Thực trạng và quy hoạch kết cấu hạ tầng cho xe buýt

Thứ Năm, 30/11/2017, 01:09:27
 Font Size:     |        Print
 

Thiếu nhà chờ ảnh hưởng tới chất lượng dịch vụ của xe buýt.

NDĐT - Vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt tại Thủ đô hiện nay đã phục vụ và đáp ứng tốt nhu cầu đi lại của số đông người dân. Tuy nhiên, cùng với việc phát triển mạng lưới tuyến, thành phố cần ưu tiên đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật phù hợp, đồng bộ, để xây dựng nền tảng cho xe buýt vận hành.

Những bước chuyển ngoạn mục

Khẳng định thành công của xe buýt Thủ đô, Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Khuất Việt Hùng đưa ra số liệu chứng minh: Trong vòng 15 năm trở lại đây, số tuyến xe buýt đã tăng 2,7 lần, lượng phương tiện tăng 4,2 lần, sản lượng vận chuyển tăng 29 lần, xe buýt đã đáp ứng khoảng 10% nhu cầu đi lại. Bình quân trong 5 năm trở lại đây, buýt Hà Nội vận chuyển được khoảng 450 triệu lượt hành khách/năm.

Thành phố hiện có 2.765 điểm dừng xe buýt, 372 nhà chờ, năm điểm trung chuyển (Long Biên, Cầu Giấy, Nhổn, Trần Khánh Dư, Hoàng Quốc Việt), 97 điểm đầu cuối và 1,3 km đường dành riêng trên đường Yên Phụ. Cự ly bình quân giữa các điểm dừng cũng được rà soát điều chỉnh bảo đảm cự ly tiếp cận hợp lý. Các điểm trung chuyển được thiết kế làn riêng với các khu nhà chờ lớn. Mỗi khu được trang bị ghế ngồi cho nhiều hành khách và hệ thống thông tin tổng hợp gồm bản đồ mạng lưới tuyến, các tuyến đi, đến, thời gian biểu chạy xe và tần suất chạy xe. Các điểm trung chuyển được đặt ở những nơi tập trung đông hành khách và những đầu mối giao thông vận tải như các điểm trung chuyển tại các bến xe liên tỉnh.

Ở các khu vực tập trung đông như các bệnh viện, trường học có bố trí cầu đi bộ để hành khách sang đường tiếp cận với điểm dừng đỗ xe buýt. Tổ chức giao thông trên hầu hết các tuyến phố của Thủ đô hiện nay theo hình thức hỗn hợp, xe máy đi chung làn với ô-tô, xe buýt. Trong điều kiện giao thông như vậy, người lái xe buýt luôn trong trạng thái hết sức căng thẳng khi phải liên tục điều khiển xe buýt chuyển làn. Xe buýt cũng là đối tượng đầu tiên bị điều chỉnh khi có tổ chức hạn chế phương tiện do thi công hạ tầng giao thông dẫn tới xáo trộn và ảnh hưởng lớn đến chất lượng dịch vụ. Điển hình trong năm 2014 – 2015, việc điều chỉnh hạn chế các tuyến xe buýt qua hai trục chính Xuân Thủy – Cầu Giấy và Nguyễn Trãi – Thanh Xuân đã làm ảnh hưởng, sụt giảm lớn sản lượng hành khách trên các đoạn trục tuyến này…

Quy hoạch hạ tầng cho xe buýt

“Tại các nước có hệ thống vận tải hành khách công cộng phát triển, xe buýt được ưu tiên vận hành trên đường dành riêng, điển hình như Thủ đô Seoul của Hàn Quốc, Singapore… Nhưng ở Hà Nội thì ngược lại, xe buýt đang “loay hoay”, “vật lộn” giữa một rừng phương tiện”. Ông Nguyễn Công Nhật, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty vận tải Hà Nội đã ví von như vậy khi nói về những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp hoạt động xe buýt ở Thủ đô. Bên cạnh đó, xe buýt còn gặp khó khăn khác về hạ tầng như hạ tầng điểm đầu cuối chưa bảo đảm an toàn giao thông và điều kiện dịch vụ tối thiểu cho hành khách và nhân viên phục vụ; thiếu các điểm dừng đón trả khách trên tuyến… Đây chính là những nguyên nhân quan trọng làm giảm khả năng thu hút người dân đi xe buýt.

