Loại bỏ hành vi phản cảm trong lễ hội

Thứ Sáu, 09/03/2018, 18:22:43
 Font Size:     |        Print
 

Hàng trăm thanh niên giành quả phết tại Lễ hội cướp phết Hiền Quan, Phú Thọ. Ảnh: Nam Nguyễn

Cùng với sự phát triển, mở rộng cả về quy mô và số lượng, những hình ảnh xấu xí tại các lễ hội như: cướp lễ, cướp lộc, mê tín dị đoan, trộm cắp, cờ bạc, bắt chẹt du khách vẫn diễn ra ở nhiều nơi. Làm thế nào để những lễ hội thật sự mang trọn vẹn nét đẹp văn hóa, loại bỏ hoàn toàn hình ảnh phản cảm, là vấn đề được nhiều bạn đọc quan tâm.

Tranh ấn, cướp lộc vẫn diễn ra

Lễ hội chùa Hương (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) diễn ra từ ngày mồng 6 tháng Giêng, kéo dài đến hết tháng Ba âm lịch, là một trong những lễ hội lớn nhất miền bắc trong mùa xuân. Có mặt tại chùa Hương ngày khai hội, chúng tôi chứng kiến khá nhiều cảnh lộn xộn, trái với quy định tổ chức lễ hội của địa phương, tiềm ẩn nguy hiểm cho du khách. Trên suối Yến, bến Đục, hàng chục lái đò không mặc đồng phục, đò không sơn mầu xanh và gắn biển số như thông báo trước đó của Ban tổ chức (BTC). Nhiều đò không được trang bị phao cứu sinh. Một số đò có phao, nhưng số phao ít ỏi này được buộc chặt, khóa chắc để đề phòng trộm cắp. Nhiều đò chở khách quá tải, khiến nước mấp mé mạn đò. Tình trạng khách du lịch đánh bạc trên vùng sông nước, không phải là hình ảnh hiếm gặp. Trước đó, BTC cho biết, để bảo đảm an toàn, tất cả các đò được sơn mầu xanh, mỗi đò trang bị sáu phao cứu sinh.

Tại Lễ khai Ấn đền Trần (Nam Định), khoảng 22 giờ ngày 1-3 (tức ngày 14 tháng Giêng), Lễ rước Ngọc Lộ diễn ra, nhưng từ trưa 28-2, hàng nghìn khách du lịch đã đến đặt lễ, dâng hương. Năm nay khách đến lễ không đông bằng năm ngoái, tuy nhiên vẫn xảy ra tình trạng chen lấn, leo trèo, cướp lộc. Trong đêm khai ấn, nhiều người đổ xô vào sân đền, dùng tiền, sớ xoa vào bảo kiếm, chuông đồng để cầu tài lộc. Có người còn ngang nhiên cướp những bông hoa trên ban thờ đang nghi ngút khói hương. Bên ngoài còn lộn xộn hơn, khi quá nhiều người chen lấn trèo tường, leo cây để tìm lối vào... Cũng trong tối 1-3, tại Hà Nội, khi lễ cầu an tại chùa Phúc Khánh chưa kết thúc, nhiều người dân đã vội chạy về điểm phát lộc tạo nên cảnh hỗn loạn.

Tình trạng lộn xộn, mất trật tự tại lễ hội cướp phết Hiền Quan 2018 tại huyện Tam Nông (Phú Thọ) cũng xảy ra, dù trước đó, để bảo đảm an toàn, BTC chỉ chọn 100 người được vào khu vực cướp phết để giành ba quả phết may mắn. Khi hiệu lệnh cướp phết được phát đi, hàng nghìn người ở phía ngoài lao vào tranh cướp, khiến không khí lễ hội trở nên náo loạn. Đến với đỉnh non thiêng Yên Tử (Quảng Ninh), chúng tôi cũng thấy những hình ảnh nhuốm màu mê tín. Nhiều du khách dùng ví, tiền, áo, thậm chí cả chứng minh thư, chai nước… để xoa lên tường chùa, chuông khánh, nhét tiền lẻ vào am thờ, kẽ hở chùa Đồng.

