Sân khấu năm 2016: Những tín hiệu của sự chuyển dịch

Chủ Nhật, 01/01/2017, 17:22:32
 Font Size:     |        Print
 

Một vở diễn tại LH sân khấu Hà Nội.

NDĐT – Tìm mọi cách tiếp cận khán giả, thử nghiệm ở những vở diễn mới, loại hình mới, ứng dụng nhiều sáng tạo về công nghệ, nghệ thuật trong vở diễn, phối hợp với các Nhà hát nước ngoài… đó là rất nhiều hướng đi mà các nhà hát đã thực hiện trong năm 2016 để cho khán giả thấy được những tín hiệu chuyển dịch đáng mừng.

Một trong những nhà hát tiên phong và tích cực trong những cuộc tìm lối đi “tới trái tim khán giả” là Nhà hát Tuổi trẻ. Trong năm 2016, Nhà hát Tuổi trẻ liên tục có những dự án hợp tác với nhà hát nước ngoài, như Nhật Bản, Hàn Quốc. Không chỉ đưa diễn viên, kỹ thuật viên sang học tập, tu nghiệp, Nhà hát Tuổi trẻ còn phối hợp với các nhà hát của Nhật Bản và Hàn Quốc để thực hiện các vở diễn chung ở cả Việt Nam, Nhật Bản và Hàn Quốc. Những dự án liên tục gồm ba dòng chính: các tác phẩm sân khấu kịch nói, các chương trình ca nhạc, nghệ thuật kịch thể nghiệm. Ông Trương Nhuận, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ cho biết, qua những dự án hợp tác về nhiều mặt này, Nhà hát Tuổi trẻ đã có nhiều cái lợi, về tiếp cận những thành tựu mới trong kỹ thuật, công nghệ, những xu hướng nghệ thuật sân khấu mới, quảng bá, giao lưu học hỏi với diễn viên của nhiều nhà hát khác nhau, hưởng lợi về chi phí đào tạo, và rèn luyện cho các nghệ sĩ, diễn viên, kỹ thuật viên cách làm việc chuyên nghiệp…

Ngoài hợp tác, Nhà hát Tuổi trẻ còn không ngừng tìm tòi, dựng lại những vở diễn đã từng thành công, gắn bó với tên tuổi của Nhà hát, điển hình nhất là “Lời nói dối cuối cùng”, vở diễn đã lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu của Nhà hát cách đây 30 năm, với sự thể hiện của lứa diễn viên thời bấy giờ là Lê Khanh, Đức Hải, Chí Trung… Vở diễn được đạo diễn, NSƯT, Phó Giám đốc Nhà hát Chí Trung dàn dựng lại, nhưng không bê nguyên si vở cũ lên mà đã đem những hơi thở thời đại mới vào, vừa hấp dẫn công chúng trẻ, lại “kết nối” được với thực trạng xã hội thời nay…

Cùng chung cách làm này là Nhà hát Kịch Việt Nam. Cánh chim đầu đàn, “anh cả Đỏ” của sân khấu kịch Việt Nam một thời trầm lắng, nhưng thời gian gần đây đã quyết tâm “đỏ đèn” trở lại với hàng loạt dự án mới, có những dự án đầy phá cách, táo bạo mang đầy tâm huyết của các nghệ sĩ. Đạo diễn, NSND Anh Tú đã có một năm 2016 đầy bận rộn với cả “Hamlet” và “Kiều”, hai tác phẩm anh dồn nhiều tâm huyết vào nhất. Ở “Hamlet”, một câu chuyện kinh điển châu Âu đã được anh khéo léo thổi vào những liên hệ với thời nay, cùng với trò trò diễn dân gian Xuân Phả của Thanh Hóa. Vở diễn đã nhận được những lời khen ngợi tích cực từ phía khán giả, bạn đồng nghiệp nước ngoài trong Liên hoan sân khấu thử nghiệm quốc tế 2016, cũng như trong chuyến lưu diễn tại Singapore.

Các nghệ sĩ chào khán giả khi kết thúc vở diễn tại Nhà hát kịch Hà Nội.

