thành phố hoàn thành, hoàn thành vượt chỉ tiêu bao phủ BHYT do Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định 1167.

Thống kê cho thấy, các nhóm đối tượng có tỷ lệ tham gia BHYT cao (đạt gần 100%) thuộc nhóm người sử dụng lao động và người lao động đóng BHYT thuộc khối hành chính sự nghiệp; nhóm được tổ chức BHXH và ngân sách nhà nước đóng BHYT; nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ (hộ cận nghèo được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng và hộ cận nghèo được ngân sách địa phương hỗ trợ phần trách nhiệm phải đóng của người tham gia BHYT).

Còn nhóm người lao động tham gia BHYT thuộc khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh, hộ kinh doanh cá thể; nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình làm nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có mức sống trung bình và nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình vẫn còn chiếm tỷ lệ thấp. Đây cũng là những nhóm đối tượng cần được tập trung trong thời gian tới trong nhiệm vụ mở rộng độ bao phủ BHYT.

Tiếp tục tăng cường các giải pháp…

Tuy nhiên, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu cho biết, tình trạng nợ đóng, trốn đóng BHYT vẫn cao và diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương. Đáng chú ý, tình trạng trốn đóng BHYT diễn ra phổ biến ở các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ do cơ quan BHXH không xác định được số người lao động làm việc tại các doanh nghiệp này. Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cả nước có khoảng 16 triệu người đang làm việc thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc, tuy nhiên hiện mới có khoảng 13,5 triệu người tham gia BHYT, còn 2,5 triệu người chưa tham gia. Năm 2016, tổng số nợ BHYT là 2.957 tỷ đồng, trong đó đơn vị tổ chức nợ 619 tỷ đồng, chiếm 20,9% và ngân sách nhà nước nợ chưa chuyển 2.336 tỷ đồng, chiếm 79%.

Để triển khai có hiệu quả Nghị quyết 68 về phát triển đối tượng tham gia BHYT, Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu cho biết, BHXH Việt Nam phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để xác định đối tượng đích do các bộ, ngành quản lý như: số lượng người lao động trong các doanh nghiệp thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, số lượng học sinh, sinh viên, người thuộc hộ gia đình cận nghèo, người thuộc hộ gia đình nông, lâm, ngư, diêm nghiệp có mức sống trung bình…; số lượng trẻ em dưới 6 tuổi; cựu chiến binh; thân nhân người có công; thân nhân liệt sĩ; thân nhân cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội… để tuyên truyền vận động và phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong việc lập danh sách tham gia BHXH, BHYT, bảo đảm không bỏ sót đối tượng, tránh cấp trùng thẻ hoặc đổi mã quyền lợi cho đối tượng.

Đặc biệt, cần thực hiện tốt quy chế phối hợp với cơ quan thuế đã được ký kết, quản lý chặt chẽ, chính xác hơn đối tượng nộp thuế, nộp BHXH; hạn chế tình trạng trốn, nợ thuế và BHXH; phát hiện, ngăn chặn kịp thời các trường hợp lạm dụng... Tập trung khai thác thông tin do cơ quan thuế cung cấp để tăng cường đôn đốc, hướng dẫn, phối hợp thanh tra, kiểm tra yêu cầu doanh nghiệp lập hồ sơ, tham gia đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm tự nguyện đối với người lao động thuộc diện phải tham gia. Tăng cường thực hiện thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT tại các đơn vị, doanh nghiệp, đồng thời xử lý nghiêm những đơn vị, doanh nghiệp cố tình vi phạm pháp luật BHXH, BHYT; cung cấp thông tin, hồ sơ cho cơ quan Liên đoàn Lao động khởi kiện các doanh nghiệp trốn đóng, nợ đóng BHXH, BHYT. Phấn đấu đến ngày 31-12-2017, mỗi địa phương phải thực hiện thanh tra đột xuất ít nhất 30 đơn vị.

Đồng thời, củng cố hệ thống đại lý thu trên địa bàn xã để tổ chức thực hiện tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT (tổ chức nhiều đại lý thu trên địa bàn để tạo tính cạnh tranh khi phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT). Các điểm thu, đại lý thu phải có biển hiệu, treo ở những nơi dễ nhận biết, bảo đảm đó là một kênh tuyên truyền. Tổ chức đào tạo nhân viên đại lý thu theo hướng chuyên nghiệp nhằm mục đích phát triển đối tượng tham gia BHYT ngày càng cao.

Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, đến hết tháng 6-2017, cả nước có 77,81 triệu người tham gia BHYT, đạt 83,4% dân số, dự kiến hết năm 2017 cả nước có 78,195 triệu người tham gia BHYT, ước đạt tỷ lệ bao phủ 83,8%, vượt chỉ tiêu kế hoạch phát triển đối tượng tham gia của năm 2017 theo kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Tuy nhiên, hiện vẫn còn 16 địa phương chưa đạt tỷ lệ bao phủ BHYT, trong đó có một số địa phương tỷ lệ còn thấp nếu không quyết liệt triển khai khó có khả năng hoàn thành chỉ tiêu, như: Đồng Tháp, Cần Thơ, Đác Nông, Lâm Đồng, Bình Thuận…

ANH THU

Chia sẻ