Xe buýt “khốn khổ” trong vòng vây của phương tiện cá nhân.

Chủ tịch Hiệp hội vận tải hành khách công cộng Hà Nội Nguyễn Trọng Thông nhận định: Về lâu dài, xe buýt sẽ là phương tiện vận tải hành khách công cộng chính của Hà Nội, bên cạnh đường sắt đô thị, buýt nhanh BRT trong tương lai. Bởi vậy, thành phố cần tiếp tục đầu tư phát triển và cải thiện chất lượng hệ thống hạ tầng phục vụ xe buýt. Trong đó, chú trọng việc bố trí quỹ đất để xây dựng thêm các điểm trung chuyển, điểm đầu cuối, tăng số lượng nhà chờ có mái che, bảng thông tin điện tử...

Một yếu tố nữa được nhiều chuyên gia giao thông đô thị quan tâm là cự ly giữa các điểm dừng chờ xe buýt hiện nay cần phát triển thêm ở ngoại thành để thu hút người sử dụng. Theo TS Đặng Minh Tân (Đại học GTVT), ở những nước phát triển, các ga đường sắt đô thị hay trạm trung chuyển, đầu cuối của mạng lưới xe buýt đều được chú trọng phát triển hệ thống cung ứng dịch vụ gửi xe, mua sắm hàng hóa... nhằm thu hút hơn sự quan tâm của người dân đến các loại hình vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.

Nhiều hành khách đi xe buýt cũng phản ánh, chính những điểm dừng, nhà chờ mới mẻ, tiện lợi nếu được đầu tư đồng bộ sẽ là những “điểm cộng” thu hút ngày càng đông người dân lựa chọn đi xe buýt. Vì thực tế, ngoài chức năng là đầu mối hấp dẫn hành khách, bảo đảm an toàn vận hành cho xe buýt, hình ảnh các điểm dừng, nhà chờ, điểm trung chuyển của xe buýt Hà Nội còn góp phần tích cực trong quảng bá, giới thiệu hình ảnh xe buýt Thủ đô, kết nối thuận tiện, an toàn xe buýt với hành khách.

Xác định tầm quan trọng của việc phát triển hệ thống hạ tầng xe buýt, Đề án nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) bằng xe buýt Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2016 - 2020, định hướng 2025 đã đưa ra các giải pháp về hạ tầng xe buýt: Rà soát, hợp lý hóa và cải tạo nâng cấp toàn bộ hệ thống các điểm dừng xe buýt để bảo đảm tính kết nối mạng, thuận lợi cho khách chuyển tuyến; Thí điểm triển khai các làn đường ưu tiên, dành riêng cho xe buýt trên các trục tuyến chính, kết hợp cải tiến, tối ưu hóa tổ chức giao thông để xe buýt vận hành lưu thoát, đáp ứng tiêu chí đúng giờ, tăng sức hấp dẫn nhằm thu hút người dân sử dụng phương tiện VTHKCC; đầu tư bổ sung và cải tạo toàn bộ hệ thống điểm đầu cuối, điểm trung chuyển, nhà chờ xe buýt hiện có theo hướng đồng bộ về hình ảnh, văn minh hiện đại, thân thiện và tiện ích cho hành khách; Xây dựng điểm trung chuyển mới ngoài vành đai 3, kết nối giữa vận tải liên vùng và vận tải công cộng trong đô thị. Như vậy, với những giải pháp Đề án đã đặt ra khi được triển khai chất lượng dịch vụ xe buýt hứa hẹn sẽ có những chuyển biến tích cực đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân.

NGUYỄN TIẾN

Chia sẻ