Với “Kiều”, tác phẩm kinh điển của văn học Việt Nam, một “ngôi đền thiêng” về ca từ, câu chữ…, đạo diễn Anh Tú đã phải lựa chọn những đoạn trích phù hợp để đưa lên sân khấu, sử dụng ca kịch, những cải tiến trong thiết kế sân khấu để đạt được mục đích. Về nội dung, anh cũng chủ trương đưa ra những giá trị mới của “Kiều” như đề cập vẻ đẹp thiện lương ít ỏi nằm sâu thẳm trong tâm can Tú Bà. Anh chia sẻ: “Có một khó khăn lớn nhất với tôi và cả những người làm sáng tạo là “Kiều” của Nguyễn Du hay quá, sống quá chặt chẽ lâu bền trong đời sống dân tộc mình, và ra cả thế giới, đó là một áp lực khi sáng tạo. Nếu mình không mạnh dạn vượt qua áp lực, suy nghĩ để dàn dựng thì không bao giờ làm được. Làm thì phải chấp nhận những thử nghiệm, những thay đổi, và tôi hy vọng khán giả sẽ thích khi vở diễn ra mắt”.

Bên cạnh việc liên tục sáng tạo các vở diễn mới, hấp dẫn để đáp ứng nhu cầu khán giả, các nhà hát còn tự thiết lập những kênh riêng để giao lưu, tiếp cận, tìm hiểu nhu cầu của khán giả. Điển hình nhất là các trang fanpage của Nhà hát Tuổi trẻ, Nhà hát kịch Việt Nam, Nhà hát kịch Hà Nội, Nhà hát chèo Hà Nội… Không chỉ cập nhật lịch diễn, vở mới, các chế độ vé…, các trang fanpage này còn cập nhật nhiều hình ảnh, thông tin bên lề sân khấu, giúp khán giả trò chuyện với các diễn viên mình yêu thích, đồng thời tìm hiểu xem khán giả cần gì, muốn gì… Cùng với đó, các CLB khán giả đồng hành cùng sân khấu, hay Bạn yêu sân khấu cũng là một hình thức hữu ích trong việc giao lưu giữa các nghệ sĩ, đạo diễn của nhà hát với khán giả, đem lại nhiều lợi ích cho khán giả…

Đánh giá về những thay đổi này, NSND Lê Tiến Thọ trong dịp diễn ra Liên hoan Sân khấu thử nghiệm quốc tế 2016 đã nói: “Sân khấu thời kinh tế thị trường đã phải chịu những tác động không nhỏ, gặp nhiều khó khăn hơn, cạnh tranh với nhiều loại hình giải trí hơn. Một số nhà hát cũng đã có những thay đổi, chuyển mình để thích nghi…”.

Khán giả đông nghịt tại Nhà hát chèo Kim Mã trong dịp LH sân khấu Hà Nội.

Những cuộc liên hoan sân khấu liên tục diễn ra trong năm 2016 cũng đã tác động không nhỏ đến khán giả. Những khán phòng kín không còn một ghế trống, khán giả nán lại sau buổi diễn, những tràng pháo tay vang dội ở những đoạn diễn “đắt”, lời thoại “trúng”… cho thấy vẫn còn những tình cảm chân thành từ khán giả dành cho sân khấu, và điều đó đã đem lại sức sống chưa bao giờ mạnh mẽ như vậy cho hàng loạt sân khấu ở Hà Nội trong thời gian diễn ra những cuộc liên hoan này.

Những tín hiệu tích cực này đã đem đến nhiều hy vọng về một sự thay đổi trong những năm tới, để sân khấu có thể sớm thoát ra khỏi tình trạng đìu hiu. Tuy nhiên, cũng có những trăn trở đặt ra đối với cơ quan quản lý, là cần có những giải pháp, cơ chế hỗ trợ để “đồng hành” cùng sân khấu trong giai đoạn chuyển mình đầy khó khăn, để tránh tình trạng sân khấu chỉ đông vui nhộn nhịp lúc có liên hoan, khi hết liên hoan lại trở về vắng vẻ…

TUYẾT LOAN

Chia sẻ