Tăng cường công tác quản lý

Bên cạnh hình ảnh phản cảm tại một số lễ hội, nhiều địa phương trong cả nước năm nay đã tự “chuyển mình”, thay đổi phương thức tổ chức, tạo nên ấn tượng tốt đẹp trong lòng khách thập phương.

Nếu như năm trước, rất đông thanh niên vượt qua hàng rào bảo vệ để cướp lộc, giành giật hoa tre trong hội Gióng đền Sóc (Sóc Sơn, Hà Nội) gây cảnh hỗn loạn, bạo lực, thì năm nay, hội Gióng diễn ra an toàn, văn minh. Để bảo đảm một lễ hội thành công, BTC lễ hội Gióng năm 2018 đã quyết định thay đổi phương thức triển khai, trong đó điểm nhấn là bỏ hoạt động cướp lộc hoa tre ra khỏi chương trình. Sau lễ cung tiến, giò hoa tre được di chuyển vào hậu cung đền Thượng, chia nhỏ rồi mới mang ra phát lộc cho mọi người một cách trật tự. Trưởng Phòng Văn hóa thông tin huyện Sóc Sơn Đoàn Văn Sinh cho biết: Để thực hiện được việc thay đổi này, BTC, Phòng Văn hóa huyện trước đó xuống từng thôn trao đổi với chính quyền, người dân và đều được người dân đồng tình, ủng hộ.

Được đánh giá là những lễ hội có truyền thống diễn ra an toàn, văn minh trong nhiều năm, BTC các lễ hội đền Hai Bà Trưng (Mê Linh), Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội) từ nhiều tháng trước đã lên phương án tổ chức, thực hiện các giải pháp đổi mới để bảo đảm sự tôn nghiêm cũng như nhu cầu vui chơi, giải trí của nhân dân. Các hoạt động dân gian truyền thống, diễn xướng, đám rước tưng bừng… đã đem đến nét đặc sắc trong lễ hội.

Công tác quản lý, tổ chức lễ hội Xuân Mậu Tuất năm 2018 tại các tỉnh phía bắc đã có nhiều tiến bộ hơn so với mọi năm. Phần lớn các lễ hội diễn ra trong không khí linh thiêng, an toàn, tiết kiệm với nhiều trò chơi dân gian. Để thực hiện tốt công tác quản lý và tổ chức lễ hội trong những năm tới, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tập trung tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân, khơi dậy giá trị nhân văn, hướng thiện; làm tốt công tác phân công, phân cấp quản lý lễ hội; tăng cường sự phối hợp, kiểm tra, giám sát, chỉ đạo để kịp thời giải quyết những vấn đề tồn tại gây bức xúc. Cần có các chế tài đủ mạnh nhằm xử lý nghiêm những hành vi thiếu văn hóa, vi phạm quy định trong việc quản lý, tổ chức lễ hội.

Những năm gần đây, lễ hội tâm linh ngày càng phát triển, lượng người tham gia vào các lễ hội ngày càng đông kèm theo hình ảnh méo mó vì cảnh bán ấn, cướp lộc. Khi tục xưa bị lợi dụng trục lợi thì cũng đến lúc cần bàn đến chuyện giữ hay bỏ sẽ tốt hơn cho lễ hội.

NGUYỄN HÙNG VĨ

(Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian)

Năm nay, gia đình tôi đi lễ Thánh có lộc mang về mà không sợ bị chen lấn, xô đẩy. Không có cảnh cướp lộc, người dân đi lễ cảm thấy rất nhẹ nhõm. Dự lễ để cầu may, trong lòng thanh thản như vậy, chính là lộc.

NGUYỄN THỊ LAN

(Người dân dự lễ hội đền Sóc)

Cần tăng cường tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu, đồng thuận với việc không nên tổ chức các loại hình lễ hội có yếu tố kích động bạo lực, thương mại hóa.

PHẠM XUÂN PHÚC

Phó Chánh thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

TRÀNG AN

Chia sẻ